Samanburur sumarveurgum Reykjavk

N egar aal-sumarmnuirnir er a baki er komi a v a skoa hvernig sumari plummai sig hr Reykjavk mia vi fyrri sumur. Til grundvallar eru mnar eigin veurskrningar en aukaafur t fr eim er einkunnakerfi ar sem hver dagur fr sna einkunn skalanum 0-8 t fr veurttunum fjrum: sl, rkomu, vindi og hita. Mnaareinkunnir reiknast t fr mealtali allra daga og sumareinkunnin smuleiis. annig get g bori saman veurgin eins og au koma t r mnum skrningum sem n allt aftur til rsins 1986.

A essu sinni fr sumarveri Reykjavk 2015 fr einkunnina 4,90 sem er bara nokku gott ekki s a sama stjrnuflokki og au allra bestu. Nlii sumar var reyndar me allra besta mti Reykjavk og ngrenni mia vi ara landshluta, srstaklega Norur- og Austurland ar sem sumari var nstum eins mgulegt og a getur ori. annig er a bara, veurgum er oft misskipt hr landi og a essu sinni hafi suvesturhorni vinninginn.
Hsta einkunnina fr upphafi fr sumari 2009: 5,37. Sumari 1989 er a lakasta me 4,10 stig en mealeinkunn allra sumra er 4,74. Niurstum m taka me fyrirvara enda miast einkunnir bara vi mitt skrningarkerfi en svona heildina liti tti etta a gefa gtis vsbendingar. A sjlfsgu kemur hr slurit yfir niurstur og undir v er stuttaraleg lsing llum sumrum fr 1986.

Sumareinkunnir

Stuttaraleg lsing llum sumrum fr rinu 1986. Tek fram a aallega er hr mia vi mitt heimaplss, Reykjavk, nema anna s teki fram.
1986 4,46 Jn var dimmur, kaldur og blautur suvestanlands en jl og gst llu betri.
1987 4,73 Slrkt og urrt jn og gst, en jl var slarltill og blautur.
1988 4,30 Afar slmur jnmnuur og einn s slarminnsti Reykjavk. Jl var gtur en gst ekkert srstakur. venjumiki rumuveur suvestanlands ann 10. jl.
1989 4,10 Jl brst algerlega og var s slarminnsti sem mlst hefur Reykjavk auk ess a vera kaldur. Jn og gst voru einnig frekar svalir er skrri a ru leyti.
1990 4,50 Lti eftirminnilegt sumar sem var slku meallagi. Reykjavkurhitinn jl var s hsti 22 r.
1991 4,93 Jn var srstaklega slrkur og eftir fylgdi heitasti jlmnuur sem komi hefur Reykjavk og voru slegin hitamet va um land. mikilli hitabylgju ni hitinn 23,2 stigum borginni ann 9. jl en s mnuur var hljastur allra mnaa Reykjavk 13,0 grur.
1992 4,37 Sumari ekkert srstakt og aldrei mjg hltt. Eftirminnilegast er kuldakasti um Jnsmessuna annars mjg kldum jnmnui, ar snjai fyrir noran og einnig til fjalla sv-lands.
1993 4,70 gtt tarfar en besta veri var jl en var mjg bjart og urrt Reykjavk en kalt fyrir noran.
1994 4,80 Sumari var smilegt me kldum jnmnui en jl var frekar hlr.
1995 4,33 Sumari ekki gott nema hva jl var gtur. gst var mjg ungbinn.
1996 4,63 Ftt eftirminnilegt etta sumar. gst var mjg dapur Reykjavk en gur kafli kom um mijan jl.
1997 4,80 Sumari var urrt og bjart framan af en jl og gst ollu vonbrigum SV-lands.
1998 4,93 Sumari var gott heildina. Jnmnuur var bjartur og urr og var samt gst s hljasti mrg r.
1999 4,60 Sumari var frekar blautt ar til gst, en var bjart og hltt.
2000 4,77 gtt sumar me kflum en mjg slrkt og urrt fyrir noran og austan.
2001 4,70 Sumari var gtt heildina lti vri um hlja daga.
2002 4,57 Jn var hljasti mnuurinn a essu sinni. Hitinn ni 22 stigum sem er hitamet fyrir jn. Sumari tti ekkert srstakt en var nokku milt.
2003 4,80 Jn og gst uru hlrri en nokkru sinni Reykjavk enda var sumari a hljasta sem mlst hafi borginni sem og va um land. Nokku rigndi me kflum.
2004 5,13 Sumari var bi hltt og slrkt. gst geri mikla hitabylgju SV-lands ar sem hitinn fr yfir 20 stig borginni fjra daga r, ntt hitamet var sett Reykjavk: 24,8 stig.
2005 4,73 Sumari var smilegt fyrir utan ungbinn og svalan kafla jl.
2006 4,47 Sumari var ungbi og blautt suvestanlands framan af en rttist heldur r v er lei.
2007 5,13 Sumari var yfirleitt hltt og urrt og mjg gott um mest allt land. Reykjavk var jlmnuur s nst hljasti fr upphafi.
2008 4,90 Afar slrkur og urr jnmanaur en san kflttara, mjg blautt lok gst. Enn var slegi hitamet Reykjavk, n hitabylgju undir lok jl egar hitinn komst 25,7 stig.
2009 5,37 Mjg gott sumar sunnan og vestanlands, srstaklega jlmnuur sem var s urrasti Reykjavk san 1889 og sjlfsagt einn af bestu veurmnuum sem komi hafa Reykjavk.
2010 5,13 Eitt hljasta sumar Reykjavk. Jn var s hljasti fr upphafi, jl jafnai meti fr 1991 og gst me eim hljustu. Aldrei var um a ra verulega hitabylgju.
2011 5,03 Sumari byrjai heldur kuldalega, srstaklega noraustanlands. Annars yfirleitt bjart og urrt suvestanlands.
2012 5,33 Mjg gott sumar vast hvar. Slrkt, urrt og hltt. venjudjp sumarlg kom suur a landi 22. jl.
2013 4,37 Miki bakslag veurgum sunnan- og vestanlands. gtis kafli seinni hlutann jl bjargai miklu.
2014 4,73 Nokku blautt fram yfir mitt sumar og fir slardagar. Jn var me eim allra hljustu. gst nokku gur en endai me veri lok sumars.
2015 4,90 gtt sumar suvestanlands en venju slmt noranlands og austan. Jn fremur kaldur borginni framan af en annars var hitinn nrri meallagi. urrt og nokku bjart var fram mijan gst egar tk a rigna. Stuttur hlindakafli kom seint gst. Snjr var lengi a hverfa va hlendinu og allnokkrir skaflar Esju lifu sumari.

annig er a. v m svo bta vi a september hefur fari vel af sta noran- og austanlands sem er nokkur srabt fyrir sumari ar. Annars er september ekki talinn me hr tt hann s almennt talinn til sumarmnaa. a ekki vi um etta yfirlit enda fer venjulega verulega a halla a hausti egar lur mnuinn.


20 stiga hitar Reykjavk

a eru alltaf viss tindi egar hitinn Reykjavk nr 20 stigum eins gerist sastliinn rijudag ann 25. gst og ekki sur merkilegt a a gerist svona seint sumrinu. Til a svo megi vera arf helst af llu hlr loftmassi fr Evrpu a villast hinga me austanvindum sem knnir eru af lgarkerfum suur af landinu sem einmitt var reyndin a essu sinni. essari ld er a mun algengara en ur a hitinn ni 20 stiga markinu einhverntma yfir sumari. Kalda tmabili seinni hluta sustu aldar sttai ekki af mrgum slkum atburum en aftur mti gekk betur hlju ratugunum milli 1930-1960 egar nlega annahvert sumar sttai af 20 stigum. etta m sj eftirfarandi mynd sem unnin er upp r ggnum Veurstofunnar.
20 stig Reykjavk
Hsti hiti sem mldist hlja tmabilinu um mija sustu ld var 23,2 stig, ann 17. jl ri 1950. Hitinn ni 20 stigum fjrum sinnum nstu 10 rin en san liu heil 15 r n ess a a gerist. ann 9. jl 1976 ni hitinn loks 20 stigum og a svo um munai v ntt glsilegt hitamet var sett er hitinn komst 24,3 stig. Aftur komst hitinn hstu hir lok jl 1980 egar hann mldist 23,7 stig. Merkilegt er reyndar a etta er einu dmin um 20 stiga hita nstum 30 ra tmabili fr 1961-1989. Hitinn mjakaist upp 20 stig sumari 1990 en frgri jlhitabylgju ri 1991 komst hitinn hst 23,2 stig. Upp r aldamtum fr 20 stiga tilfellum fjlgandi og ekki sur frgri hitabylgju gst 2004 var ntt hitamet sett Reykjavk ann 11. gst er hitinn komst 24,8 stig. a met var ekki langlft v a var slegi t af borinu sdegis ann 30. jl ri 2008 er hitinn komst 25,7 stig sem er nverandi met hinum opinbera kvikasilfurmli Veurstofunnar. Ekki tkst hitanum a n 20 stiga markinu sumari 2014 en munai mjg litlu en ar me lauk 7 ra 20 stiga syrpu sem hfst ri 2006. Vi ekkjum auvita ekki framtina en hfum ekkert mti v a boi veri reglulega upp 20 stiga sumur nstu rum en best er eins og vallt a stilla vntingum hf.


Staan hnattrna mnaarhitasluritinu

Fyrr rinu setti g upp slurit sem sndi hnattrnan mealhita mnaanna og hva gti stefnt me mealhita rsins. Eins og lofa var kemur hr uppfrsla sem snir stuna eftir 7 fyrstu mnui rsins. Tlurnar sem unni er eftir eru fr Nasa-Giss sem er ein eirra stofnana sem halda bkhald um hitafar jarar. Svo maur tskri aeins standa Blu slurnar myndinni fyrir mealhita hvers mnaar sustu 10 r. Rauu slurnar sna mealhita mnaanna rsins fyrra, 2014, sem endai sem hljasta ri fr upphafi mlinga. A vsu me minnsta mgulega mun. Fjlublu slurnar sna san mnui sem linir eru af rinu 2015. slunum fjrum lengst til hgri er rshitinn tekinn saman. Tnuu slurnar ar segja til um hvert gti stefnt me rshitann eftir v hvort restin af rinu verur samrmi vi mealhita sl. 10 ra ea samrmi vi metri fyrra. Teki skal fram a tlurnar eru ekki eiginlegur mealhiti, heldur frvik fr mealtali eins og venjan er egar rnt er hnattrnan hita. Nnari bollaleggingar eru undir mynd.

GISS 7-2015

Eins og sj m byrjai ri mjg hltt heimsvsu hvort sem bori er saman vi sl. 10 r ea 2014. Nstu tvo mnui var mealhitinn lgri en ri 2014 en sustu tveir mnuir eru hlrri og reyndar eru bir eir hljustu mia vi smu mnui fyrri ra gagnar Nasa-Giss. Samanlagt er etta heitasta byrjun ri fr upphafi mlinga eins og komi hefur fram frttum. a er spurning hvort nokkur spenna s essu lengur enda ykir mjg lklegt a ri 2015 veri a hljasta jrinni fr upphafi mlinga hvort sem mnnum lkar betur ea verr. flugt El-Nino stand er enn a fra sig upp skafti Kyrrahafinu og m v bast vi framhaldandi hlindum frekar en a au gangi til baka.

En a spdmsslunum lengst til hgri. Me v a reikna framhald rsins af hgvr t fr mealtali sustu 10 ra fst rshitinn +0,76C sem me herkjum slr t methitari 2014. Veri mealhitinn a sem eftir er jafnhr rinu fyrra fer mealhitinn hinsvegar upp 0,81C sem vri afgerandi hljasta ri heimsvsu. a m hafa huga a september og oktber 2014 voru bir metmnuir hva hlindi varar annig a a er ekki vi neina aukvisa a eiga vi.

a m auvita alltaf velta fyrir sr reianleika svona hnattrnna hitagagna enda snist sitt hverjum. Nasa-Giss notast vi ggn sem gjarnan hafa veri leirtt og eir fylla upp eyur me snum aferum. etta tekst auvita misvel og stundum illa, eins og tilfelli Reykjavkurhitans sem skeptskir tlendingar nota stundum sem dmi. Arar stofnanir sem taka saman heimshitann nota arar aferir eins og t.d. Breska Veurstofan samvinnu vi Austur-Angluhskla (HadCRUD-gagnarin) ar notast menn vi leirtt frumggn og reyna ekki a fylla upp mlingaeyur strjlblla sva.Bretarnir eru dlti lengur en Kanarnir a taka etta saman en fyrstu 6 mnuirnir liggja fyrir og skemmst fr v a segja a ri 2015 stefnir einnig a vera hljasta ri samkvmt ggnum HadCrud, allavega eru samkvmt eim, 6 fyrstu mnuir rsins 2015 afgerandi eir hljustu fr upphafi mlinga.

etta allt vi mlingar yfirborshita jarar. Svo m auvita minnast gervitunglaggn sem mla hitann lofthjpi jarar me mjg beinum htti ar sem lg er hersla neri hluta lofthjps fremur en yfirbor. ar uppi er reyndar ekkert metr ferinni, hvurnig sem stendur v. Gervitunglamlingar munu ekki vera lausar vi vandaml og krefjast missa flkinna leirttinga. Skringin mismunandi niurstum gervitunglagagna og athugana jru niri urfa ekki a liggja glluum aferum annars hvors enda ekki veri a mla a sama.

Gagnar NASA-Giss m sj hr:http://data.giss.nasa.gov/gistemp/tabledata_v3/GLB.Ts+dSST.txt

HadCRUD gagnarin er hr: http://www.cru.uea.ac.uk/cru/data/temperature/HadCRUT4-gl.dat


er a hafsinn

Nordurpoll vefmyndavel 13. gust 2015

N tla g a taka ltta stu hafsmlum Norurslum svona rtt fyrir lokasprett brsluvertar sem stendur fram september. Sumarbrnunin gengur annars sinn vanagang en me snum rlegum srkennum. a stefnir svo sem ekki neitt srlega sgulegt sumar Norur-shafinu. Lgmarksmeti fr sumrinu 2012 verur vntanlega ekki slegi, opi haf mun vntanlega ekki myndast yfirNorurplnum en bendir flest til a tbreislan sumarlok veri lgri en rin tv undan og sama gildir um heildarrmml ssins. Nokkrar vikur eru visnning og enn plss fyrir vntar uppkomur. Lnurit yfir tbreislu hafssins, boi Bandarsku snj- og hafsmistvarinnar, kemur hr fyrst.

Hafslinurit gst 2015

Bli ferillin stendur fyrir runina 2015 en til vimiunar eru fjgur sustu r, samt mealtalinu 1981-2010 sem er talsvert fyrir ofan. Um essar mundir er tbreislan a fara niur fyrir 6 milljn ferklmetra-marki og komin niur fyrir tv sustu r. 2011 er rtt handan seilingar en lengra er 2012 ferilinn sem tti eftir a taka mikla dfu fram september. Spurning er hvernig framhaldi verur me tbreisluna r.

En er a skoa kort sem sna tbreislu og ttleika hafssins, boi Brimarhafnarhskla.

Hafskort Bremen 13. gst

Nverandi staa er arna kortinu niri til hgri en metri 2012 er uppi til vinstri. a m sj 2015-kortinu a tbreislan gti enn dregist tluvert saman norur af Alaska enda sinn ar gisinn af gulgrnu litunum a dma. ar er lka talsver sspng sem sliti hefur sig fr meginsbreiunni en ar mun vera ferinnirt brnandi fjlr s sem var orinn talsverur essum slum eftir tiltlulega slk brslusumur sustu tv r. Sberustrendur eru nnast slausar og vel skipafrar tt ekki muni miklu arna einum sta. Hvalkjtsflutningar okkar ttu allavega ekki a stvast hafssins vegna etta ri.

tbreisla ssins er eitt og ttleiki anna. En svo er stundum tala um flatarml ssins (Area) en er einmitt ttleiki ssins tekinn inn dmi. lnuritaspagettinu hr a nean sem fengi er af sunniFrehvolfi dag, eru snd hafsslgmrk allra rana eftir 1979.

Hafsflatarml 1979-agust2015

egar kemur a flatarmli, sst a sinn r (gul lna) er mun minni en sasta ri (rau lna). Nverandi flatarml er rlti ofan vi 2011 um essar mundir og nnast jafnt gamla metrinu 2007. ri 2012 er hinsvegar forystu eins og fyrr. Af essu a dma er ekkert bakslag um a ra etta ri og alveg mgulegt a flatarmli ssins veri a nst lgsta sumarlok - allavega fr upphafi nkvmra gervitunglamlinga ri 1979.

sama tma Suurhveli er veturinn a n hmarki og styttist hmarks-vetrartbreislu hafssins. g fer ekki ni t a en hinsvegar er a a frtta aan a umrtt vetrarhmark stefnir a vera me lgsta mti mia vi stuna dag (sj gula ferilinn). etta eru mikil umskipti fr sustu tveimur rum sem einkenndust afvenjumiklum hafs.

Hafsflatarml Suur gst 2015

Samanlagur hafs bum jararhvelum hefur samrmi vi etta allt saman dregist mjg miki saman upp skasti og komi n langt undir meallag, samanber lnuriti hr:

Samanlagur hafs gst 2015

Ltum etta ngja af hafsmlum a sinni. g ver vaktinni fram og tek stuna eftir mnu egar rlegt hafslgmark Norurhveli liggur fyrir. Minna m a ekki vera enda er maur srlegur hafsbrslumeistari slenskra glpahlnunarsinna, eins og g var kallaur nefndri fsbkarsu dgunum.


A blanda sr kranudeilu

krana jir

krana er strt land og bar ess eru mist af kranskum ea rssneskum uppruna. kranuflki er meirihluta og byggir vestur- og mihluta landsins mean rssneska flki br suausturhlutanum. essir tveir hpar hafa gjrlka sn a hvert landi a stefna og hvaa tt a a halla sr heimsplitkinni. kranuflki horfir til Vestur-Evrpu og ann draum ganga Evrpusambandi og Nat til a verjast Rssum mean Rssneskumlandi hlutinn vill halda gum tengslum vi Rssa eins og veri hefur um aldir, enda er a flk raun Rssar.

egar svo er komi a stjrnvld sem studd eru af kransku-mlandi meirihlutanum kveur a auka samstarf vi vesturlnd kostna Rsslands, er augljst atogstreita myndast og ekki hjlpai til a kranskan skyldi vera eina opinbera tunguml landsins. Rssnesku-mlandi flki upplifi sig ar me sem illa san minnihlutahp meal jernissinnara kranumanna.

a er sjlfu sr ekki hgt a fellast kranska meirihlutann landinu fyrir a vilja halla sr til vesturs eins og flest nnur Evrpulnd austan jrntjaldsins gamla geru eftir hrun Sovtrkjanna. Engir vilja lengur vera vinir Rsslands - nema eir su Rssar. Hins vegar er skiljanlegt a Rssum finnst vera talsverur missir af kranu af snu hrifasvi. krana hefur fr fornu fari veri samofin sgu Rsslands og rssneskrar menningar, allt fr dgum Gararkis og Knugars sem sar var Kiev, hfuborg kranu. annig er krana fyrir Rsslands svo miklu meira en bara einhver spnn r aski. Tilfrsla kranu einu lagi yfir hrifasvi Vestur-Evrpu er meirihttar fall fyrir Rssland og ekki sst vegna ess a str hluti kranu er raunar byggur flki af rssneskum uppruna sem talar rssnesku, elskar Ptn og yfirleitt allt sem rssneskt er.

Hr er v komin tilvalin uppskrift a klassskum frii sem leiir auveldlega til borgarastrs eins og egar hefur ori og almennt mjg httulegt stand me afskiptum strvelda vestri og austri. sland hefur kvei a blanda sr essa deilu me a vera bandi vesturlanda stuningi snum vi kranska meirihlutann og gegn Rsslandi sta ess a vera hlutlaus aili sem reynir a setja sig inn hva er raun a gerast og jafnvel a mila mlum eins og gum frismum jum smir.

raun eru aeins tvr leiir a frii kranu. A landi veri algerlega hlutlaust svi n tttku efnahags- og hernaarbandalgum ea a landinu veri skipt tvennt me einhverjum htti. Heil og skipt krana getur hinsvegar ekki veri annahvort innan hrifasvis Vestur-Evrpu ea Rsslands. Slkt leiir aeins til framhaldandi friar.


Gengi um Tn og Holt

N tla g a bja upp nokkurs konar myndaspjall, sem reyndar er ein tegund af mnum bloggfrslum, ar sem gengi er um gtur borgarinnar mli og myndum. Sfellt er veri a byggja og tta, ekki sst gmlu athafnasvunum sem lgu upp fr norurstrndinni og upp a Skipholtinu. Um a svi liggur gngutrinn a essu sinni.

Sbraut

Hefjum ferina vi Sbraut ar sem strhsiHfatorgsins gnfa yfir lgreistari hsum gamla tmans. Vntanlega verur ess ekki langt a ba uns gmlu Vegagerarhsin og smurstin vki fyrir einhverju fnerinu.

- - - -

Strholt

Hr liggur leiin upp Strholti ar sem n gtumynd blasir vi. Til hgri er gamla DV-hsi sem n er ori a Listahskla. Hampijuhsi sem var arna einhver r er lngu horfi og bi a byggja etta mikla barhs vinstra megin. Hum hssins fjlgar eftir v sem near er fari brekkuna. g geri svo sem ekki athugasemdir vi tliti en mr finnst frekar skrti a hafa bir me svlum og llu alveg niur a gangsttt sta t.d. verslunarrmis nestu hum eins og venjan er me svona hs vi mibi.

- - - -

Brautarholt

Brautarholtinu mtti gera skil alveg srstaklega en essar byggingar hafa mtt muna ffill sinn fegurri. Hsi nr er gamla rscaf og sar Bahs. ar dansar enginn lengur og enginn frin fer ba. Hsi arna fjr er eiginlega llu hrrlegra en a hefur hst einhvern mlmina og vinnustofur listamanna. etta er ekki dmigert fyrir alla gtumyndina. Meal annars er gtis hvtt hs arna gtunni ar sem g hef unni lengi.

- - - -

Natn

etta hs horni Natns og Laugavegar hefur veri smum svo lengi sem g man eftir mr. Allavega standa jrnabindingar enn upp r hsinu og hafa gert fr upphafi.

- - - -

Borgartn

Uppbygging llu snu veldi horni Natns og Borgartns. Maur veltir fyrir sr hvort essi hsaskipan s eins og menn su fyrir sr upphafi. Ea su menn annars eitthva fyrir sr upphafi? Sundi milli essara tveggja hsa getur varla talist til manneskjulegs umhverfis og til a bta fyrir skort tsni r barhsinu sem er byggingu er sett ofan a anna hs. Kom einhver arkitekt nlgt essu ea var etta kvei stanum?

- - - -

Borgatn gata

Borgatni sjlft ltur bara gtlega t tt einhverjir hafi kvarta yfir skrtnum gangstttarhellum og rauum ljsastaurum. Mr finnst etta bara nokku lflegt og gott og hjlreiastgarnir virka greinilega.

- - - -

Rtuhtel

etta farartki var vegi mnum portinu hj Gumundi Jnasyni. Rllandi htel virist etta vera kalla og bur upp htelgistingu remur hum afturhluta vagnsins. ljsi umrunnar veltir maur fyrir sr hvar salernisastaan s niur komin.

- - - -

Hfi

Best a enda trinn hj Hfa en ar er greinilega veri a koma fyrir sjlfum Einari Ben sem bj arna einhvern tma. Einar er auvita ein af styttum bjarins og var ur Klambratni. Eftir er a setja upp vravirki fyrir aftan hann sem minnir hrpustrengi. Reyndar minntu komnu strengirnir mig rimla gamladaga og v fannst mr hann alltaf vera fangelsi. Ef Einar Ben vri uppi dag vri hann ekki lklega fangelsi eins og svo margir arir sem tluu sr miki upp r sustu aldamtum. Annars er vikvmt ml a vera a fra styttur og a svo sem vantai ekkert srstaklega styttu arna a mnu mati. etta hs er annars miklu heimsfrgara dag fyrir a hafa komi veg fyrir atmstr og a er ekki lti afrek t af fyrir sig.


Fr Slinni Reykjavk til Plt Suurlandi

Strir og fjarlgir himingeiminum er me eim htti a gott getur veri a setja r eitthva jarneskt samhengi sem vi ekkjum, en a er einmitt a sem g tla a reyna hr. frttum undanfari varandi dvergstjrnuna og fyrrumreikistjrnuna Plt, hefur komi fram a hlutfallsleg str hennar gagnvart Jru s lka og golfkla gagnvart ftbolta. t fr eim upplsingum datt mr hug a taka samanburinn lengra og reikna t restina af slkerfinu samt fjarlgum sama skala.

Sl, Jr og Plt

Ef Jrin er ftbolti og Plt golfkla reiknast mr til a verml slarinnar s um 24 metrar og mtti v lkja henni vi myndarlegan loftbelg, kannski af strri gerinni. S essi guli loftbelgur settur niur mijan Austurvll, er framhaldinu hgt a reikna hvar reikistjrnurnar eru niurkomnar sama hlutfallslega skala og raa eim upp austur eftir borginni og lengra austur sveitir ar til vi komum a litlu golfklunni einhverstaar lengst miju Suurlandi, eins og g geri nnar grein fyrir nean myndar.

Slkerfi Suurland

Guli Slar-loftbelgurinn myndi sma sr vel beint fyrir ofan Jn Sigursson mijum Austurvelli. aan hldum vi vit reikistjarnanna og gefum okkur a r rai sr beinni lnu fr slinni. Byrjum a ganga upp Sklavrustginn og upp Sklavruholti. ar rtt handan Hallgrmskirkju, hittum vi fyrst fyrir Merkr, str vi appelsnu brennandi slarhitanum. fram er haldi smu tt ar til komi er a Venusi miju Klambratni. Hann er gn smrri en Jrin sem einmitt er a finna ftboltastr vi Kringlumrarbraut. Vi hldum fram og komum a Mars sem er eins og brenn-bolti a str, nlgt Hagkaupum Skeifunni.

N fara fjarlgir a aukast og vi erum komin t fyrir borgina nlgt bnum Gunnarshlma ea Silungapolli, egar vi komum aJpter sem strarinnar bolta, um 2,4 metrar verml. Satrnus me sna fgru hringi er san skammt fr Litlu kaffistofunni, heldur minni enJpter ea um 2 metrar str. Enn aukast fjarlgir er vi frum a nlgast ystu reikistjrnurnar. ranus er arna stuttu ur en komi er a lfusrbr tpir 90 cm a breidd og loks Neptnus, litlu minni, stutt fr Hellu. er bara eftir a finna Plt-litla golfklustr sem getur veri dltil sni v fjarlgin fr slu er breytileg vegnasporskjulaga brautargngu. Hann getur veri rtt innan vi sporbaug Neptnusar en egar Plt er fjrst slu, gtum vi urft a leita hans langleiina a Skgarfossi. Mealfjarlgin essum hlutfallsskala er hinsvegar um 102 klmetrar og getum v sagt a a mealtali gtum vi fundi litlu Plt-golfkluna svona rtt vi afleggjarann a Austur-Landeyjum. Vi erum arna komin nokku langt fr loftbelgnum nir Reykjavk en ekki nema eitt rlti hnuskref gjrvllum vttum alheimsins enda dugar litla slandi okkar skammt sem vimiun.

- - -

treikningar er gerir t fr tlulegum heimildum afStjrnufrivefnum og birti g etta me eim fyrirvara a reikniknstir hafi ekki brugist mr.


Hvernig gengur a bra hafsinn?

N er brsluvert sumarsins fullum gangi Norurslum. En hvernig gengur? Verur etta sgulegt sumar? Mun sbreian gjalda enn eitt afhroi ea er sbreian kannski eitthva a jafna sig rija sumari r eftirmetbrsluri mikla 2012? Svrin munu liggja endanlega fyrir september lok vertar egar hinn rlegi visnningur hefst me lkkandi sl og kaldari dgum.

Ef staan n er metin er hgt a f mismunandi niurstur eftir v hvernig mlin er liti. egar upp verur stai lok sumars er venjulega liti til tbreislu hafssins ferklmetrum. Lnuriti hr a nean snir stuna ann 10. jl mia vi fjgur sustu r.

Hafslinurit jl 2015

Eins og sj m hefur hafstbreislan 2015 n heldur dregist afturr runum sem eru til vimiunar. Litlu skiptir a tbreisluhmarki vetur hafi veri me minnsta mti vetur enda er lti samband ar milli. a er ekki nema sustu vikum sem ri 2015 tapar forystunni. Samkvmt essu arf brslan heilmiki a taka sig ef halda vi keppinautana og hver veit nema hn s akkrat a gera a. En etta bara vi um tbreislu hafssins sem segir ekki alla sguna.

Hr a nean hef g teki saman fjgur kort til samanburar sem sna legu og ttleika hafssins um svipa leyti rin 2012-2015. ar kemur mislegt ljs sem skra mlin betur.

Isykkt juli 2012-2015

ri 2012 endai sem metr ltilli tbreislu egar upp var stai sumarlok. 2013 og 2014 reyndust hinsvegar lakari brslusumur, tala um au sem batar og ar me ljst a minnkandi lkur vru a sbreian yri a engu allra nstu rum eins og ttast var eftir abrslusumari 2012. a m sj kortinu fyrir 2015 a tbreislan er vissulega mikil n um stundir. Mestu munar um a lti hefur hreinsast norur af Sberu, allavega vantar ar stra gati sem sj m hinum runum. Einnig er enn dlti eftir af hafs Hudsonfla og vestur af Grnlandi eftir veturinn kalda ar. Segja m a brsluvertin 2015 eigi au svi inni v vissulega mun sinn ar brna ur en sumari er ti. En svo er arna allmyndarlegt gisi svi Kyrrahafshli sbreiunnar sem miki er fari a lta sj ef marka m gulgrna litinn. ar er sinn lklegur til a eyast mjg nstu dgum me tilheyrandi samdrtti tbreislu og mega rin 2013 og 2014 aldeilis fara a vara sig.

En svo er a auvita lka heildarrml sbreiunnar sem telur, en er ykkt ssins talin me. Hr a nean eru tv kort fr hafsdeildDnsku veurstofunnar sem snir ykkt hafsbreiunnar rin 2014 og 2015 samkvmt tlvulknum. Ef eitthva er a marka au er varla um nokkurn framhaldandi bata a ra etta ri, nema sur s v mjg lti er eftir af ykkasta snum sem einkenndur er arna me rauum lit norur af heimskautaeyjum Kanada og Alaska ar sem elsti sinn hafi safnast fyrir.

Isykkt juli 2012 - 2015

Vori 2015 byrjai reyndar v a rast garinn ar sem hann er hstur egarvenjuhlir vindar blsu norur fr Alaska og tku a herja ykka sinn eim slum og brutu hann klessu. ynnsti sinn norur afSberu fkk hins vegar meira a vera frii framan af vori ar til n upp skasti og er v von talsvert minnkandi tbreislu ar.

Norurpllin sjlfur mun vntanlega sleppa vi allsherjar brnun eins og hinga til en lklega mun sinn eitthva brotna arna upp ur sumri lkur. a er aldrei a vita. Slin hefur skini glatt arna sustu daga skum mikillar har yfir Norur-shafinu sem stkkar brslupollana. Vegna elilegs sreks hefur athugunarstin reyndar borist eilti suur og er n stdd 86 norur me stefnu Austur-Grnland. Spor eru snjnum og hld uppi hvort um s a ra jlasveininn ea forvitinn hvtan bangsa.

Nordurpoll vefmyndavel

- - - -
Heimildir og uppruni mynda:
http://nsidc.org/arcticseaicenews/
https://sites.google.com/site/arcticseaicegraphs/concentration-maps/sic0713
http://ocean.dmi.dk/arctic/icethickness/thk.uk.php
http://psc.apl.washington.edu/northpole/


Flbylgjan mikla Atlantshafinu 1014

r eru msar hamfarirnar sem herja geta mannkyn. ar meal eru hamfaraflbylgjur bor vi r sem ttu sr Indlandshafi og vi Japan kjlfar tveggja risajarskjlfta me nokkurra ra millibili. Hr Atlantshafinu eru jarfrilegar astur arar ar sem thafsflekar a reka hver fr rum en a gerist me mun hfsamari htti heldur en t.d. Kyrrahafinu ar sem thafslekar rengja sr me ltum undir meginlandafleka.

Ekki er ar me sagt a bar vi strendur Atlantshafsins urfi ekkert a ttast um aldur og vi. a hefur til dmis veri nefnt a risaflbylgja geti orsakast vegna eldfjalls Kanareyjum sem getur hruni sj fram tilgreindri framt. Svo eru a sendingar af himnum ofan. a m vel mynda sr r skelfilegu afleiingar fyrir Vesturlnd ef smilegur loftsteinn flli Norur-Atlantshafi me tilheyrandi flbylgju sem n myndi til stranda Norur-Amerku og vestur-Evrpu sem og auvita slands.

Dropi  hafi
Svo vill reyndar til a eitthva slkt mun a llum lkindum hafa gerst fyrir rttum 1000 rum en rannsknir landfringsins Dallas Abbott hj Columbuhskla benda sterklega til ess a ri 1014 hafi loftsteinn, ea halastjrnubrot, falli mitt Atlantshafi me vtkum afleiingum. Ummerki formi framandi brota og korna hafa fundist New York-fylki Bandarkjunum 3800 km lngu svi en einnig Antleyjum Karbahafnu. mislegt er ljst um afleiingar meal frumbyggja Amerku en tilvsanir hamfarafl eru taldar felast msum steinristum fr 11. ld Mexk og var Mi-Amerku. Svokallaur "daui hinnar fjru slar" hj Aztekum er einnig meitlaur steindagatal eirra en au tmamt passa gtlega vi etta rtal.

Afleiingar fljbylgjunnar vi strendur Evrpu hafa sjlfsagt veri talsverar en allur gangur getur veri v hversu vel atburirnir t vi strendurnar hafa rata annla. eru til heimildir, t.d. ein engilsaxnesk er segir fr strhamfrum vi suvesturstrnd Englands og rlands. Upprunalegur texti kemur hr samt enskri ingu.

Anno Domini 1014 On issum geare on Sancte Michaeles msseften com t mycle sflod gynd wide ysne eard arn swa feor up swa nfre r ne dyde adrencte feala tuna mancy tonnes un arimedlic ov getel.
1014 AD This year, on the eve of St. Michaels day (September 28), came the great sea-flood, which spread wide over this land, and ran so far up as it never did before, overwhelming many towns, and an innumerable multitude of people.

The History of the English Kings segir einnig: A tidal wave, of the sort which the Greeks call euripus, grew to an astonishing size such as the memory of man cannot parallel, so as to submerge villages many miles inland and overwhelm and drown their inhabitants. Einnig munu vera til heimildir um mikla mannskaa Niurlndum, .e. Hollandi og Belgu sem raktir eru til sjvarfls ri 1014.

mislegt m finna netinu um essa atburi en mest af v sem g hef skrifa hr kemur han: People of One Fire CATASTROPHIC NATUREL DISASTER STRUCK THE AMERICAS AROUND 1000 YEARS AGO.

Ummerki landi eftir flbylgju, austan hafs og vestan, eru til staar tt ekki su menn endilega vissir um hvaa atburum megi kenna um. Vsa hr eina rannskn ummerkjum Norur-Wales en ar eru umrddir atburir 1014 meal eirra sem liggja undir grun. Evidence for historic coastal high energy wave impact (tsunami?) in North Wales, Inited Kingdom.
ar segir meal annars: "Baillie (2006, 2007) cites ice core data that show an anomalous peak in ammonium at AD 1014 that he considers indicates a comet impact. This is supported in that the only other ammonium peak of similar size within the last 2000 years occurs in 1908 coincident with the Tunguska bollide impact over Siberia."

arna er vsa atburina Sberu 1908 egar loftsteinn ea halastjrnubrot fll strjlblt svi en olli ekki miklum skaa utan ess. Allt anna ml er ef rekstur verur yfir opnu hafi vegna flbylgjunnar sem myndast. Austurstrnd Bandarkjanna er srstaklega vikvm fyrir slku vegna flatlendis og fjlmennis og v mgulegt a milljnir mannslfa gtu veri httu auk annars tjns. Spurning hvort strveldi sti undir nafni eftir slkt.

Hva sland varar erum vi ekki sri httu en arir. g fann a vsu ekkert vi sngga leit annlum en Sigurur r, bloggflagi vor, tk saman snum tma a semslenskir annlar segja um tarfar og allskonar nttruran. Ekkert er ar minnst ri 1014. Hinsvegar fann g a rtali 1014 kemur fyrir Heiarvga sgu sem talin er vera ein elsta slendingasagan og segir fr afkomendum Egils Skallagrmssonar, vinum eirra og vinum ar sem hefndarvg eru framin vxl. Hrekssynir koma ar vi sgu 13. kafla:

Hrekssynir ykjast n nokkru hafa veg komi um hefndirnar, fara sem fljtast suur me Noreg og allt til Danmerkur. Og a linu sumri brjta eir skip sitt spn vi Jtlandssu so enginn komst af.

AalrkurHvort essi skipsskai Hrekssona a linu sumri vi Jtlandssu tengist halastjrnuhrapi ea atburunum vi Bretlandseyjar 28. september sama r, vitum vi ekki en a m alveg huga mguleikan.

rekstur halastjrnubrota ea loftsteina er vissulega einn af mrgum eim ttum sem geta ori okkur a fjrtjni. Sendingar af himnum ofan eru af llum strum og gerum. Flestar eirra brenna upp til agna mean r strstu geta valdi fjldatdaua og kaflaskilum jarsgunni. Vi urfum varla a hafa hyggjur af slku svona dags daglega tt sjlfur Aalrkur allsgi leggi iulega rka herslu mli snum mlflutningi.


Klnandi sjr vara samhengi

Klnun sjvarins hr Norur Atlantshafinu er hi merkilegasta ml enda eru etta mikil umskipti fr v hlsjvarstandi sem rkt hefur umhverfis landi allnokkur r. a eftir a koma ljs hvort etta s tmabundi stand ea langvarandi kling og byrjun kuldaskeii okkar slum stl vi kalda tmabili seinni hluta 20. aldar. mislegt hefur veri sett fram sem stur essarar klnunar. Tala hefur veri um veikingu Golfstraumsins, brsluvatn fr Grnlandi ea hjkvmilega nttrulega sveiflu. tt eitthva gti veri til annig vangaveltum til lengri tma, er sennilegasta skringin essum atburi, nokku eindregi rkjandi veurstand undanfarinn vetur (ea jafnvel tvo vetur) sem nr yfir stran hluta Norurhvels allt fr Kyrrahafi til Atlantshafs. etta lsir sr myndinni hr a nean sem g fndrai sjlfur, en korti grunninum er af vefsunniClimate Reanalyser og snir hitafrvik sjvar n um stundir.

Norurhvel sveiflur

Aallatriin essari veurmynd eru leikin af stru plunum rauu og blu sem tlka rkjandi legu skotvindana sem stjrna hafa verinu me allskonar afleiingum. Fyrst ber a nefna hina yfir vesturstrnd Bandarkjanna sem valdi hefur venjumiklum urrkum Kalifornu. Eins og vera ber er rkjandi sunnantt vestur af hinni sem hita hefur yfirbor Kyrrahafsins arna vi strndina allt norur til Alaska. Alaska var venju hltt vetur og n vor me tilheyrandi skgareldum. etta hafi einnig hrif allt til Norur-shafsins en ar brotnai sinn venju snemma upp mefram strandlengunni vi Beauforthaf.

Kuldahli alls essa er san noranlofti sem streymdi niur eftir Kanada og til norausturrkja Bandarkjanna og olli ar miklum hrarverum og kuldum vetur. tti mrgum ar alveg ng um. etta kalda vetrarloft streymdi svo beint t Atlantshafi og tti sinn llum eim stormlgum sem hrelltu okkur vetur. Atlantshafi ni a draga r mesta kuldanum ur en lofti ni til okkar hr slandi en til mtvgis ni kalda vetrarlofti einnig a kla yfirbor hafsins stru svi sem smm saman hefur breitt r sr allt til Evrpu.

annig m segja a ekki s ein bran stk veurlaginu enda eru veurkerfin samtengd ar sem eitt hefur hrif anna. mgulegt er lka a segja hver s skudlgurinn a essu llu saman ea hvort a s eitthva eitt frekar en anna. Kannski m lkja veurlagi heimskringlunnar vi hundinn sem eltist stugt vi skotti sr. hefur veri tala um a stru veurkerfin hafi veri a lsast meira en ur eitthva rkjandi stand, mnuum ea misserum saman og auki ar me allskonar fgar. Einnig hefur veri rtt a vestanvindabelti Norurhveli hafi full miki veri a hgja ferina og me strri bylgjuhreyfingum til norur og suurs, eins og hr hefur veri lst. Svona svipa og fljt sem liast um lglendissvi. stan fyrir eirri hgingu s hlnandi norurslir sem ir minni hitamunur milli norur- og suursva. Hugsanlega er a tilfelli - en kannski ekki.

- - -

Sm tarefni:

Falling Snow Records, http://eapsweb.mit.edu/news/2015/falling-snow-records

Jet Stream Steers Atlantic Currents, http://www.livescience.com/50998-jet-stream-controls-atlantic-climate-cycles.html

Alaskas climate hell: Record heat, wildfires and melting glaciers signal a scary new normal


Allt kafi snj Setri

g hef ru hvoru birt lnurit me samanburi milli ra snjdpt vi Setur sunnan Hofsjkuls ar sem jeppamannaflagi er me skla. Upplsingarnar gref g upp djpt r brunni Veurstofunnar ar sem hgt er a nlgast snjdptina hverju sinni og r eim upplsingum vinn g lnuriti og uppfri reglulega me hlfsmnaar millibili.

Setur er 693 metra h og er ar iulega hvt jr allan veturinn og nr hann venjulega hmarki aprl og er horfinn um mijan jn. N ber hinsvegar svo vi arna vi Setur, eins og va suurhlendinu, a allt er enn kafi snj. ann 15. jn sl. var snjdptin 163 cm, en eins og sst myndinni er snjrinn oftast horfinn ea akkrat a hverfa um a leyti.

Setur 2015

a m velta fyrir sr hvort 2015-lnan muni n nllinu fyrir nstu mnaarmt ensnjdptin tti allavega a dragast mjg miki saman hr eftir, enda lngu komi sumar. v miur veit g ekki hversu snjdptin var mikil lengst af vetur en sjlfvirki mlirinn arna a til a detta t vikum ea mnuum saman og v vantar mig upplsingar alveg fr v byrjun desember og ar til undir lok mamnaar.

Snjdptin er annars mjg misjfn milli vetra. Veturinn 2009-2010 var til dmis mjg ltill snjr sunnan jkla og var horfinn upp r mijum ma. Veturinn 2012-2013 er g bara me eina mlingu, .e. marsmnui og var snjrinn minni en eim rum sem g hef til samanburar - ekki nema um 45 cm. ann vetur var einmitt venju hltt tvo fyrstu mnui rsins annig a etta gti staist.

a m segja a allt s smu bkina lrt egar kemur a tarfarinu a essu sinni. Veturinn var mjg umhleypingasamur sunnan- og vestanlands en ekkert mjg kaldur. Vori var hinsvegar kalt og sumari lengi a n sr strik. En n fer etta allt a koma.

sland Setur

MODIS-gervitunglamynd fr 15. jn 2015.


Klnunarplingar

a er nokku ljst a ri r verur tluvert kaldara en ri fyrra hr landi. arf svo sem ekki a koma vart ar sem ri 2014 var afar hltt og nst hljasta ri Reykjavk. En essi mikli munur hitafari fyrrihluta essara tveggja ra er nokku merkilegur og verur sfellt merkilegri mean ekki sr fyrirendann svalri verttu.

Lnuriti hr a nean er unni eftir elda lnuriti fr mr ar sem borin er saman run heimshitans og Reykjavkurhitans fr v upp r aldamtunum 1900. Me v a setja nlli heimshitalnuritinu vi 4,5 Reykjavkurhitanum eins og g geri, m sj hvernig rshitinn Reykjavk hefur sveiflast vel upp og niur fyrir heimsmealtali sem sama tma hefur stigi hgt upp vi, me ltilshttar varntum. annig hafa flest rin fr 2001 veri nokku yfir heimshitanum og sasta ri var jkva frviki 0,8 stig. Frviki var heldur meira hljustu runum kringum 1940 enda var heimshitinn lgri. kuldaskeiinu seinni hlutasustu aldar voru flest rin vel undir heimsmealtalinu, mest ri 1979.

a m sp aeins essa tlu +0,8 sem ri 2014 var yfir heimsmealtalinu. Ef rsmealhitinn 2015 Reykjavk endai 4,4 stigum vri a sambrilegt neikvtt frvik fr heimshitanum, ea -0,8 stig. Hvoru tveggja tti a vera jafn elilegt ea elilegt mia vi stu heimshitans, me eim fyrirvara a heimshitinn rjki ekki upp r llu valdi essu ri.

Klnun 2015

Mesta klnun milli ra?

a er auvita allt of snemmt a sp fyrir um rshitann Reykjavk en ef fram verur me kaldara mti er rshiti upp 4,4 stig ekki lkleg niurstaa. a yri kaldasta ri san 1995 og auvita a langkaldasta a litla sem af er ldinni. a vri yfir opinbera mealhitanum Reykjavk 1961-1990 sem enn er oftast mia vi (4,3C). Ef 4,4C yri niurstaan yri klnun milli rana 2014 og 2015, -1,6 stig sem er meiri klnun milli ra en ur hefur komi upp hr Reykjavk, fr 1900 a minnsta kosti. Mesta klnun hinga til milli tveggja ra er -1,5 stig, fr 1978 til hins ofursvala rs 1979.

a er svo sem ekkert ntt a hitinn sveiflist talsvert milli ra, en essi umskipti n eru ansi mikil ljsi ess hve stugur hitinn hefur veri hr undanfari. Hlindaskeii um mija sustu ld einkenndist einmitt af miklum sveiflum. rshitinn Rvk ri 1941 var 5,9 stig en var san 4,4 stig tveimur rum seinna, sem er niursveifla upp 1,5 stig. a gerist aftur mti tveimur rum en ekki einu ri eins og fljtu bragi mtti tla af myndinni. Smu sgu er a segja um 1964 til 1966 egar einnig klnai um 1,5 stig tveimur rum.

Vi vonum auvita a klnunin 1978-1979 muni eiga meti sem lengst. Ef anna bor er keppt v. Hi jkva er , a eftir v sem 2015 verur kaldara, eim mun lklegra er a ntt hlnunarmet veri slegi framhaldinu. Nverandi hlnunarmet snist mr vera +1,3 stig, milli rana 1986 og 1987. a mtti kannski fara a vara sig eftir etta r enda ekkert sem segir a hlindi su a baki tt gefi hafi btinn.


hva stefnir Reykjavkurhitinn 2015?

fyrra tk g upp v a birta slurit sem sndi hvernig mealhiti mnaana Reykjavk raist yfir ri eftir v sem a lei. Til vimiunar voru mealhitar sustu 10 ra og kalda opinbera mealtali 1961-1990 sem enn er gildi. etta reyndist nokku hugavert v ri raist a vera anna hljasta ri Reykjavk og tti mguleika ar til lokin a sl t metri 2003 (6,1C).
N egar 5 mnuir eru linir af rinu er staan hinsvegar heldur betur nnur. Fjrir af essum fimm fyrstu mnuum hafa veri kaldari en kalda mealtali og ekki munai miklu mars sem rtt ni a slefa yfir a. Allir mnuir rsins hafa a sama skapi veri nokku fyrir nean mealhita sustu 10 ra og munar mestu n ma sem var 2,4 stigum kaldari, eins og sj m sluritinu.

Mealhiti Rvik 5 2015
Sluriti snir ekki einungis hvernig mnaarhitinn rast v lengst til hgri eru nokkrar slur yfir rshita. ar vek g athygli fjlublu tnuuu slunum sem segja til um hvert stefnir me rshitann eftir v hvort framhaldi er reikna t fr kalda mealtalinu ea mealhita sustu 10 ra. Tlurnar sem t r v koma eru 4,2C og 4,8C samkvmt mnum treikningum. Lgri talan (4,2) er merkileg v a ddi a ri 2015 yri langkaldasta ri a sem af er ldinni og a kaldasta san 1995 egar hitinn var 3,8 stig. Ef hitinn hinsvegar nr sr strik n og fylgir 10 ra mealtalinu endar ri 4,8 stigum sem er llu skaplegra en a kaldasta san ri 2000 er hitinn var 4,5 stig.

Vi vitum nttrulega lti um framhaldi. Ef kuldat rkir fram t ri er alveg mgulegt a rshitinn Reykjavk ni ekki 4 stigum. a er heldur ekki ts me 5 stigin ef veurkerfin stilla sr betur upp fyrir okkur - ekki skortir hlindin heiminum um essar mundir. a m alveg afskrifa a ri 2015 gni hlindrinu 2014 sem snt er arna me grnni slu allra lengst til hgri.

Allt er etta hi merkilegasta ml og ekki elilegt a menn velti fyrir sr hvort hlindatmabilinu mikla sem hfst me essari ld s loki ea hvort etta s bara tmabundi bakslag sem jafnar sig n. Hlindakaflinn undanfarin 14 r hefur veri einstakur og hreint ekkert elilegt a f einhverja klnun. etta er hinsvegar nokku brtt klnun og a strax eftir mjg hltt r. Kuldamet eru varla sjnmli. Nema ef vera skyldi klnunarmet milli ra v mr snist a ef mealhitinn 2015 Reykjavk endai undir 4,5 stigum yri a mesta klnun sem um rir milli ra ef horft er tmabili eftir aldamtin 1900. Vi erum kannski ekkert srstaklega a ska eftir slku meti.


Grafsk Eurovision

hverju ri stendur ein j uppi sem sigurvegari Evrpsku sngvakeppninni. jirnar sem taka tt hafa veri mis sigurslar 60 ra sgu keppninnar en af einhverjum orskum erum vi meal eirra ja sem enn hafa ekki fagna sigri. a mun ekki breytast r en eins og me margar Austur-Evrpujir hfum vi afskum a hafa ekki veri me fr byrjun.

Eurovision 1956-2015

Korti hr a ofan er r teiknismiju bloggarans og snir hvaa jir hafa unni sngvakeppnin allt fr v fyrsta kepnnin fr fram Sviss ri 1956 sem lauk me sigri heimamanna. Fyrstu rin var a ekki fst regla a keppnin fri fram landi sigurvegara sasta rs en allt fr rinu 1981 hefur a veri raunin. ri 1969 var keppnin haldin Spni en voru fjgur lnd sem unnu kepnnina. teikningunni lt g ferilinn fara til Hollands ar sem nsta keppni fr fram.

Ekki vorutttkujirnar margar fyrstu keppninni Sviss ri 1956 egar einungis 7 jir kepptu, en hver eirra fkk a flytja tv lg. upphafsrunum komu tttakendur aallega fr Vestur-Evrpu en Luxemburg, Frakkland og Holland voru lang sigurslust framan af. Norurlandajirnar tndust svo fljtlega inn og fyrsti Norulandasigurinn vannst ri ri 1963 egar Danir fluttu sna "Dansevise". Sigurslastir hafa verir rar en eir unnu fyrst me henni Dnu "All Kinds of Everything" en tmabili virtist alveg sama hvaa eir komu me - alltaf unnu rarnir, .e. rj r r 1992-94 og svo enn einu sinni 1996. Austur-Evrpujirnar hrguust svo inn tunda ratugnum og fjlgai enn meir eftir v sem gmlu aluveldin klofnuu. Austurhlutinn tk keppninni af mikilli alvru og stal senunni hva eftir anna fyrstu rum aldarinnar. Norurlandajirnar hafa gert a gott sustu rum mean gmlu virulegu nlenduveldin og herrajirnar vestrinu hafa hva eftir anna seti spunni.

Hva gerist r og hvar verur keppnin nst? Allavega ekki Egilshll - okkar tmi er enn ekki kominn. N lgu Danir loks v og ekki tti finnskt samblispnk upp pallbori meal fjldans. a var mun skemmtilegra atrii en t.d a Snska sem gti veri sigurstranglegt. Nema a Normenn taki etta, eir eru sterkir r. Svo er veri a tala um talina sem bja upp mikla tenra-orgu. Mitt upphald er reyndar Eistland a essu sinni. Einnig er g mjg sttur vi Ungverjaland og Slvenu. g veit ekki me stralu sem f a vera me sem gestir a essu sinni. g fla a lag allavega ekki auk ess sem stralskur sigur vri svolti miki t r kortinu.


Moska ea listaverk?

a hefur veri frlegt a fylgjast me vibrgum manna vi framlagi slands til Feneyjartvringsins a essu sinni. g vil ekki bendla neinn vi fflaskap tt arir hafa gert a, en hr moggablogginu voru neytanlega msir strorir, einkum msir eldrihaldssamir karlar sem vissu varla hvert eir tluu vandltingu sinni yfir eirri svinnu, a eirra mati, a setja upp mosku kalskri kirkju nafni slands. Gott ef ekki var kalla eftir afsgn menntamlarherra vegna essarar "vitleysu".

J. Vissulega getur etta verk talist grandi vissan htt ljsi allrar eirrar togstreytu sem rkt hefur milli hins mslmska og vestrna heims undanfarin r. a er ekkert ntt a listin gri einhvern htt en a arf ekkert a vera aalatrii essu. sta grunar m miklu frekar lta etta verk sem einskonar samkomulag nafni friar. Su menn anna bor tilbnir til ess, sem kannski er ekkert vst. sta ess a hast, skopast ea a gera lti r eim sem eru okkur framandi er eim boi "okkar" tilbeisluhs en leiinni gefst eim gestum sem ekki erumslmar og hafa aldrei mosku komi, tkifri til a kynnast framandi tilbeislusium - sem g get ekki s a s httulegt, nema g s alveg staurblindur. Heimboi er kannski ekki alveg nafni Feneyjarborgar sem vilja helst setja einhverjar furulegar reglur um a gestir sningarskla slands su ekki of mslimalegir.

Hva sem hgt er a segja um trarbrg n til dags held g a tilbeisla til ri mttarvalda s eitt af eim atrium sem einkennir mennska tilveru og jafnvel eitt af stru atriunum sem agreindi manninn fr drum snum tma. ann flokk m lka bta listinni sjlfri enda hafa essi tv atrii lengi veri samofin menningunni. Hver menningarheimur hefur svo komi sr saman um sna heimsmynd, sinn skilning ea misskilning og snar tilbeisluaferir og serimnur sambandi vi r. Hinsvegar hefur oft krna gamani egar lkir menningarheimar mtast v vaknar upp ttinn vi a framandi hpar su a rngva sinni menningu yfir okkar og hefur a vissulega veri upptk margra taka og sr jafnvel ekki fyrir endann . slku standi er oft stutt fgahyggju af trarlegum ea jernislegum toga.

a er stareynd a fjldi ja jtar mslmska tr rtt eins og margir jta kristni og v verur ekki breytt. a er lka stareynd a fjldi mslima br Evrpu hvort sem mnnum lkar a betur ea verr. Megni af v flki vill ika sna tr frii n ess a vera bendla vi a a vilja ganga milli bols og hfus eim sem ekki jta slam. Moskur eru notaar tilbeisluskini rtt eins og okkar kirkjur. Uppsetningin er nnur og siirnir, og vera a fram. Hva varar framlag okkar til Feneyjartvringsins sver a sig tt vi ga ntmamyndlist sem snst ekkisst um a stilla upp hlutum vntan htt og skapa ntt samhengi. ar hefur okkur tekist vel upp a essu sinni, me asto listamannsins og nbans Christoph Bchel. tkoman er sterkt listaverk - og ar sem a er listaverk er a raun hvorki moska n kirkja, ef a huggar einhvern.

Feneyjamoska


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband