Forni fjandinn fjarri gu gamni

N dgum er lti um a vara s vi hafs vi slandsstrendur mia vi a sem ur var. norankasti eins og v sem hrellir okkur n hefi essi forni fjandi einhverntma gerst nrgngull, en n er ldin nnur og engar spurnir af hafs. Samanburarmyndirnar hr a nean ttu a segja sna sgu. S til vinstri er fr 10. aprl 1985, ea nokkrum rum ur en kuldaskei sari hluta 20. aldar rann sitt skei enda. Talsvert hafsmagn teygir sig langt haf t austan Grnlands og noran slands, sem aldeilis er ekki reyndin sama mnaardag ri 2015. Mun meiri hafs er svo einnig vi Svalbara og Barentshaf arna fyrir 30 rum. a var ekki alveg svona snjltt ri 1985 enda eingngu jklar merktir inn a kort. Kortin eru fengin af sunni Cryosphere Today.

Hafs aprl 1985 -2015

a er svo sem aldrei a vita hva gerist essum sustu og verstu tmum og engin sta til a gera lti r essu kalda vorhreti. a arf engu a sur miklu meira a ganga n til dags til a f almennilegan hafs hinga v a er hreinlega ekki svo miki af honum fyrir noran land eins og myndirnar bera me sr. ar munar lka miklu a undanfarin 10 r ea svo hefur essi hafs austur af Grnlandi nnast horfi a sumarlagi og arf v a safnast upp a nju hvern vetur.

Hva verur nstu rum vitum vi ekki. essi klnun Atlantshafinu sem tala hefur veri um undanfari kemur r suvestri og gti vel veri tmabundi stand. Kaldsjvarskeii sem hfst seint 7. ratugnum var hinsvegar a rum toga. a kom r norri og tengist vntanlega mikilli trs heimskautasjvar t Norur-Atlantshaf, me tilheyrandi sjvarklnun og auknum hafs. Slku er ekki a heilsa n ... tja, nema svo vilji til a n s akkrat blbyrjunin einhverju svoleiis.

Hafs hr vi land arf svo sem ekki a heyra sgunni tt hlindi haldi fram. Sambland af rttum vindttum, t.d. sunnan og vestanttum ttuum af hrstisvum sunnan vi land geta hindra hafsfli suur me Grnlandi og beint snum hinga. tli eitthva slkt hafi ekki einmitt gerst fyrir 10 rum? Samanber myndina hr a nean sem snir standi norurmium ann 3. mars 2005 (j, a leynist n mislegt pokahorninu hj manni).

Hafs 3. mars 2005


Hnattrnn mnaarhiti sluriti

Fyrir sem huga hafa hitafari jarar hef g sett upp slurit ar sem borinn er saman mealhiti mnaa og hvert gti stefnt me rshitann 2015. etta er sett upp svipaan htt og g geri me Reykjavkurhitann fyrra, muni einhver eftir v. Tlurnar sem unni er eftir eru fr Nasa-Giss sem er ein eirra stofnana sem halda bkhald um hitafar jarar. Svo maur tskri aeins standa Blu slurnar myndinni fyrir mealhita hvers mnaar sustu 10 r. Rauu slurnar sna mealhita mnaanna rsins fyrra, 2014, sem endai sem hljasta ri fr upphafi mlinga. A vsu me minnsta mgulega mun. Fjlublu slurnar sna san mnui sem linir eru af rinu 2015. slunum fjrum lengst til hgri er rshitinn tekinn saman. Tnuu slurnar ar segja svo til um hvert gti stefnt me rshitann eftir v hvort restin af rinu verur samrmi vi mealhita sl. 10 ra ea samrmi vi metri fyrra. Teki skal fram a tlurnar eru ekkieiginlegur mealhiti, heldur frvik fr mealtali eins og venjan er egarrnt er hnattrnan hita. Nnari bollaleggingar eru undir mynd.

Hnattrnn mnaarhiti - 3/12

Eins og sj m byrjar ri mjg hltt heimsvsu, hvort sem bori er saman vi sl. 10 r ea 2014. Reyndar er etta heitasta byrjun ri fr upphafi mlinga eins og komi hefur fram frttum. Enginn essara riggja mnaa eru t af fyrir sig eirhljustu fr upphafi samkvmt NASA-GISS. Janar og febrar eru hvor fyrir sig ru sti og mars v rija en a breytir v ekki a samanlagt eru essir rr mnuir eir hljustu fr upphafi.

Framhaldi verur forvitnilegt. a ykir nefnilega nokku lklegt a ri 2015 veri a hljasta jrinni fr upphafi mlinga hvort sem mnnum lkar betur ea verr. El-Nino stand er burarlinum Kyrrahafinu og m v frekar bast vi a bti hlindin frekar en a au gangi til baka rinu. g er hgvr spdmum slunum lengst til hgri. Me v a reikna framhald rsins t fr mealtali sustu 10 ra fst rshitinn +0,65C sem mr snist gefa 3-4. sti fyrir hljasta ri. Veri mealhiti a sem eftir er jafnhr rinu fyrra fer mealhitinn hinsvegar upp 0,72C sem vri afgerandi hljasta ri heimsvsu.

Sjum til. g stefni auvita uppfrslu sar og svo mun g einnig lta mr nr og taka fyrir Reykjavkurhitann me sama htti vi tkifri tt ekki stefni metr hr hj okkur eins og er.

Gagnar NASA-Giss m sj hr: http://data.giss.nasa.gov/gistemp/tabledata_v3/GLB.Ts+dSST.txt


Tindi ea tindaleysi af hafsnum Norurslum?

Vi fengum af v frttir fyrir nokkru a rlegt vetrarhmark hafssins norurhfum, sem venjulega sr sta mars, hafi veri sgulegu lgmarki. Kannski dlti ruglingslegt en svona var a n samt. sinn Norurhveli er venjulega snu rlega hmarki hva tbreislu varar mars en a essu sinni var raunar tvennt venjulegt vi vetrarhmarki. Annarsvegar var hmarki ann 25. febrar og hefur aldrei veri svo snemma vetrar og hinsvegar hefur heildartbreislan ekki ur mlst jafn ltil hmarkinu fr v nkvmar mlingar hfust ri 1979. m spyrja: Eru etta tindi sem skipta mli ea er etta bara hver annar metametingur? Hva segja lnurit?

Hafshmark 2015

lnuritinu eru borin saman rsrun hafssins nokkurra sustu ra. Bla lnan fyrir 2015 er arna uppi og eins og sj m htti tbreislan a aukast seint febrar og tk a minnka, jkst svo eitthva n n ess a n a toppa fyrri topp. Tvtoppa hmark ea jafnvel topplaust hmark eftir v hvernig a er liti. N er a reyndar svo, a vetrarhmarki gefur eitt og sr litlar vsbendingar um komandi sumarbrnun og ar me sjlft sumarlgmarki sem aal-metingurinn snst um. a m t.d. sj tveimur vimiunarrum sem g hef merkt vi. ri 2006 var vetrartbreislan mjg ltil og tti raunar hi fyrra met. Aftur mti var sumarlgmarki 2006 ekkert srstakt, allavega ekki mia vi sari r. Veturinn 2012 var tbreislanhinsvegar nokku mikil yfir veturinn en sumarbrnunin setti ntt og "glsilegt" lgmarksmet og hldu margir a dagar ssinns vru senn taldir.

En hvers vegna etta litla samhengi milli vetrar- og sumartbreislu? Kort af tbreislu hafssins n mars gti leitt a ljs. Hafstbreisla mars 2015Bleika lnan snir mealtbreislu a vibttum plsum og deilingarmerkjum sem g hef btt vi til herslu. Mesta neikva frviki er undan austurstrnd Sberu Okhotsk-hafi sunnan Kamtsjatka-skaga. Einnig er sinn undir meallagi Beringshafi milli Alaska og Sberu og Barentshafi. Mesta aukningin er san undan Nfundnalandi og vestur af Grnlandi. Allt eru etta svi utan aalleikvangsins Norur-shafinu ar sem sumarleikarnir fara fram en a er tbreislan 100% eins og hn alltaf er a vetrarlagi. a skiptir v raun engu mli etta mikla frvik arna Okhotsk-hafi enda er a ekki neinum tengslum vi Norur-shafi og varla hgt a segja a sinn lengst suur vi Nfundnaland s a heldur. essi frvik segja raunar meira um tarfari vetur. Vetrarkuldar Norur-Amerku austanverri vetur hafa sn hrif me v kla hafi og auka vi hafss. Aftur mti hefur veri hltt Sberu sem hefur sn hrif sinn vi Kyrrahafsstrendur sem og vntanlega vi norurstrnd Sberu.

Hi sanna standsreiunnar Norur-shafinu sst annig ekki egar tbreislukort eru skou. venjulegt hafshmark segir heldur ekki miki. Anna ml er me kort sem sna ykkt ssins en slk kort eru reyndar misnkvm og h talsverri vissu. Kort vegum Bandarska sjhersins, bygg tlvulknum, eru mjg upplsandi s eitthva a marka au. Hr a nean set g hli vi hli kort fr 4. aprl 2012 og 2015.

Isykkt 4. april 2012 / 2015

Hr sst a sinn er nokku unnur undan Sberustrndum 2015 kortinu sem tti a vera vsbending brnun snemma sumars eim slum. ykkastur er sinn a venju Amerkumegin ar sem hann safnast fyrir enda erssins ekkert a hverfa ar nstu rum. Vi vitum annars lti hvernig sumarbrnunin verur, en af essum kortum a dma er ekkert sem tilokar lka mikla brnun og var metri 2012. Hva me sjlfan Norurplinn? Sjum vi kannski loksins opi haf ar september? a vru allavega tindi.

- - -

A lokum sm tilkynning.Pistillinn sem birtist hr ann 1. aprl og fjallai um tilfrslu slandstil norurs um 32 cm vegna sunnanvinda, var a sjlfsgu tileinkaur eim merkisdegi 1. aprl. Sj:http://emilhannes.blog.is/blog/emilhannes/entry/1681640/


Hvernig kemur Esjan undan vetri?

Samkvmt venju er n komi a hinum rlega samanburi snjalgum Esju sem felst v a birta mynd af Esjunni sem tekin er fyrstu vikuna aprl egar skyggni leyfir og bera saman vi sambrilegar myndir fyrri ra. Fyrsta myndin var tekin aprlbyrjun 2006 og eru myndirnar v n ornar 10 talsins. A essu sinni var bjart lofti strax fyrsta degi mnaarins en ekki mikill vorbragur. Kalt var arna veri en nokkrum dgum fyrr hafi snja nokku til fjalla sem og bygg. Skum kulda ni slin lti a vinna eirri snjekju nema helst nestu hlum fjallsins. Sj m lka glitta snj forgrunni myndarinnar sem tekin er vi Sbrautina og er a njung mia vi fyrri myndir. Arar njungar har tarfari er setubekkur, rusladallur og rj skilti sem komi hefur veri arna upp vi gngustginn.

En allavega. Esjan kemur hvt undan vetri a essu sinni og virist nokku snjungt efri hlum sem er samrmi vi rkomusaman vetur og frekar kaldan mia vi fyrri r. a getur varla talist lklegt a snjrinn hverfi komandi sumri nema tarfari veri eim mun hagstara. etta hefur dlti veri a breytast hin allra sustu r. Lengsta ekkta tmabil snjlausrar Esju a loknu sumri er rabili 2001-2010. San komu tv tp r en umdeilt er a snjrinn hvarf ekki rin 2013 og 2014. Setjum nokkur spurningamerki vi 2015 mean vi vitum ekki betur. Hr eru myndirnar:

Esja april 2015

Esja april 2014

Esja 3. aprl 2013

Esja april 2012

Esja april 2011

Esja april 2010

Esja april 2009

Esja april 2008

Esja april 2007

Esja april 2006


sland hefur frst norur um 32 cm

g rakst srstaka frtt n dgunum ar sem tala er um a sterkir sunnanstormar sastliinn vetur hafi haft au hrif a landi okkar hafi frst til grundvelli snum og s n eilti norar en a var ur. etta mun hafa uppgtvast me nkvmum gervitunglamlingum vegum NASA og ykir mjg srstakt v aldrei ur hefur ori vart vi a svo str eyja hafi frst til sem essu nemur vegna sterkra eindreginna vinda. ur er vita a smrri eyjar hafi frst ltillega til vegna vinda en s frsla hefur veri tmabundin og yfirleitt gengi til baka egar um hgist ea vindttir snist til hefbundnari tta.

sland frslasland er auvita engin smeyja og a arf nttrulega miki a ganga til a fra landi um essa 32 cm sem tala er um. Sasti vetur var venju stormasamur en ofan a btist a mestu verin voru oftast af suri mean noranttirnar heldu sig a mestu til hls. a sem gerir sland vikvmari fyrir essum vindfrslum er s stareynd a jarskorpan hr er unn og m segja a landi fljti ofan deigu undirlagi. etta ekki vi um flest nnur lnd og eyjar sem hvla ofan mun ykkari skorpu. Bretlandseyjar sitja til dmis ykkri meginlandsskorpu og eru v fastari fyrir gagnvart sterkum vestanvindum sem ar rkja, oft mnuum saman.
essi tala 32sentmetrar er ekki alveg jfn fyrir allt landi. Frslan mun vera mest suur- og vesturhluta landsins ea um 39 cm mean Austfirir hafa einungis frst til um 22 cm. etta er a mestu h elilegri glinun landsins af jarfrilegum stum en vissulega geta atburirnir Brarbungu haft eitthva a segja, en s frsla er allt annars elis.

N er spurning hvert framhaldi verur. Ef noranttirnar n sr strik n er vel lklegt a landi frist til baka snar rttu skorur en fari svo a sunnanstormarnir herji fram okkur nsta vetur er tali lklegt a essi tilfrsla s varanleg og geti jafnvel aukist, eftir v sem vsindamenn segja. Vi getum veri nokku rleg, sland er ekkert leiinni norur norurpl allavega ekki mean lifum.

Vibt 2 aprl: essi bloggfrsla var birt 1. aprl og eins og margt anna eim degi er etta ekkert nema endemisuppspunifr mr sjlfum.


Tindi af sjvarhitum

Sjvarhiti hefur veri eitt af hitamlunum loftslagsumrum einkum vegna skrifa um a Golfstraumurinn gti veri a veikjast. Hvort a eigi vi rk a styjast, veit g ekki en hr kemur alheimskort yfir sjvarhita sem snir stuna hita yfirborssjvar a vibttu sm kroti fr mr. Heitu litirnir tkna a sjr er hlrri en a mealtali, en kldulitirnir tkna kaldari sj og er tmabili 1971-2000 haft til vimiunar.

Sjvarhiti mars 2015

arna m sj, svo vi vi byrjum okkar slum, a nokku myndarlegur blettur af kldum yfirborssj hefur n blfestu hafssvinu suvestur af slandi. etta stir nokkrum tindum og gti veri vsbending kaldari t hr vi land en veri hefur um allnokku skei. Best er a fullyra sem minnst um a, en sustu 15 r hafa reyndar veri mjg hl hr vi land og v ekkert elilegt a eitthvert bakslag geti ori.

En er etta vsbending um veikari Golfstraum? g er ekki svo viss um a. Sustu tvo vetur hafa veri tluverar vetrarhrkur austurhluta N-Amerku og ekki elilegt a a kalda heimskautaloft kli Atlantshafi egar a streymir burt fr meginlandinu og leggur um lei grunninn a stormlgum ogtsynningstinni sem vi fum a kenna .

mist athyglisvert er svo einnig a gerast Kyrrahafinu og skal ar fyrst nefnaveikbura El Nino sem hefur veri a burast vi a n sr strik san fyrravetur. a hlja stand mibaugssvi Kyrrahafsins er oftast vsun hnattrn hlindi og svo er einnig n. Eins og komi hefur fram mari ri 2014 a a vera hljasta ri hnattrnt s san mlingar hfust og vel gti fari a 2015 bti um betur.

Svo er a Norur-Kyrrahaf en ar hef g merkt inn hljan fasa af PDO (Pacific Decatal Oscillation) en a er nokku athyglisvert fyrirbri sem g hef stundum minnst . Hlr fasi PDO einkennist akkrat af v sem kemur fram arna kortinu, .e. hlr sjr sem myndar skeifu t fr vesturstrnd N-Amerku en kaldur blettur rur rkjum misvinu nr Asu. Kaldi fasinn er svo alveg fugur. essihli fasi er nokku afgerandi um essar mundir og hefur reyndar ekki veri eins afgerandi san fyrir aldamt. a sem af er essari ld hefur nefnilega kaldi PDO veri meira rkjandi. PDO-sveiflurnar eru gtlega ekktar og eru greinilegar ratugaskala eins og sst lnuritinu hr a nean:

PDO 1900-2015

a hefur oft veri bent , tt samhengi s ljst, a PDO-ratugasveiflan Kyrrahafinu fari saman vi a hversu miki ea lti hlnar jrinni. etta s v ein af hinum nttrulegum sveiflum sem mist ta undir ea draga r eirri hlnun jarar sem annars tti a vera gangi. Vissulega er alltaf spurning um hva s orsk og hva s afleiing. Allavega hefur lti hlna jrinni kalda PDO-fasanum eftir 1998, kannski ar til n. Aftur mti hlnai hratt runum 1976-1998 egar PDO var hlr eins og hann er skyndilega orinn n. ratugina ar undan (1945-1975) hlnai eiginlega ekki neitt jrinni, klnai ef eitthva er og viti menn, PDO-var einmitt mjg svo kalda fasanum . Lnuriti yfir hitarun jarar stafestir a.

Hnatthiti 1900-2015+PDO

annig a. Ef etta hlja PDO stand er komi til a vera um skei, tti heldur betur a fara a hlna jrinni enda virist hlr PDO Kyrrahafinu frekar stula a hljum El Ninjum og fkka kldu systurinni La Nnu. Vi hr slandi gtum fari mis vi hlnun komandi misserum. En kannski ekki, kannski verur etta allt alveg fugt. Framtin er alltaf jafn fyrirs.

Til nnari glggvunar vsa g hr tlensk PDO-skrif fr v fyrra ar sem komi er inn etta. Er a vsu ekki binn a lesa etta allt sjlfur. Ath. Inngangurinn er ekki alveg "up-to-date": Warming may spike when Pacific Decadal Oscillation moves to a positive phase


Tv bestu slensku dgurlg 21. aldar

a m alveg leyfa sr sm fullyringasemi fyrirsgnum en samkvmt mnum eigin dmsrskuri eru a tv slensk dgurlg sem g vil nefna sem au bestu sem t hafa komi a sem af er 21. ldinni. etta arf ekki a vera endanlegt mat hj mr. Kannski ver g annarri skoun morgun og sjlfsagt og vonandi eiga jafn g ea betri dgurlg eftir a dkka upp sar. Dgurlg eru lka bara dgurlg sem eiga a ltta manni lfi innan um dgurrasi. Ng er annars af rasinu, ekki sst bloggheimum og ekki viljum vi eintmt tu, a arf lka a vera stu, lka sm sveifla og gur flingur. En vindum okkur msikkina.

Fyrra lagi sem g kynni til sgunnar er lagi Glmur me hljmsveitinni Sprengihllinni sem sl heldur betur gegn ri 2007 me hverri snilldinni eftir annarri. Hfundur lagsins er RTr sonurinn Snorri Helgason sem jafnframt syngur lagi og er skrifaur fyrir textanum samt Bergi Ebba Benediktssyni, sem uppskar slensku tnlistarverlaunin fyrir textager kjlfar tgfu fyrstu pltunnar ar sem umrtt lag er a finna. Glmur er svo sem enginn gleivsa. etta er harmrnt kaldhi rokklag en um lei grtbroslegt lag um mann sem fittai ekki alveg inn samflagi en fr va. Mann sem drakk sig lfi eins og segir textanum og kynntist bi Geirfinni og Ciesielski var me eim bum Breiuvk. Glmur essi er sjlfsagt uppskldu persna sem og anna sem vikemur textanum. Vi eigum lka snglg fr fyrri t um undirmlsmenn eins og Minning um mann og Gvend Eyrinni en hr er allt aftragikmskara taginu. Harmrn sngrdd Snorra Helga hfir tilefninu. Stutt er lttleika og spilaglei sem skilai sr vel beinni tsendingu Kastljsinu, aan sem upptakan er fengin.



er a seinna lagi sem er me hinni geekku og mannmrgu hljmsveit Ojba Rasta. a er ekkert ojbarasta vi lagi sem ber nafni Baldursbr en ar er meal annars minnst firildi hvirfilbyl og st almtti. Hfundur lags og texta er Arnljtur Sigursson sem jafnframt sr um snginn essu lagi. Eins og sjlfsagt arir hljmsveitinni er hann fjlhfur tnlistamaur sem hefur auk ess huga vsindum og skk, eftir v sem heimildir herma. Hljmsveitin Ojba Rasta er a vsu ekki til lengur en hn fiktai mjg vi Ragg-taktinn me gum rangri eins og reyndar fleiri. Nafn hljmsveitarinnar er vsun Rastafari hreyfinguna sem er grundvllur Raggie-menningarinnar Jamaica og ar tilbu menn keisarann og ljn Afrku, Haile Selassie sem rkti Epu fyrri ld. Til a hla lagi hef g kosi a spila lagi eins og a kemur af skepnunni en a m einnig finna lf upptku r Kastljsinu ef einhver vill. Hinsvegar er pltuumslagi skemmtilegt ar sem maur me ljnshfu situr slenskum hesti. Taki einnig eftir fjllunum sem ttu eru fr Hornafiri og frumskginum sem gjrur er r spergilkli.


Kanar stabundinni kuldaspu

a fer ekki milli mla a kalt hefur veri va Norur-Amerku. En hversu vtkir eru essir kuldar? Ekki svo miklir ea eiginlega bara mjg litlir eins og sj m essu korti sem snir frvik af mealhita hverjum sta. heildina hefur veri hltt jrinni fyrir utan ennan kalda blett vestri og flest sem bendir til ess a hltt veri fram jrinni og jafnvel enn hlrra en var fyrra. Sjum til me a.

Heimshiti feb 2015

tt Amerkanar margir hverjir hafi seti kuldaspunni flir s spa ekki va, helst a vi hr fum smjrefinn tsynningnum. Talsvert hlrra en venjulega hefur veri Skandinavu, Sberu, Alaska og annarsstaar Kyrrahafsstrnd N-Amerku a gleymdu sjlfu N-shafinu. Reyndar er a svo a hafsinn Norurhveli er me allra minnsta mti nna mia vi rstma en etta er annars s rstmi sem sinn er hmarki Norurhveli. Hvort a hafi eitthva a segja egar kemur a sumarbrnun mun koma ljs sar eins og anna. Hr a nean m sj hvernig hafskrfan ltur t nna um hvetur samkvmt Bandarsku snj- og hafsmistinni. tbreislan er greinilega undir meallagi og mun minni nna en hn var veturinn fyrir metlgmarki, sumari 2012.

Hafs 7. mars 2015


Holuhraunsgosi vefmyndavla

sustu bloggfrslu fr g stuttlega yfir adraganda eldgossins Holuhrauni og lofai jafnframt framhaldi me skjmyndum af vefmyndavl Mlu sem stai hefur vaktina allan gostmann, okkur sem heima sitjum til mikils gagns og glei. Myndavlin er stasett Valdu skammt suaustur af skju og er um 20 km fjarlg fr gosstvunum. Af sustu frttum a dma er n lti eftir af gosinu og gti a allt eins veri bi. a bau oft upp fnt sjnarspil haust og vetur og eitthva af v hefur maur n a fanga me skjmyndatku. Hefjum sninguna:

Mla 29. gst 2014
Myndasningin hefst ar sem g endai sast, en afarantt 29. gst hfst loksins gosi sem bei hafi veri eftir. a var reyndar svo ltilfjrlegt a a var eiginlega bi egar jin frtti fyrst af v. Myndin er tekinn umrddan laugardagsmorgun en voru bara gufublstrar sjanlegir og gosi raun bi. En etta var bara forleikurinn.

Mla 31. gst 2014
Afarantt 31. gst hfst hi eiginlega gos. vefmyndavlum mtti sj talsvera gufublstra en egar fr a skyggja um kvldi komu eldarnir betur ljs og mtti sj unnfljtandi hrauni vella fr eldsprungunni. Myndin er tekin me rengra sjnarhorni en r sem eftir koma.

Mla 5. sept 2014
A kvldi hins 5. september sst hvar hraunstraumurinn stefnir kvei tt a Valdu fjlublrri birtu. Hraunkanturinn myndar fallegan boga framlnunni en arna hefur hrauni n a renna um 10 klmetra fr upptkum.

Mla 15. sept 2014
Helvti flott er kannski a sem lsir essu best ar sem eldarnir lsa upp skin og gufublstrana. Hraunstrauminn hefur arna fundi sr nja lei sunnan vi fyrstu framrsina. Radartki sem sumir nefndu eftir stjrnstrsjarkanum R2-D2 blikkar snu ljsi til samltis.

Mla 20. sept 2014
Lti sst hr til gossins en sdegisbirtan slr gullnum ljma yfir gasmuna. Vi sjum votta fyrir gufublstrum af hrauninu sem arna hefur n a jkulsnni. Glansandi R2-D2 stendur vrinn sem fyrr.

Mla 22. sept 2014
Tveimur dgum sar eru allt anna upp teningnum. a mtti halda a etta vri dkkgrtt skusk en svo er ekki. essar miklu birtuandstur myndast egar ttur gufumkkurinn birgir fyrir slskini mti og myndar dramatskan skugga yfir Valdu.

Mla 26. okt 2014
essi er llu klassskari en arna svartamyrkrinu er a gosi sjlft og glandi hrauni sem lsa upp gufublstrana. Hrauni var essum tma sfellt a finna sr njar leiir mefram suurkanti hraunsins, sem ar me breiddi stugt r sr sta ess a lengjast.

Mla 7. des 2014
Fullt tungl eftir mintti og snvi akin jr n hr a setja sinn svip sjnarspili. Hraungl m n va sj vi noranveran hraunkantinn. Ekki er um a ra samstillt rennsli enda var hrauni aallega a ykkna frekar en a skja fram a einhverju ri.

Mla 26. des 2014
Vel sst hr yfir vfema hraunbreiuna skammdegisbirtunni. Talsverur mkkur en annars heiur himinn.

Mla 21. feb 2015
Eftir ramt var lti um skjmyndatkur enda fari a draga r goskraftinum og gjarnan okuslt hlendinu. Nokku kvei dr san r gosinu n febrar og ann 21. var ekki anna a sj en sm tru upp r holunni. annig leggst myrkri yfir n arna hlendinu. Hvort ea hvenr annar kafli hefst essari sgu veit enginn. msir mguleikar eru vissulega stunni en eir ba sns tma.


Fjri a fjara t Brarbungu

N er um hlft r lii fr v atburarsin hfst Brarbungu sem leiddi til eldgossins mikla Holuhrauni. Mjg hefur dregi r allri virkni upp skasti og spurning hvort umbrotunum fari a ljka hva r hveru. Minnkandi virkni m meal annars sj jarskjlftakortum Veurstofunnar en ar hefur allt fr v gst mtt sj stjrnumerkta jarskjlfta yfir remur str hverju korti og oftast marga slka me upptk Brarbungu. N er essum stjrnuskjlftum fari a fkka mjg kortunum en hvert eirra snir skjlftavirkni tvo slarhringa aftur tmann, ea 48 tma. N morgun var s tmamtaatburur a enginn slkur skjlfti var merktur inn, bara minnihttar punktaskjlftar undir remur a str. Vntanlega dettur einhver inn fyrr en sar, en a lur greinilega lengra milli eirr en ur.

Brarbunga 21. feb 2015

- - - -

Svo vi rifjum aeins upp upphaf atburanna fyrra hfst fjri fgrum sumarmorgni, sem var laugardagurinn 16. gst. mtti sj venjutta smskjlftavirkni Brarbungu og augljst a eitthva var a gerast ea allavega eitthva kannski a fara a gerast.

Brarbunga 16. jan 2014

Sklftunum fjlgai og dreifu sr um strri svi og nokkrum dgum sar voru kortin orin i skrautlegt, samanber etta hr a nean fr 20. gst. Auk virkni Brarbungu var skjlftavirkni farin a frast noraustur og ljst a kvika var hrafer. Skildi hn koma upp og hvar? Dyngjujkull l undir grun, ea jafnvel sandarnir ar norur af.

Brarbunga 20. jan 2014

jin fylgdist spennt me. Valdu noraustur af sndunum var gott tsni yfir vettvanginn og ar var Mla bin a snara upp vefmyndavl og ann 23. gst kom fr henni essi mynd sem snir kunnan hlendiskappa me rjkandi foksand baksn, en ekkert gos.

Mila 23.gst 2014

Sama dag og essi mynd var tekin var haldin menningarntt Reykjavk og komu misvsandi frttir af mgulegu gosi undir jkli sem kannski var ekki gos. Einhverjar sprungur sust nokkru sar jklinum. Ekki var ljst hvort eitthva vri a gerast og ekki alveg vita um stu ess sem ekki var vita hvort a vri a gerast.

A morgni hins 29. gst hfst svo loksins gos Holuhrauni en a st engan vegin undir vntingum eftir allan ennan forleik og lognaist raun t af fyrir hdegi.

Mila 29.gst 2014

Var etta allt og sumt? Nei reyndar ekki. Sdegis sama dag og fyrsta haustlgin herjai okkur me stormi og rhelli, ann 31. gst, hfst svo hi eiginlega gos. a stendur enn eftir v sem sast frttist. g allnokkrar Mlu-skjmyndir af v en r munu ba birtingar ar til nstu bloggfrslu.


Um rfin og egar hfundur landrekskenningarinnar kom til slands

J g las rfin eftir hann feig og a sem meira er, g komst lttilega gegnum hana og hafi gaman af. Ekki ng me a, a lestri loknum var g v a etta vri einhver besta bk sem g hafi lesi. Tminn mun leia ljs hvort um stundarhrifningu hafi veri a ra. etta er allavega hin merkasta bk sem og allt kringum hana og gti veriuppspretta a msum bloggfrslum hj mr. Eitt af v sem g staldrai vi og fannst merkilegt rfabkinni er ar sem fjalla er um Alfred Wegener, veurfring og hfund flekakenningarinnar, ar sem hann a hafa veri staddur ingvllum samt landmlingamanninum Kafteini Koch. Ef satt er hefur s stund hefur veri rlagark fyrir Wegener og vsindin, ea eins og segir orrtt bkinni bls 88:

Wegener uppgtvai jarflekana egar hann st ingvllum snakki me Koch og horfi Almannagj, eir voru a ra kristnitkuna ri 1000 sem arna fr fram, og askilnainn milli heiinna og kristinna manna, blstu flekaskilin vi Wegener og hugmyndin um flekakenninguna vaknai huga hans.

Eins og gengur og gerist skldsgunum veit maur ekki alltaf hva satt er og hva er sklda. rfabkin er ormrg bk og full af trdrum um mislegt sem tengist misvel sjlfri sgunni. En skildi a vera satt a gjrnar ingvllum hafi gefi dr. Wegener hugmyndina a sjlfri flekakenningunni, ea er etta bara saklaust skldaleyfi?

a er reyndar vita a Dr. Wegener kom til slands ri 1912, ri eftir a hann kynnti landrekskenningu sna. Hann var hr staddur a undirba leiangur yfir Grnlandsjkul samt urnefndum flaga snum Koch og fleirum. Grnlandsleiangrinum sem farinn var 1912-1913 notuu eir slenska hesta og var a feralag mikil rekraun fyrir alla. Fyrir Grnlandsleiangurinn var farin fingafer Vatnajkul og munu eir Kogh og Wegener hafa fari anga yfir hlendi norur fr Akureyri ar sem leiangursskip eirra bei. Kogh essi er reyndar strt nafn landmlingasgu rfasveitar og skipar stran sess rfabkinni. Er eiginlega einn af mipunktum sgunnar og rlagavaldur. Hann hafi veri skipaur af danska herforingjarinu 10 rum ur til a mla upp og kanna rfin vegna kortageraverkefnisins sem eir dnsku stu fyrir. Hann hafi einmitt nota hesta til jklafera og eim ferum uru til rnefni eins og Hermannaskar og Tjaldskar. Ferir kafteins Koghs eru san fyrirmynd sguhetjunnar rfabkinni sem hlt til slands og jkulinn me hesta og koffort miki sem innihlt allan bna og bkur auk ess a vera hans verustaur.

Alfred WegenerEn aftur a Wegener. Hann fr sem sagt fingafer suur yfir Norurhlendi og upp Vatnajkul ri 1912. a var ri eftir a hann setti fram landrekskenningu sna sem enginn tk mark , enda vantai hana llreifanleg snnunarggn nnur en au a strandlengjur landanna sitt hvoru megin vi Atlantshafi pssuu furu vel saman landakortum. Allir hugsanlegir rekhryggir voru faldir neansjvar en ar fyrir utan tti alveg hugsandi a heilu meginlndin gtu frst til sundur og saman. au gtu hinsvegar risi ea sokki s, eins og menn tru langt fram eftir 20. ld og kennt var sklum fram undir 1980 samkvmt minni eigin reynslu.

En a annarri bk sem er Hlendi eftir Gumund Pl lafsson. ar er einmitt sagt fr v bls. 358 egar Dr. Wegener og flagar fru yfir hin eldbrunnu svi Norurhlendisins leiis a Vatnajkli. ar hefi mtt halda a Wegener hefi einmitt tt a finna snnunarggn sem styddu hans umdeildu flekakenningu. En svo fr ekki, v samviskusamur leisgumaur eirra slenskur, var einmitt svo gjrkunnugur landinu a hann gat vsa eim lei n nokkurra farartlma formi glinunarsprungna sem tfu gtu fr a jklinum. ͠bkin Hlendi segir:

dahrauni var essi snillingur staddur slkum rekhrygg en allt of gir leisgumenn hafa eflaust vali bestu leiina um hrauni. Hann s aldrei sprungukerfi dahrauns og ttai sig ekki a hann var staddur eina hryggjastykki Norur-Atlantshafs ofansjvar sem flekakenning hans byggist . A llu lkindum hefi saga jarfrinnar veri nnur ef Wegener hefi feta hina fornu Biskupalei ea lent gngum Veggjastykkis. hefi kenning hans lklega aldrei veri kaffr hartnr hlfa ld.

Hlendisbk Gumundar Pls er hinsvegar ekkert tala um upplifum Dr. Wegeners ingvllum ur en hann setti fram flekakenningu sna ri 1911, hva a hann hafi fengi hugmyndina a henni hr landi eins og kemur fram skldsgu feigs og ekkert yfirleitt um a hann hafi komi til slands fyrr en ri 1912. Maur veit ekki hva er satt og rtt. Anna hvort var sland einmitt kveikjan a flekakenningunni ea a hann hafi slandsfer sinni einmitt fari mis vi a sem vantai til a styja kenningar hans, sem voru langt undan sinni samt. Bar tgfur sgunnar eru gar en g hallast frekar a v a skldsgufeigs s sannleikanum aeins hnika til gu skldskaparins.


Snjrllur aki

Snjrllur

t um gluggann vinnunni dag Brautarholtinu mtti sj essar myndarlegu snjrllur aki jskjalasafnsins, en fyrirbri hefur lka veri kalla vindsnnir snjboltar. etta mun vera frekar sjaldgft fyrirbri sem myndast einungis vi mjg kvenar astur. Vindurinn er nttrulega drifkrafturinn essu en svo arf snjrinn og hitinn a vera vi einhverjar kjrastur. Dltill halli landslagi hjlpar einnig til vi myndunina og sama gildir um ltt hallandi hsk. Hver snjrlla myndast lklega mjg hratt snggri vindhviu. Allavega mia vi a sem g var eitt sinn vitni a.

Veurstofuvefnum er annars gturfrleiksmoli um etta fyrirbri. ar kemur meal annars fram a fyrirbri hafi veri kalla Skotta og tt ills viti veurfarslega og hafi boa frekari strviri. Sj hr:Vindur br til snjbolta

Allur gangur hltur a vera v hvort eitthva s a marka jtrr en kannski er veturinn rtt a byrja. Kldu noranttinni fylgir gjarnan bjartviri hr syra eins og essum degi. nreistum glerhsum borgarinnar speglast svo vetrarslin r vntum ttum. Og enn er veri a byggja og enn rsa n htel.

Vetrasl 29. jan. 2015


Sp v

g tel mig ekki vera neinnsrstakan slenskuspeking en tel mig vita a fyrirsgnin essari bloggfrslu er ekki upp marga fiska, er reyndar beinlnis vitlaus og hin argasta gufallsski. Rttara er a sp a en ekki v. essi vitleysa er mjg tbreidd dag og liggur vi a maur hitti varla manneskju ruvsi en hn s sfellt a sp v ea essu. Kannski er svo komi a etta telst bara vera rtt r v a allir segja a,fyrir utan helstuslenskusn, gamalmenni, afdalaflk og migsjlfan enn sem komi er.
En hvaan kemur etta? g held a vitleysuna megi rekja til ess a fyrir nokkrum ratugum komst tsku a pla (pl-i / pld-i / pl-essu). Sgnin a pla tekur me sr gufall og eftir a fattaist a etta er gamalt gott slenskt or hafa hinir mestu hugsuir plt miki og tt a smart. essari ld gerist a svo a plingargufalliyfirfrist sgnina asp. ess vegna eru n allir a sp v en ekki a sp a eins og sagt var ur. Fyrst voru a aallega unglingar sem tku upp essu en n hefur flk besta aldri bst hpinn. standi er ekki ori a slmt a flk s fari a sp mr og r, kk s Megasi er hann raulai spu mig.

En svo m lka sp tskuna (ekki tskunni). N eru helstu fyrirtki farin a vera stoltir styrktarailar allskonar gra mlefna. Stoltur styrktaraili hljmar vel, enda vel stula og jkvtt. Allt etta stolt getur veri full miki af hinu ga. a mtti v gjarnan draga aeins r stoltinu ea finna eitthva ntt viskeyti vi styrktargleina. Auglsingaml getur annars veri uppspretta af msu gu. Hver man ekki eftir tvarpsauglsingum Gufunni egar N dnsk bl voru auglst? Vntanlega hefur a veri uppsprettaa nafni hljmsveitarinnar sem kallai sig Ndnsk. Aeins minna ekkt hljmsveit nunda ratugnum en ekki sri, kallai sig Oxsm. Mn prvatkenning er s nafngiftin hafi komi r sjnvarpsttum sem voru vinslir sama tma: Drin mn str og sm, en g sel a ekki drara en g keypti a.

Anna dmi um hrif Sjnvarps. Um jl og ramt egar allir ska llum glei og gfu er gjarnan sagt: skum r og num gleilegra jla og svo framvegis. etta r og num hefur veri tsku um rabil en var miklu minna nota ur. Hr kem g me kenningu a uppruninn s fr hinum merka manni Ragnari Reyks sem tti a til a segja setningar eins og a er alltaf sama sagan me ig og na fjlskyldu ea g og mn fjlskylda mnum fjallabl a er ekki spurningin. a er heldur ekki spurning a tilvali er a enda etta Ragnari sjlfum. a YouTube-myndband sem fannst og rkstyurml mitt best, fannst mr ekki hi allra fyndnasta (Sj: Ragnar Reyks og Rssarnir https://www.youtube.com/watch?v=DvOLTMSsCgU) annig a stainn set g lofti stlhreinan og alveg tpskan Ragnar Reyks ar sem Erlendur hefur gma kappann snumfjallabl.

Athugi a ekkert hlj er myndinni fyrstu 12 sekndurnaren a mun vera hluti af grninu.


Heimshiti og Reykjavkurhiti

a getur veri forvitnilegt a bera saman hitarun einstkum sta eins og Reykjavk vi hitarun jararinnar heild. Slkan samanbur setti g upp lnurit snum tma en hr birtist n tgfa ar sem ri 2014 er komi inn. Til a f rttan samanbur er hitaskalinn samrmdur og ferlarnir v rttum hlutfllum gagnvart hvor rum en taka m fram a Reykjavkurhitinn er teiknaur t fr rshita mean heimshitinn er samkvmt venju sndur sem frvik fr mealtali. Sjlfur hef g stillt ferlana annig af a nlli heimshitanum er vi 4,5 stig Reykjavkurhita. t r essu kemur alveg fyrirtaks samanburarmynd, svo g segi sjlfur fr. Bollaleggingar eru fyrir nean mynd.

Heimshiti - Reykjavkurhiti
Bollaleggingar: Fyrir a fyrsta sst vel essari mynd hversu miklu meiri sveiflur eru rshita milli ra Reykjavk en jrinni heild. a er elilegt v Reykjavk er auvita bara einn staur jrinni og rst rshitinn v a verulegu leyti af tarfari hvers rs. Allt slkt jafnast a mestu t egar jrin heild hlut.

a vill svo til a Reykjavkurhitinn og heimshitinn var me hsta mti ri 2014. Reykjavk var etta nst hljasta ri en heimsvsu ni ri a vera a hljasta fr upphafi beinna veurathugana. Auvita er alltaf einhver vissa svona niurstum t.d. egar borin eru saman hljustu rin. heimsvsu gtu einhver af sustu rum mgulega hafa veri hlrri en flestar ef ekki allar stofnanir sem taka saman heimshita byggan athugunum jru niri setja nlii r fyrsta sti.

heildina hafa bir ferlarnir legi upp vi. Reykjavkurhitinn sveiflast mjg kringum heimsmealtali en heildina virist runinin hr vera mjg nlgt hlnun jarar og tmabili eftir 2000 er a hljasta bi hr og jrinni heild. Hitinn hefur sveiflast mjg hr hj okkur, bi milli ra og einnig ratugaskala. Hlju tmabilin okkar slum eru stabundin hlindi a mestu og m lta au sem tmabundin yfirskot a sama skapi og lta m au kldu sem tmabundin undirskot mia vi heimshitann.

Hva tekur vi nkvmlega er lti hgt a segja um. run hitafars jarar nstu ratugi er ekkt hitaml. Sumir treysta sr til a segja a a s a klna og hafa sagt a lengi mean arir segja a a haldi fram a hlna, eins og reyndar hefur veri a gerast heildina egar liti er til baka. Ef vi spum bara etta nbyrjaa r, er frekar lklegt a ri 2015 veri hlrra hr Reykjavk ljsi eirra miklu sveiflna sem eru milli ra. Hinsvegar tri g heimshitanum til alls um essar mundir og tel a 2015 gti hglega gert enn betur en 2014, ef enn betur skildi kalla.


mbl.is Jrin hlnar fram
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Rnt gmul og n mnaarmealtl

N mun g halda fram eirri slna- og talnaleikfimi sem g stundai sasta ri en a essu sinni tla g a skoa mnaarmealhita Reykjavk sustu 10 ra og bera saman vi tv fyrri 30 ra vimiunartmabil. Hi fyrra eru gmlu hlindin 1931-1960 og hi sara er kalda mealtali 1961-1990 sem um lei er nverandi opinbert vimiunartmabil. Rauu slurnar standa fyrir sustu 10 r.
Til hgri eru fjrar slur sem standa fyrir rsmealhita tmabilanna. a er fari a styttast a nsta 30 ra vimiunartmabil taki gildi en a mun taka mi af runum 1991-2020. Grna slan allra lengst til hgri sem segir til um hvernig staan v er n, egar 24 r eru liin af v tmabili.
Mealhiti Rvik mnuir
En er a skoa myndina. ar m sj a mealhiti sustu 10 ra er um 0,5 stigum hrri en mealhiti hlja 30 ra tmabilsins og 1,2 stigum hrri en mealhiti kalda tmabilsins. En a leggst mismunandi mnuina. Mestu munar um hlnunina fyrstu tvo mnui rsins en auk ess er ltill munur er hlju og kldu 30 ra mealtlunum. Sustu 10 r hafa svo fram vinningin allt fram gst en mjg litlu munar reyndar ma. Kalda mealtali 1961-1990 er auvita oftast kaldast en hefur betur febrar gagnvart gmlu hlindunum. Sustu fjra mnui rsins er ltill munur gmlu og nverandi hlindunum, en munurinn sem er, er ntmanum hag. Greinilega hefur ekki veri miki um hlindi oktber sustu r. Mtti kannski tala um sknarfri ar?

N mtti spyrja hvers vegna sasti rijungur rsins (berjamnuirnir) hafi ekki hlna umfram gmlu hlindin. g kann ekki svari vi v, n heldur v hvers vegna fyrstu tveir mnuir rsins eru svona hlir n, mia vi gmlu hlindin. Mivetrarhlkur hafa oft gert vart vi sig sustu rum en a sama skapi hefur oft hausta snemma me kldum noranttum undanfarin r. Annars verur a hafa huga a 10 r er ekki mjg langt tmabil til vimiunar. Nstu 10 r vera rugglega lka ruvsi einhvern htt.

a er heldur ekki alveg ruggt a nsta 30 ra vimiunartmabil (1991-2020) veri hlrra en gamla hlindatmabili (1931-1960) tt a s gri lei. Nsta 30 ra tmabil verur allavega ekki eins hreinthlindatmabil og a fyrra enda munar talsvert um rin 1992-1995 egar rshitinn var a burast vi 4 grurnar. ri 1995 var reyndar sasta kalda ri Reykjavk en var mealhitinn ekki nema 3,8 stig.
- - - -

etta er auvita birt me fyrirvara um a rtt s reikna (sem g reikna me a s) en tlurnar til grundvallar eru af vef Veurstofunnar.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband