Hvernig kemur Esjan undan vetri?

Esjan skipar heiursess essari bloggsu eins og glgglega m sj toppmyndinni. etta ekki sst vi byrjun aprl egar kemur a v a bera saman snjalg Esjunni milli ra me myndum sem teknar eru fr bensnstinni Klpp vi Sbraut. Fyrsta myndin var tekin ri 2006 og me myndinni r eru r ornar tta talsins. Me hverri mynd lt g fylgja hvenr Esjan var alveg snjlaus fr Reykjavk s. Spurningin er hva verur upp teningnum r. Er vori komi? - ea fari? Nnar hr nean mynda:

Esja april 2013

Esja april 2012

Esja april 2011

Esja april 2010

Esja april 2009

Esja april 2008

Esja april 2007

Esja april 2006
Snjalg Esjunni n undir lok vetrar eru heldur minni en sama tma fyrra, allavega mia vi ann gvirisdag sem mynd essa rs var tekin en san hefur klna n og dlti snja til fjalla. Minnstur var snjrinn ri 2010 og hvarf hann allur a r um mijan jl, sem er mjg snemmt. Grunnurinn a nverandi snjskflum er sennilega a sem lifi af hlindakaflann mikla febrar en fyrri hluta vetrar hafi talsver snjsfnun veri fjallinu. Sp er klnandi veri nstu daga og bakslagi eirri vorblu sem hr var fyrstu dagana aprl. hltur a teljast lklegt mia vi fyrri r a Esjan ni a hreinsa af sr allan snj fyrir nsta haust en essari ld hefur a gerst hverju ri, nema a sennilega vantai herslumuninn ri 2011.

Eins og kemur fram skri g Esjuna snjlausa 18. september ri 2012 - fyrra. vildi reyndar svo til a sasti skaflinn til a hverfa var ekki Gunnlaugsskari eins og venjan er. S skafl hvarf 4. september en litli lfseigi skaflinn vestur undir Kerhlakambi lifi hinsvegar til 18. september. Til a flkja mlin snjai Esjuna 10. september fyrra en s snjr hvarf aftur ann 21. september samkvmt v sem g hef punkta hj mr. g lt dagsetninguna 18. september standa sem daginn sem snjr fyrri vetrar hvarf.

- - - - -

Til upprifjunar bendi g eldri bloggfrslu um skaflaleiangur Esjuna ann 9. gst fyrra. http://emilhannes.blog.is/blog/emilhannes/entry/1253901/

Einnig nota g tkifri til a minna myndaseru mna Reykjavk alla daga rsins sem tekin var ri 2011 en a var einmitt ri sem Esjunni tkst ekki alveg a vera snjlaus eftir hryssingslegt vor en gtis sumar. http://www.365reykjavik.is


Vetrarhitaslur

N, egar aal vetrarmnuirnir eru a baki, er komi a sluritinu sem snir hitafar allra daga Reykjavk fr nvember til mars n vetur. Tlurnar sem arna liggja a baki eru r mnum prvatskrningum en hver sla a sna dmigeran hita dagsins en s dmigeri hiti liggur einhversstaar milli mealhita slarhringsins og hmarkshita dagsins. Dagar yfir frostmarki eru litair rauir og rsa upp r nllstrikinu en frostdagarnir eru blir. Nnari tlistun vetrarhitafarinu, sem hefur veri venjulegt sinn htt a venju, er undir myndinni.

Vetrarslur 2012-13
Eins og sst myndinni hefur hitafar vetrarins veri dlti fugsni og lti fylgt mealhita hvers mnaar. Jafnvel m segja a a hafi meira og minna fari hlnandi vetur anga til kuldakasti skall snemma mars. Allavega var febrar hljasti vetrarmnuurinn og s hljasti Reykjavk san 1965 samkvmt opinberum ggnum. Janar var lka mjg hlr og samanlagt eru etta nst hljustu tveir fyrstu mnuir rsins borginni en aeins jan-feb 1964 voru hlrri. Hinsvegar voru etta hljustu tveir fyrstu mnuirnir Stykkishlmi.
Arir mnuir eru elilegri hita. Marsmnuur geri sig lengi lklegan til a vera almennilega kaldur en kuldinn mtti sn ltils daginn eftir v sem slin fr a hkka lofti en a er ekki sst dgursveiflan sem skrir essar hu rauu slur seinni hluta marsmnaar.
g er me tvo daga sem g skri sem 9 stig sem er alveg gtt. Eitthva var tala um a hitamet hafi veri slegi fyrir janar Reykjavk ann 4. egar hitinn ni mest 10,7 stigum. Frosthrkurnar hafa hinsvegar ekki veri neitt srstakar en yfirleitt m bast vi a allra kldustu vetrardagarnir su nr 10 stigum borginni. Kaldasti dagurinn er 5. mars eftir a hitastigi hafi veri frjlsu falli. Daginn ar eftir kom hrarveri me frinni og svo skufoki me hinni venju rltu austantt sem meira og minna hefur rkt allan vetur.

Eins og me nnur sambrileg veurgrf fer vetrarhitasluriti myndaalbmi Veurgrafk sem er hrna til hliar. mislegt skrautlegt er a a finna. lokin er svo Esjutoppsmynd ar sem horft er til Reykjavkur kldum degi ann 17. mars. Vntanlega verur horft fr hinni ttinni nstu bloggfrslu um nstu helgi.

 Esju 17. mars 2013


Heklu Eldgosi

Oft hef g hugsa t hvernig a vri a vera staddur Heklutindi og f r frttir a eldgos vri yfirvofandi fjallinu. tti maur einhverja mguleika a koma sr r httunni ea er voinn algerlega vs ef vi gerum r fyrir a fyrirvarinn s aeins hlftmi svo maur mii vi tilkynninguna sem lesin var upp tvarpinu fyrir sasta gos ri 2010?

Hekla Mila

Ltum okkur n sj. Hugsunin gengur t a g s einn uppi Heklu me litla vasatvarpi, sem essu tilfelli eins og rum fjallaferum er sjlfsagt ryggistki. N heyri g tilkynningu um a Hekla s a fara gjsa innan skamms og ekki um anna a ra en a koma sr burt eins fljtt og aui er. En n eru g r dr, hvert tti maur a fara?

Aaluppgnguleiin Heklu liggur mefram hhryggnum r noraustri og sama lei er farin til baka. essi lei er hinsvegar alveg banal ef eldgos er vndum v flestum Heklugosum gs mefram hhryggnum - jafnvel eftir endilngum hryggnum sem liggur stefnuna suvestur-noraustur. Til a komast sem fyrst r httusvi kemur v vart anna til greina en a fara stystu lei niur brattann vert hrygginn og vona a besta. er spurningin hvort betra s a fara niur vestur- ea austurhliina (rttara sagt norvestur- ea suausturhliina). S kvrun gti rist af vindtt v feiknamiki skufall fylgir upphafsfasa Heklugosa annig a austantt tti a vera betra a fara niur austanmegin en vestanmegin vestantt.
En essar tvr Hekluhliar eru ekki jafn httulausar. sustu gosum hafa mikil hraun runni niur austanmegin og s hli getur v a sama skapi veri mjg greifr kflum egar miki liggur vi. Einnig hltur a vera talsvert meiri htta lenda beinlnis hraunstraumi arna austanmegin ea krast af milli tveggja strauma, sem er ekki gott. Tala n ekki um ef gosrs opnast arna hlinni eins og gerist gosinu 1991.
Me etta huga er kvei a halda niur vesturhlina til norvesturs jafnvel tt vindtt s hagst. Sennilega er hgt a finna ga lei niur arna megin og best ef hgt vri a hlaupa niur snjskafl ea einhverja sltta skriu. litlegt er a stefna Litlu-Heklu sem er dgur stallur hlinni norvestanmegin, um tvo klmetra fr toppnum og ef allt gengur a skum er maur kominn langleiina anga egar skpin byrja.
Ef vi gerum r fyrir hefbundinni byrjun hefst gosi me sprengingu toppggnum en san rs gosblsturinn sfellt hrra loft og verur orinn gnvnlegur skmmum tma. Sennilega gerist ekkert meira bili nema a blsturinn breiir r sr, ekur sfellt strra svi himinsins og dimmur skuggi leggst yfir landi. San koma httulegar sendingar a ofan, fallandi molar og bombur lenda allt kring og svo kemur sjlf askan og me henni fer skyggni niur ekki neitt. er eins gott a da hfui eins og mgulegt er, setja sig skagleraugu og verja ndunarfrin.Talsver htta er arna lka einhverskonar hlaupum niur fjallshlina me brennheitum gufum sem engin lei lei er a hlaupa undan ea jafnvel gusthlaupum egar mkkurinn fellur niur eins og Vesvusi snum tma, nema bara smrri stl. Slkt geri algerlega t af vi mann.

Fyrstu hraunin fara framhaldinu a renna hratt niur hlarnar egar sjlfur eldurinn kemur upp og gossprungan lengist eftir hhryggnum. arna er mgulegt a vita fyrirfram hvernig hlutirnir haga sr. Gosrsir geta opnast hvar sem er umhverfis fjalli og hraunin runni hvert sem er. Hr er allavega gott a vera kominn a Litlu-Heklu og meta stuna. Hraunin ttu ekki a renna akkrat anga nema gosrs opnist einnig akkrat ar. S maur ekki algerlega ttavilltur, sturlaur ea slasaur er stefnan tekin fram niur vi nor-vestur ar sem vi tekur greifr lei um hraunltil svi til norurs og svo bara fram og fram eirri von a maur komist r mesta mekkinum. Eftir 9-10 klmetra rautagngu gti maur n a veginum a Landmannalei ea fari meira til vesturs yfir erfiara landslag og komi a Landveginum suur a Brfelli og ba ess a vera bjarga.

- - - -
essi atburars er auvita bara hugarburur og miast vi a sem g ekki ea get mynda mr. Fjallgngur eru ornar miki sport hr landi og ef fyrirvaralti gos hefst mijum sumardegi er frekar lklegt a einhverjir su fjallinu. g hef einu sinni gengi Heklu. a var sumari 1990 en byrjun nsta rs hfst eitt af essum algerlega vntu gosum Heklu. seinni stigum ess fr g tsnisflug og tk essa mynd sem snir suausturhlina og sasta lfsmarki gosinu arna neri hlunum. (Efri myndin er tekin af vefmyndavl Mlu, 17. jn, 2012)

Hekla 1991


Flugvllur Bessastaanesi

ru hvoru kemur upp umra um framtarstasetningu Reykjavkurflugvallar. eirri umru er algerlega horft fram hj v a hfuborgarsvinumijuer til staar marflatt, nota landsvi str vi a sem fer undir Reykjavkurflugvll dag. Hr er g a tala um Bessastaanes lftanesi en anga hafa fir komi og margir vita jafnvel ekki a yfirleitt s til.

mefylgjandi mynd hef g teikna inn flugvll me remur flugbrautum sem eru jafnlangar eim sem eru dag og stefnan er svipu. Vegtengingar hef g einnig sett inn en me eim fst n lei mibinn fr suurbyggum sem tengist hinni breiu Suurgtu Reykjavk. Til a trufla ekki skipa- og sktuumfer geri g r fyrir gngum undir Skerjafjr, annig a flott skal a vera. Me essum akbrautum yrftu menn ekki a keyra gegnum hlai hj Forsetanum sem fram tti a geta sinnt snum strfum n nis. Aflugsleiir snast mr vera nokku hagstar arna v lti er um bygg allra nst flugvellinum og ekki er lengur flogi yfir mib Reykjavkur.

lftanesflugvllur

Sjlfsagt hefur essi kostur veri skoaur eim ttektum sem gerar hafa veri og af einhverjum stum hefur hann ekki tt upp pallbori. Kannski hafa lftnesingar ekki vilja flugvll arna en a sveitarflag er a vsu ekki til lengur. Kannski ykir etta vera of nlgt forsetanum ea fuglum, en kannski er mli a svi er ekki eigu borgarinnar lkt Hlmsheiinni, en s staur held g a henti betur fngum en flugvlum. etta mun auvita kosta sitt og auvita hefur enginn efni essu. a m samt alveg ra etta enda held g a vitlausari hugmyndir varandi flugvllinn hafi komi upp.


Listrn veurkort

Eins og snnum veurhugamanni smir fylgist g reglulega me hinum msu veurkortum sem kalla m fram veraldarvefnum. Wetterzentralnum m t.d. dmis f miki rval veurkorta sem gefa gar vsbendingar um a sem koma skal. Inn milli vill hinsvegar brega svo vi a veurkortin gerast i skrautleg og engu lkara en a veri s a boa meiri ragnark en nokkur fordmi eru fyrir mannkynsgunni. Af fenginni reynslu hef g komist a v a ltill ftur er fyrir slkum dmsdagspm. Lklegri skring snst sennilega um a ofurtlvurnar su enn a matreia r hrefninu en a er helst upp r mintti sem hamagangurinn hefst. En n er g ekki bara veurhugamaur, v sem grafskur hnnuur er g a sjlfsgu lka hugamaur um myndlist og myndrn form allskonar, akkrat eins og essi brengluu veurkort eru. Sennilega getur etta varla flokkast sem myndlist, tt flott s. Til ess vantar listamanninn og listrnan tilgang upphafi og varla er etta hnnun v til ess vantar praktkina. En hva um a, n er Hnnunarmars og v lt g hr rj kort flakka sem sna astur norurhveli listrnan htt, dagana 14. 16. og 20. mars Sprnar voru gerar 14. mars og birtust snum tma essari sl: http://www.wetterzentrale.de/topkarten/fsavnnh.htm

Wetter NH 14. mars

Wetter NH 16. mars

Wetter NH 20. mars


Hafstindi um hvetur

N m fara a velta sr upp r stu hafssins norurslum en ar er mislegt a gerast essa dagana. Um etta leyti rs er tbreisla hafssins norurhveli hmarki eins og sst mefylgjandi lnuriti sem snir rstasveiflur flatarmli ssins allt aftur til 1979. a er ekki alveg hgt a fullyra a hmarki vetrarins hafi veri n en a tti varla a fara miki ofar en arna sst.
shaf 1979-2013

Vetrarhmarki a essu sinni stir reyndar engum srstkum tindum og er samrmi vi mrg sustu r og bara lti eitt lgra en algengast var undir lok sustu aldar. Vntanlega vera ekki rttkar breytingar hafstbreislu a vetraralagi nstu rum jafnvel tt eitthva hlni. runin sumarlgmarkinu er hins vegar llu meira afgerandi og verulega fari a styttast nlli mia vi a sem ur var. Sumari fyrra sl einmitt ll fyrri met me afgerandi htti eins og arna sst. ofanlag btist svo a sinn er ynnri en ur sem aftur skrir hvers vegna sfellt meira brnar a sumarlagi. Lnuriti er af sunni The Cryosphere Today.

Nst koma hr tvr yfirlitsmyndir ttaar fr Bandarska sjhernum og sna r tbreislu og tlaa ykkt ssins. S til vinstri er staan essa dagana en myndin til hgri snir metlgmarki fyrra og allt a mikla opna haf sem myndaist. Eins og sst vetrarmyndinni er sinn mun ykkari (og eldri) Amerkumegin heldur en Sberumegin. ykkasti sinn sleikir strendur Kanadsku heimskautaeyjanna og er ar mun ykkari en plnum sjlfum sem tti ekki mjg langt a vera slaus sasta sumar. Myndina setti g saman upp r kortum sem finna m essari su: http://www7320.nrlssc.navy.mil/hycomARC/arctic.html en ar hgt a finna msar myndir aftur tmann og gif-hreyfimyndir.

Lgmark 2012 / Hmark 2013

Miki uppbrot snum undanfari
Vegna hinnar miklu sumarbrnunar undanfarin r og srstaklega sasta sumar er sfellt strri hluti sbreiunnar ungur s sem er mun vikvmari en s sem lifa hefur og dafna rum saman. etta hefur glgglega komi ljs nna undanfari v undir lok febrarmnaar fr vikvmur fyrsta rs sinn a brotna upp strum svum Beuforthafi norur af Alaska. Uppbrot ssins essum slum er ekki endilega einsdmi enda tengist etta rkjandi hringhreyfingu ssins arna undir enska heitinu Beufort Gyre sem hefur a undanfrnu fengi asto sterkra vinda og flugrar har nlgt norurskautinu. eim sem fylgjast me hafsmlum ykir etta vera venju miki svona um hveturinn. Hr m reyndar nefna a g skrifai einmitt bloggfrslu um a egar etta gerist fyrra, en var reyndar komi fram aprl. Sj: sinn mlbrotnar Norur-shafinu

sbrot mars 2013
etta mikla uppbrot og hreyfing sem komin er sinn gti veri vsbending um hva s vndum nsta sumar. a mun koma ljs sar v enn er arna hrkufrost og sprungurnar eru fljtar a frjsa n, ekki ni a a bta fyrir skaann. sinn er ekki eins fastur fyrir og ur og olir mun verr sterka vinda sem gerir hann vikvmari fyrir sumarbrnun. a kom reyndar ljs sasta sumar egar flug lg rtai upp sbreiunni og tti sinn tt a flta fyrir met-sumarlgmarkinu. Kannski fum vi enn eitt metlgmarki nsta sumar og kannski nr norurplinn v a vera tmabundi skilgreindur sem slaust svi fyrsta skipti san menn fru a fylgjast svona ni me heimskautasnum. etta verur bara a koma ljs a eru mguleikar stunni en alls engin vissa.

- - - -

lokin fyrir sem treysta ekki bloggskrifum hugamanna kemur hr tarlegra opinbert yfirlit fr Bandarsku snj- og hafsmistinni (NSIDC): http://nsidc.org/arcticseaicenews/


Eitt or ea tv?

Mlkenndin er tmu tjni var sagt Morgunblasfrtt dgunum. Kannski eru a ekki n tindi. Eldri kynslir hafa sjlfsagt alla t tali sig tala betra ml en uppvaxandi ungdmurinn. essari Morgunblasfrtt var aallega veri a fjalla um samsett or og vissuna sem jakar marga um hvenr a skrifa err samsettum orum samanber fermingaveisla ea fermingarveisla en eins og vi vitum sem erum komin af fermingaraldri hljtum vi a skrifa fermingarveisla me erri ef um er a ra eina fermingu og ekki fermast brnin tvisvar.

Anna og strra ml sambandi vi samsett or snst um hvenr or eru yfirleitt samsett. g er sjlfsagt ekki einn um a hafa teki eftir a aukin losung er a komast au ml og jafnvel virulegum fjlmilum m sj samsett nafnor slitin sundur samanber: Matvru verslun, mlara meistari og dmsmla rherra svo maur skldi nokkur dmi. Kannski eru etta einhver hrif fr enskunni sem fylgir ekki eins sterklega eirri slensku hef a slengja saman nafnorum, jafnvel lngum rum samanber etta frga dmi:

Valaheiarvegavinnuverkfrageymsluskratidyralyklakippuhringur

en ekki:
Valaheiar vegavinnu verkfra geymsluskra tidyra lyklakippuhringur

ea jafnvel:
Vala heiar vega vinnu verk fra geymslu skra ti dyra lykla kippu hringur

Vi steypum ekki nafnorum saman llum tilfellum. Vi skrifum slandssaga einu ori en egar orarin snst vi er a saga slands. arna virist ra ferinni svona almennt s a ef eignarfallsori er nefnt undan er ori samsett en er annars tvennu lagi samanber einnig: skipsvl og vl skipsins. Reyndar er alls ekki alltaf um a ra eignarfall fyrra orinu, eins og haustlitir og flugvl en m grpa til eirrar vimiunnar a ef fyrri hlutinn helst breyttur beygingunni, er ori samsett, sbr. hestfl, hestflum, hestafla.

Bibla og slendingasgur En svo kemur vandaml v urnefndri frtt, birtist essi mynd af nokkrum ndvegisritum heimsbkmenntanna en ar m meal annars sj Egils sgu og Laxdla sgu tveimur orum. fljtu bragi hefi g haldi a essi heiti ttu a vera einu ori eins og tilfelli Egilsstaa en svo ef maur hugsar um Egils Appelsn skilur maur etta betur. En ekki alveg. arna virast ra gamlar hefir.

Einnig m svo nefna tilfelli egar eignarfallsor me greini eru notu fyrra orinu eins og tkast gjarnan dnsku en sst hr helst htlegra mli. Hafldur er eitt or mean hinar htlegu hafsins ldur eru tv or enda kominn greinir fyrra ori. ldur hafsins eru lka tv or enda eignarfalli seinna orinu. ldurhs er auvita eitt or en svoleiis hs eru sennilega kennd vi eitthva anna en hafldur tt gestir slkra hsa geti gerst stugir og fari a stga lduna. Annars eru reglur og venjur um eitt or ea tv ekki einfalt ml og ekki tel g mig vera neitt slenskusn annig a stain fyrir a fablera meira um etta er best a vsa bara auglsingu um slenska stafsetningu ar sem fjalla er um eitt or ea tv.


mbl.is Mlkenndin er tmu tjni
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Lfseigur brynnishlmi Hawaii

Hawaii eldgos

ru hvoru berast smfrttir af eldgosinu endalausa strstu eyju Hawaii-eyjaklasans sem hfst janar ri 1983 og virist engan enda tla a taka n 30 rum sar. etta er dmigert dyngjugos sem einkennist af ltilli virkni me unnfljtandi hraunrennsli niur hlar Kilauea sem er nsta ngrenni risa-elddyngjunnnar Mauna Loa. Virknin hefur veri nokku breytileg gosinu og allur gangur v hvernig hrauni rennur. a finnur sr msa nja farvegi, stundum nr a a seytla alla lei t sj en stundum gerir a ekki anna en a fylla upp nmyndaar skjur uppi gossvinu sjlfu.

Kilauea loftmynd

NASA / Earth Observatory-vefnum var dgunum birt essi gervitunglamynd sem tekin var 15. ma 2011 og snir vttumiklar dkkar hraunbreiur hlum Kilauea-fjalls umkringja gri svi ar sem finna m eitt hs og einhverja vegi sem enda undir hraunbrninni. Allt etta dkka hraun hefur runni sustu rum ea ratugum nema etta ljsgra sem er splunkuntt hraun hreyfingu og gnar arna hsinu eina sem kennt er vi Jack Thompson.

Svi sem hsi stendur ber nafni Royal Gardens og var skipulagt runum kringum 1960 hlum Kilauea. a voru einkum grunlausir Bandarkjamenn fr meginlandinu sem keyptu sr arna land og egar gosi hfst ri 1983 hfu 75 barhs risi svinu. Talsverur kraftur var gosinu byrjun og fr hsunum rt fkkandi eftir v sem meira hraun rann niur aflandi hlarnar. A lokum var hs Jack Tompsons hi eina sem eftir st og ar bj hann fram umkringdur njum hraunum alla kanta og vonaist til gfan yri honum hliholl eins og hn hafi veri fram a essu.
En honum var ekki a sk sinni v snemma rs 2012 fru hraunstraumarnir a gerast i nrgngulir og gna hsinu. var ekki um anna a ra en a kalla yrlur, safna saman mikilvgasta hafurtaskinu og yfirgefa hsi. a var svo ann 2. mars fyrra sem hsi brann og hvarf san undir hgfara helluhrauni.

Myndirnar hr eru fr sustu dgum bsetu Jack Tompsons Royal Gardens. r eru teknar r 7 mntna myndbandi sem einnig fylgir hr a nean. ar leiir karlinn okkur um svi og vi fum a fylgjast me v egar hann yfirgefur hsi sasta sinn.

Royal Garden myndasyrpa

- - - -
Sj nnar:

Last house standing at Royal Gardnes / Nasa Earth Observatory

Hawaiian Volcano Observatory / Kilauea


Tungli s fr jrinni og jrin s fr tunglinu

msu m velta fyrir sr egar kemur a himni og jr. Hvernig er a til dmis a vera staddur tunglinu og horfa til jarar? Sjum vi jrina koma upp tunglinu og setjast aftur eins og tungli gerir hr jru - og ef svo er, hversu hratt gerist a? Ea er jrin kannski bara alltaf snum sta tunglhimninum? essu fr g a velta fyrir mr um daginn egar g s nlegt tungli lgt suvesturhimni. Reyndar ttist g vita hvernig essu vri htta en hafi satt a segja ekki hugsa essa hluti alveg til enda. Hefst bloggfrslan.

Tungli 12 feb 2013
Tungli s fr Jru
Eins og vi vitum gengur tungli um jrina. mtti lka segja a jr og tungl gangi umhverfis hvort anna, en vegna ess hve jrin er miklu massameiri en tungli hreyfist jrin mjg lti mia vi tungli. Vi segjum v a tungli gangi umhverfis jrina sem a og gerir um 29,5 dgum, ea nstum v einum mnui. Braut tunglsins er nlgt v a vera sama fleti og slkerfi sem ir a tungli ferast um himininn svipuum brautum og slin.

Almennt s kemur tungli upp austri og sest vestri, en hversu langt fr essum hfuttum a rs og hngur hverju sinni fer eftir v hvar vi erum stdd jrinni og hvar vi erum stdd tunglmnuinum. Hr norur slandi getur tungli komi upp suaustri og rtt n yfir sjndeildarhringinn ur en a sest suvestri eins og slin gerir skammdeginu. En breytingin er hr og hlfum mnui sar rs a noraustri, fer htt suurhiminn og sest a lokum norvestri eins og slin gerir bjartasta tma rsins. run tunglgngunnar um himininn er v um 12 sinnum hraari en slargangsins. Vi mibaug eru ekki eins miklar sveiflur tunglgngunni, ekki frekar en slargangi.

Tungli er auvita ekki bara lofti myrkri a vi sjum a oftast myrkri. egar a er beint mti slinni er a fullt, en eftir v sem a nlgast sl fr okkur s stkkar skuggahli ess og svo kemur ntt tungl egar a byrjar a fjarlgast slina n. Fullt tungl um hvetur kemst alltaf htt lofti um mintti fr slandi s en fullt tungl um hsumar kemst aldrei nema rtt loft suurhimni, sem er rkrtt v fullt tungl er alltaf beint mti sl. Ntt tungl a sumarlagi fylgir hinsvegar slinn htt loft en sst ekki miki vegna birtu, nema j a a hreinlega gangi fyrir slina slmyrkva. A sama skapi kemst ntt tungl a vetrarlagi varla htt loft frekar en slin, enda ntt tungl vallt slagtogi vi slina. Hr norurslum getur tungli aldrei veri htt norurhimni, ekki frekar en slin.

Jrin s fr Tunglinu
Skemmst er fr v a segja a feralag jarar tunglhimni er mun einfaldara en tunglgangan okkar himni. g var ur binn a nefna a tungli gengur umhverfis um jru um 29,5 dgum en a ga er a tungli snst um sjlft sig jafn lngum tma enda lngu bi a samstilla snning sinn vi umferartmann um jru af praktskum yngdaraflsfrilegum stum. ar af leiir snr tungli alltaf smu hli a jru mean fjrhliin er okkur vinlega hulin. a er skuggahli tunglsins ea Dark side of the Moon eins og sagt er ensku og allir Pink Floyd adendur kannast vi. S hli tunglsins ntur jafn mikillar slar og s sem snr a okkur.

Samstilling umferartma tunglsins vi eigin snning leiir einnig til ess a ef vi settumst a tilteknum sta tunglinu sjum vi jrina alltaf sama sta himninum, .e. ef vi erum rttu megin. Ef vi byggjum hinsvegar fjrhli tunglsins sjum vi aldrei jrina nema me v a leggjast feralag. eir sem byggju arna jarinum upplifu bara hlfa jr sem vri hvorki a koma upp n setjast. Kannski ekki alveg v eitthva hnik er vegna ltilshttar halla tunglbrautarinnar. A horfa jrina fr tunglinu arf ekki a vera tilbreytingalaust v lkt v sem vi upplifum me tungli jrinni, sjum vi jrina snast, s fr tunglinu. Eina stundina blasir v Afrka vi tunglbum en nokkrum tmum sar kemur Amerka ljs og svo framvegis svo ekki s n tala um veurkerfin me sitt sbreytilega skjafar.

Kvartilaskipti eru jarklunni eins og me tungli hj okkur en eru fug tma, .e. jr er vaxandi tunglinu egar tungl er minnkandi hj okkur. Full jr s fr tunglinu er egar slin er gagnstu vi jr, .e. egar tungli er milli jarar og slar og n jr vri egar jrin er milli tungls og slar. Eins og me tungli hj okkur tekur essi sveifla um einn mnu ea ann tma sem a tekur tungli a fara kringum jrina. Hver slarhringur tunglinu er a sama skapi um einn mnuur sem ir a slin skn 14-15 jardaga og nttin er arar 14-15 jarntur. Slin ferast v lturhgt um himininn tunglinu en er ekki fst snum sta eins og jrin. Stjrnurnar hreifast svo auvita lka tunglhimni eins og slin.
Dagsbirtan tunglinu hltur a vera srstk fyrir okkur jararba. tunglinu er enginn lofthjpur og v enginn himinblmi. rtt fyrir flennibirtu slbkuu tungli er himinninn bara svartur eins og hann er raun. Slin tti v a sjst eins og hver nnur sknandi ljsapera myrkvuu tmarmi. egar slin sest tunglinu ttu stjrnurnar a sjst vel, ekki sst eirri hli sem jararljss gtir ekki. eru menn svo sannarlega skuggahli tunglsins.
- - - -

Best a ljka essu svona. Kannski er ekki tiloka a eitthva hafi hringsnist essari upptalningu og ef einhver veit til ess, m alveg lta vita.

Jorin fr Tunglinu

Jrin s fr tunglinu. Myndin er tekin af japanska Kaguya geimfarinu sem skoti var loft ri 2007.

Efri myndin af tunglinu er tekin fr Vimelnum 12. febrar 2013,


Gamla Nlistin (Art Nouveau)

SaraBernh a er oftast mikil skammsni a kenni eitthva vi njungar. Art Nouveau upp frnsku er heiti miklu tskufyrirbri sem trllrei lista- og hnnunarheiminum nlgt aldamtunum 1900. Anna heiti fyrirbrinu, Jugendstil upp sku er lka miki nota og tfr v slenska ingin: Ungstll. essi stll ni yfir ll svi hnnunar allt fr strstu byggingum niur fngerustu skartgripi en var lka mjg berandi llu myndmli sem og bkahnnun og leturgerum. Sem listastefna v Art Nouveau kannski ekki ungt en hafi greinileg hrif listamenn sns tma. hrifamesti fulltri stlsins og eiginlegur upphafsmaur er tkkneski listamaurinn Alphonse Mucha sem sl gegn Pars me glsilegu leikhssplakati me Sru Bernhards ri 1895. Spnski arkitektinn Antni Gaudi sem teiknai skrtnu hsin og hlfbyggu kirkjuna Barcelna er einnig verugur fulltri.

Art Nouveau er fjarri v a vera unglegur ea ntmalegur stll dag, enda ber hann glgglega me sr horfinn taranda gmlu daganna. Lta m stlinn sem mtvgi vi hinn stfa og upphafna Nklassska stl sem stti fyrirmyndir snar alla lei aftur til Grikkja og Rmverja. Me Art Nouveau voru a hin frjlsu form nttrunnar sem gengi var tfr, fegurin var stt blmaskr og vafningsjurtir allskonar og helst mtti ekkert vera beint ea hornrtt - hva strngum hlutfllum. A msu leyti m v lkja essu vi blmaskei '68 kynslarinnar sem einnig var uppreisn gegn hinu stranga og siaa.

Art Nouveau er raun rmantskur stll og m segja a hann s nokku kvenlegur enda kvenfgrur og okkagyjur vinslt myndefni. r eru gjarnan sndar svfandi um blmaskri dreymnar svip ar sem einhver forneskja svfur yfir vtnum. etta voru lka tmar egar hi dularfulla var mikils meti me tilheyrandi spritisma og handanheimum. dag tengist svoleiis v a vera naldarsinnaur sem er lka viss tenging vi nja tma.

En hvar sem lur forneskjulegum tilvsunum var Art Nouveau stllinn snum tma ntmalegur a yfirbragi og lttleikandi. Evrpumenn voru essum tmum a uppgtva framandi menningarheima ar sem hgt var a skja nstrlegt myndml og skraut. Japnsk grafklist hafi arna sitt a segja en Japnsk list einkenndist a fagurlega dregnum lnuteikningum sem er svo einkennandi Art Nouveau stlnum.

ArtNouveau snishorn
Art Nouveau tmabili st ekki lengi. Kannski m segja a a hafi sokki me Titanic samt svo mrgu ru sem telst til lystisemda gmlu dagana. Bandarkjunum raist Art Deco stllinn sem bau upp nstrlegan tignarleika sem naut sn vel nju skjakljfunum en Evrpu fru hnd visjrverari tmar ar sem blsi var til byltinga og strstaka. eim taranda var lti plss fyrir fnlegheit og anna dller. Sumir vildu fara alla lei og gerilsneya umhverfi af llu skrauti. Kannski mtti reyna a rekja eitthva a v sar.


rltar austanttir skrsettar

N hef g minni eigin heimilisveurstofu fari yfir veurfar nliins janarmnaar og reyndist hann vera s hljasti san 1987 en a var einmitt fyrsti janarinn sem g skri Veurdagbkina. Samkvmt mnum vimiunum voru 20 hlir dagar umfram kalda ri 1987 en n r voru eir 15 talsins, sem er mjg gott.

En einna athyglisverast vi veurfar undanfarna tvo mnui er hva austanttin hefur skora htt vindttasamanburinum og jafnvel veri einr dgum saman.
ur en g kem a v er mynd hr a nean sem snir hvernig mnaarleg vindttatni hefur veri a mealtali essa mnui, tu rin undan hr Reykjavk, mia vi mnar skrningar. Tlurnar eru fengnar me kvenum htti og byggjast bi tni vindtta og vindstyrk. Samkvmt v er austanttin arna me mealgildi 17, sunnan og suaustan eru bar me 11 og svo framvegis. Vestan- og norvestanvindar hafa lgsta gildi og noranttin er frekar slk. Samanlagt gildi vindstyrks er 64 sem er elilegt v ef vindur vri meallagi heilan mnu kmi t tala sem er tvfalt hrri en fjldi daga mnaarins.
Vindttir Des+Jan

En a venjulegheitunum. Vindrsirnar hr a nean sna hvernig austanttin hefur algerlega haft yfirhndina sustu tvo mnui. desember komust vindttir fr vestri til suurs ekki einu sinni bla en austanttin er me gildi 46 af 67 sem er heildarvindstyrkur mnaarins. Talan 46 er reyndar hsta talan sem vindtt einstaka mnaar hefur fengi hj mr fr upphafi skrninga samkvmt minni tlfri. janar er austanttin me tluna 36 en nnast ekkert bls r ttunum fr suvestri til norurs nema einn hgvirisdag sem g hef rskura sem vestantt.

Vindttir Des2012+Jan2013
Reyndar er a svo a vindur er stundum mjg breytilegur innan dagsins og v ekki alltaf auvelt a thluta dgum srstakri vindtt. g tek einnig fram a g skri einungis veri yfir daginn, en ekki kvld- og nturveri. a sem g hef til grundvallar eru vindhraa- og vindttalnurit fr veurstofunni sem birtast vedur.is, samanber etta lnurit sem snir vel austanttina um vikuskei undir lok janar.

V vindattalnurit

essar tu austanttir hafa skila sr nokku hagstu veri hr Suvestanlands. a hefur t.d. varla sst snjr hfuborginni en stundum hefur vindurinn reyndar veri nokku gengur inn milli. Kannski er einn fylgisfiskurinn s a meira hefur falli silfurborbna en venjulega og hef g reyndar heyrt hsmur hr Vesturbnum kvarta yfir v. austanttum bls vindur fr jarhitavirkjunum Hengilssvinu til Reykjavkur en a vri athugandi a gera einhvertma almennilegan samanbur essu silfurfalli me tilliti til vindtta.

En n er kominn nr mnuur og samkvmt veurspm virist meiri fjlbreytni vera framundan vindttum me meira af norlgu og Amersk-ttuu vetrarlofti kostna hins Evrpska. bland vi anna gti tsynningurinn v lti sr krla me snum klassska ljagangi hr suvestanlands.


Jklabrnunin mikla sumari 2010

Fyrr essum mnui var haldin rstefna Hskla slands tilefni sjtugsafmli Dr. Helga Bjrnssonar jklafrings. Sjlfur var g n ekki vistaddur essa rstefnu en fylgdist me v sem sagt var fr fjlmilum. ar meal var frtt Mbl slensku jklarnir eru nmari ar sem fjalla er meal annars um meira nmi slenskra jkla gagnvart hlnun en til dmis eirra kanadsku. (Tengill frttina er undir bloggfrslunni)

g tla ekki a ykjast vita betur en hmenntair jklafringar og lt um a sp fyrir um rlg slenskra jkla. a sem hinsvegar vakti athygli mna frttum af rstefnunni voru niurstur rannskna hrifum skulagsins r Eyjafjallajkli brnun jkla sumari 2010 ar sem kom fram a brnunin a r hafi veri 1,5 sinnum meiri en venjulegu ri. Af essu og fleiru mtti skilja a hin mjg svo neikva afkoma jkla landinu etta r hafi aallega veri vegna gosskunnar sem sldraist yfir landi.

Hva um veurfarslegar stur?
N eru hrif sts og sku jkla vel ekkt en mia vi a sem komi hefur fram fjlmilum virast menn ekki hafa teki miki tillit veurfarslegra tta ri 2010 afkomu jklana, en sjlfur er g eiginlega v a arna hafi venjulegt tarfar jafnvel tt strri tt en askan essari miklu brnun sumari 2010.
Til a skoa a er alveg grupplagt a vsa eigin rannsknir eins og etta ur birta lnurit sem g teiknai upp samkvmt upplsingum af vef Veurstofunnar um snjalg Setri sem er lengst upp reginhlendinu sunnan Vatnajkuls. Hver litu lna stendur fyrir einn vetur og samkvmt essu hefur snjdptin venjulega veri hmarki um mijan aprl en komin niur nll um mijan jn. Greinilega var ri 2010 mjg venjulegt (bl lna) v snjdptin ni sr aldrei almennilega strik ennan vetur og var komin niur nll upp r mijum ma. (Nverandi vetur sst ekki arna v af einhverjum stum hefur snjdptarmlirinn Setri ekki veri virkur sustu mnui.)
Snjdpt vi SETUR

etta venjulega tarfar ri 2010 sst lka vel snjalgum Esjunnar sem g fylgist einmitt lka me og hef ljsmynda lok vetrar hin sustu r. Mn reynsla er s a nokku gott samband er milli snjalaga Esjunni og hlendinu vi Setur. Fyrri myndin er tekin ri 2010, en hin sari ri 2012 sem gti talist venjulegra r. samrmi vi ltil snjalg undir lok vetrar hvarf snjrinn mjg snemma sumari 2010 ea um mijan jl en fyrra hvarf hann ekki fyrr en september.

Esja april 2010
Esja april 2012

tarfarsyfirliti Veurstofunnar kemur fram a veturinn 2009-2010 hafi veri hlr um land allt og ar a auki urr um sunnanvert landi. Reykjavk voru alhvtir dagar ekki nema 13 fr desember til mars sem er a nst minnsta fr upphafi samfelldra mlinga ri 1823. Eftir ennan venjulega vetur kom svo hljasta sumar sem vita er um san mlingar hfust um suvestan og vestanvert landi. Reykjavk var mealhitinn jn s hsti fr upphafi mlinga og jl jafnai mnaarmealtalsmeti fr 1991. etta r 2010 stefndi reyndar a vera a allra hljasta sem mlst hefur Reykjavk og var en hitinn gaf eftir sustu tvo mnuina annig a ri var a lokum einungis meal eirra allra hljustu. (Tarfarsyfirlit V 2010)

a jklabskapur s alveg srstakur bskapur er augljst a tarfar var venjulegt ri 2010, allavega sunnan- og vestanland og lka upp hlendi upp undir Hofsjkli. etta hefur haft sn hrif stru jklanna og rugglega stula af mjg slakri afkomu eirra etta r. Askan r Eyjafjallajkli hefur svo hjlpa til og btt gru ofan svart - ea reyndar gru ofan hvtt essu tilfelli. Jklafringar ekkja sjlfsagt hvernig tarfari var ri 2010 og gera kannski ekki lti r v en svona upp sguskringar framtar a gera, m ekki einblna skuna sem eina orsakavaldinn a jklabrnuninni 2010, tarfari var nefnilega lka mjg jkulvnt.


mbl.is slensku jklarnir eru nmari
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Reykjavkurhiti kubbamynd

ri 2012 hefur n fengi sinn sess kubbamyndinni sem g geri snum tma og hef uppfrt san. N liggur fyrir a mealhiti liins rs Reykjavk var 5,5 stig. a er alveg samrmi mealhita sustu 10 ra og 1,2 grum yfir 30 ra mealtalinu fr 1961-1990 og hlfri gru yfir hlja 30 ra mealtalinu 1931-1960. etta var lka 12 ri r me mealhita yfir 5 stigum og eru nokkur r san svo mrg hl r r tldust vera einsdmi enda hafa hlindin fr sustu aldamtum veri me eindmum.

Kubbamynd 1901-2012
Nlii r er grnbltt a lit sem er litur ratugarins. a er flagsskap me tveimur rum jafnhljum rum 1928 og 2007 sem lka geta talist vera grin ur en allt hrundi. Annars sst arna gtlega hvernig ratugirnir dreifast hitaskalanum. S sasti hlt sr alfari ofan vi 5 stigin fugt vi fyrsta ratug 20. aldar sem komst ekki upp fyrir 4,5 stigin. Efst trnir arna ri 2003 me 6,1 stig mealhita en ri 1979 situr sem fastast botninum me rshita upp aeins 2,9 stig. ri 1995 er sasta kalda ri sem komi hefur og mtti segja a a marki lok kalda tmabilsins sem hfst um ea upp r 1965.

Nokkur r fr hlindaskeii sustu aldar veita hljustu rum seinni tma hara keppni en vissa vegna tilfrslu veurathuganna er alltaf einhver eins og stundum er teki fram tilkynningum Veurstofunnar. a sem hinsvegar dregur mealhita fyrra hlindatmabilsins niur er meiri stugleiki hitafari en veri hefur nverandi hlskeii.

a er klassskt a velta fyrir sr hvort rshitinn s kominn til a vera yfir 5 stigunum. a finnst mr sjlfum frekar lklegt og treysti auk ess ekki alveg a nhafinn ratugur veri endilega hlrri en s sasti. ratugurinn fer vel af sta og ekki sst nhafi r 2013.


Grnlandsjkull fyrir 2.500 rum

N kemur nokku lng bloggfrsla og ekki a stulausu v ttinum hefur borist brf. Kannski ekki beinlnis brf, heldur vinsamleg beini athugasemdakerfinu fr Kristni Pturssyni, bloggara, tgerarmanni og fyrrverandi Alingismanni og ekki sst "hugamanni um vandaa jmlaumru" og hljar annig:

Sem grafskur hnnuur feru ltt me agera mynd af Grnlandsjkli pari vi essa mynd. Vinsamlega reyna a gera sambrilega mynd af Grnlandsjkli ogsvo getum vi sar rtt um a gera sambrilega mynd afllum norurslum fyrir 2500 rum. a er ekki hgt anlgast umruefni "hnattrna hlnun" nema byrja fyrir a.m.k. 2500 rum.

sland -2500 r Me beininni fylgir slandskorti hr til hliar sem snir hvar smjklar voru lklega fyrir 2.500 rum. Korti er fr 1996 og hfundar ess eru jarfringarnir Grtar Gubergsson og orleifur Einarsson.

Yfirleitt tek g frekar drmt bendingar fr rum um hva g tti a taka fyrir mnum bloggfrslum. Mr fannst etta hinsvegar nokku hugavert vifangsefni og svari mnu til Kristins sagi g a grafska hliin vri ekkert vandaml ef hann treysti mr til ess a meta str jkulsins. g tk fram a g hefi vissar hugmyndir og vsbendingar en auvita er g enginn srfringur svii jklarannskna og v sur nttruvsindamaur. En a m alltaf reyna.

Umrtt slandskort me sinni 2.500 ra gmlu jklastu hefur oft dkka upp hj K.P. og fleirum. a sem greinilega ykir merkilegast vi korti er hversu litlir jklarnir eru og ykir sumum a gefa vsbendingar um hversu ltilfjrlegt nverandi hlindaskei er samanburi vi fyrri hlindi. Ea eins og KP segir sjlfur bloggfrslu fr 9.mars 2011: Fyrir aeins 2500 rum voru litlir jklar slandi eins og essi mynd snir. v ljsi er frekar broslegt a fylgjast me vlubl umhverfisvina um loftslagsbreytingar "af manna vldum".

etta slandskort er auvita enginn endanlegur sannleikur um jklastu fyrir 2.500 rum og er vissulega ekki nkvmt. g hef til dmis bent a rfajkull er vitlausum sta kortinu. Spurning er lka hversu miklar lyktanir er hgt a draga tfr jklastu hvers tma. Er jklastr t.d. alltaf samrmi vi rkjandi hitastig ea spilar ar inn hitastig undanfarinna alda ea rsunda? a er vel ekkt stareynd a jklar norurhveli voru minni fyrir nokkrum rsundum en dag og a meginhluti Vatnajkuls er ekki leifar af sasta jkulskeii sem lauk fyrir um 10 sund rum. Hljasta tmabil nverandi hlskeis (Holocene) var fyrir um 6-9 sund rum en san hefur leiin legi meira og minna niur vi me klnandi loftslagi og stkkandi jklum. Eins og g kom inn sustu bloggfrslu eru breytingar mndulhalla jarar eru taldar spila arna sterkt inn , v me meiri mndulhalla fyrir nokkur sund rum var slgeislun sterkari norurslun a sumarlagi sem skilai sr meiri snjbrnun og smrri jklum. runin hefur san veri tt a minni mndulhalla og minnkandi slgeislun og fr Vatnajkull a rast sem ein samfelld sbreia fyrir um 2 sund rum. Str jkulsins ni svo hmarki vi lok 19. aldar en me nverandi hlnunartmabili, sem ekki sr fyrir endann , eru slensku jklarnir greinilega of strir til a halda jafnvgi.

En a Grnlandsjkli
Grnlandsjkull er af allt rum strarflokki en Vatnajkull og hverfur ekki svo glatt stuttum tma rtt fyrir mikla hlnun. Hversu str jkullinn hefur veri tilteknum tmapunkti er erfitt a segja til um og ekki tkst mr a finna kort sem snir jkulinn hlskeii sustu rsunda. Hinsvegar eru nnur kort gagnleg eins og essi rj hr a nean.

Grnlandsjkull 3 kort
Fyrsta korti snir Grnland ntmans. Jkullin ekur um 80% landsins. Mealh yfirbors er 2.135 metrar, ykktin er vast hvar yfir 2 km en mesta ykkt er yfir 3 km.
Mijukorti snir landi n jkuls. Grnlandsjkull nr a strum hluta undir sjvarml annig a ef hann vri fjarlgur einum vettvangi myndaist ar innhaf sem reyndar myndi hverfa egar landi lyftist vegna farglttingar. Me strndum Grnlands eru hinsvegar fjallgarar sem halda aftur a jklunum og m v lkja Grnlandi vi stra skl, barmafullri af s. Hlendi er mest allra syst og austast.
rija korti er mjg gagnlegt en a snir hvernig tla er a ykkt og str Grnlandsjkuls hafi veri fyrir um 120 sund rum, ea seint hinu mjg svo hlja Eem-tmabili sem er hlskeii milli sustu tveggja jkulskeia. egar best lt var a hlskei 2-4 grum hlrra en hljasta tmabil nverandi hlskeis fyrir 6-9 s. rum. Korti er mjg nlegt og er afrakstur Norskrar rannsknar sem birtist oktber sastlinum. ar kemur fram niurstaa sem ykir nokkur nstrleg, v gert er r fyrir a vegna ltillar rkomu s hinn kaldari norurhluti Grnlands vikvmari fyrir hlnun en suurhlutinn, fugt vi a sem oftast hefur veri tali. Vesturhlutinn er einnig vikvmari en austurhlutinn enda fellur mesta rkoman suausturhluta jkulsins. Jkulinn systa hluta landsins hefur einnig haldi velli, bi vegna mikillar rkomu og har landsins undir jkli. Aalmli er a jkullinn essu mikla hlskeii er heill og skiptur rtt fyrir minnkandi flatarml og talsvera ynningu heilt yfir. Hann hefur v ekki veri margskiptur smjkla eins og Vatnajkull enda allt anna dmi hr fer.

Grnlandsjkull fyrir 2.500 rum
Granland -2500 er loksins komi a kortinu sem ska var eftir a g teiknai. a er byggt urnefndum upplsingum og hef g huga a nverandi hlskei sem hfst fyrir um 10 sund rum hefur ekki veri eins hltt og hlskeii ar undan (.e. Eem fyrir 120-130 sund rum). A auki var hljasta tmabili nverandi hlskeis (Holocene) yfirstai fyrir 2.500 rum og jklar farnir a stkka n. Mn vsindalega niurstaa er v s a Grnlandjkull hafi arna veri strri en sst kortinu fr Eem en samt minni en hann er dag. Korti mitt snir v jkulstr sem er einhverstaar arna milli en auvita er vissan talsver enda teikna g jkulinn me mjg mjkum drttum frekar en a sna skrp skil. Sennilega hefur meginjkullin veri lka fyrirferamikill vast hvar en mestur munur liggur vntanlega lengd skrijklanna sem teygja sig tt til strandar milli fjallaskara.

Hvort menn su sttir vi essa niurstu veit g ekki en auvita verur a taka llu me fyrirvara. Hlnun Grnlandi hefur veri mjg skrp sustu ld og sustu rum hefur mikil brnun veri gangi jklinum og jkulsporar hopa miki eins og hr landi. Jkullinn er v ekki jafnvgi mia nverandi hitastig og v sur ef hlnar enn meir. a verur san a hafa huga a minni jkultbreisla fyrir 2.500 rum arf ekki a a a hlrra hafi veri enda fru jklar stkkandi fyrir 2.500 rum fugt vi dag egar eir fara rt minnkandi og sr ekki fyrir endann v ef rtt reynist a nverandi hlnun s a strum hluta af mannavldum. Eitt er allavega vst a hlnunin n er ekki a sama toga og s sem leiddi til ess a saldarjkullinn hvarf og slensku jklarnir a mestu leyti enda fer slgeislun a sumarlagi enn minnkandi til langs tma vegna minnkandi mndulhalla jarar.

Lt etta duga en lofa engu um ger sambrilegrar myndar afllum norurslum fyrir 2.500 rum.

- - - -

Heimildir sem g studdist vi eru han og aan eins og oft ur.

Um Norsku rannsknina sem minnst var , m lesa hr ScienceDaily: Enhanced Melting of Northern Greenland in a Warm Climate.

Svo m benda 2ja ra gamlan bloggpistil fr Trausta Jnssyni: Saga Grnlandsjkuls - (sguslef 10)


Jlasl fyrr og n

a er etta me jlin og slina. Er tilviljun a essi or jl og sl su svona svipu. Eru au kannski bi skyld orinu hjl sem vsar hina eilfu hringrs tmans? tli etta su hjlajl eftir allt? Margt hefur annars veri skeggrtt um samband jlanna og slarinnar, enda ljst a fornum trnai er etta einn mikilvgasti tmi rsins. Jlin eru a vsu ekki akkrat um vetrarslhvrf enda hefur mnnum sjlfsagt tt rtt a hinkra vi tvo til rj daga til a fullvissa sig um a slin fri rugglega hkkandi n. Fing frelsarans er a auki ri tilefni fyrir kristna menn til a halda ht en vntanlega tengist etta allt saman bak og fyrir. Hann Js okkar tti a lka til a lkja sr vi slina og kallai sig jafnvel ljs heimsins og auvita reis hann upp rija degi eftir a hafa stigi niur til heljar - reyndar var a pskum.

Jlasl
Myndina hr a ofan tk g vi gisu ann 30. desember ri 2009 ea rmri viku eftir vetrarslhvrf. snum tma hefur fjalli Keilir sjlfsagt veri gtis vimi um slargang en slin sest einmitt bak vi Keili um vetrarslstur s fr essum sta ea svona nokkurn vegin. Reyndar er a svo a slargangur tekur rlitlum breytingum me hverju ri, munurinn er llu greinilegri sunda og tugsunda ra skala enda er mndulhalli jarar breytilegur egar til mjg langs tma s liti

xulvelta Mndulhalli jarar sveiflast fram og til baka 41 sund rum. Hallinn er 23,5 um essar mundir en fer smm saman minnkandi nstu 10 sund r sem ir a jrin er a rtta r sr og mun gera a ar til hallinn verur kominn niur 22,1, mun hallinn aukast n uns hann verur 24,5. Jrin er svo til hlfnu me a rtta r sr en vi a frist heimskautsbaugurinn smm saman til norurs. runin nstu 10 sund r eru v ttina a meiri birtu yfir vetrartmann en a sama skapi minni birtu yfir sumartmann. essi birtusveifla getur ri rslitum um komu ea endalok jkulskeia v minnkandi sumarbirta norurslum eins og runin er nna, er talin valda klnun og stkkandi jklum a llu jfnu. a passar einmitt vel vi run sustu rsunda ea allt ar til n upp skasti a eitthva er fari a valda hlnun og bra jklana af miklum m sumrin.

Fyrir sund rum og rmlega a hefur vntanlega veri sjanlegur munur afstu slarinnar til okkar mia vi daginn dag. hefur mndulhalli jarar veri aeins meiri og skammdegi a sama skapi aeins meira. Ef fyrrnefnd ljsmynd hefi veri tekin sama sta sama tma fyrir sund rum hefi slin v a llum lkindum egar veri sest og horfi aeins fyrr bakvi fjllin og vntanlega talvert nr hinum pramdalagaa Keili, sem sjlfsagt hefur lti breyst sund rum. Sgu indnarnir ekki annars a ekkert vari a eilfu nema fjllin? Kannski segja frin anna dag en nokkur sund r eru samt gtis eilf mannlegum tmaskala.


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband