Goslok į Hawaii

Nś viršist sem gosinu į Hawaii sem hófst snemma ķ maķ og kennt hefur veriš Kilauea eldstöšina sé lokiš. Ekki er žó žar meš sagt aš allt sé yfirstašiš žarna žvķ eldvirkni į žessari austustu eyju eyjaklasans er eiginlega sagan endalausa. Žetta gos hefur fyrst og fremst veriš hraungos og minna ašstęšur į margt sem į sér staš hér į landi, en Hawaii-eyjar eru annars sį stašur žar sem hraunframleišsla er mest hér į jöršu, fyrir utan Ķsland aš sjįlfsögšu. Žarna į austustu eyjunni, sem oft er kölluš Big Island en heitir ķ raun Island of Hawaii, er kvikuuppstreymi tengt möttulstrók eins og hér. Kilauea er eldstöš sem į framtķšina fyrir sér og er sennilega aš taka viš ašalhlutverkinu af gömlu Mauna Loa risadyngjunni sem gnęfir žar yfir. 

Hawaii 6. juni

Eins og ég hef sagt ķ fyrri pislum um žessa atburši žį er hefur hiš eiginlega eldgos ekki veriš ķ Kilauea žvķ eins og ķ Bįršarbungu hefur kvikan leitaš śt śr eldstöšinni eftir sprungurein nešanjaršar ķ austur og noršaustur og nįš yfirborši vķšsfjarri sjįlfri kvikuuppsprettunni. Meš brotthlaupi kvikunnar frį Kilauea hefur žar oršiš heilmikiš öskjusig - eins og ķ Bįršarbungu, nema žarna er enginn jökull yfir. Um 40 kķlómetrum austur af Kilauea gķgnum nįši kvikan svo yfirborši į byggšu svęši. Fyrst meš mislanglķfum smįslettum sem röšušu sér ķ beinni lķnu innan og utan byggšar. Eftir aš krafturinn tók aš aukast rann hrauniš stystu leiš til sjįvar um strjįlbżlt svęši til aš byrja meš. Fasaskipti uršu svo į gosinu žegar kvikuupstreymiš įkvaš aš takmarka sig viš eina stutta gossprungu, eša žį įttundu sem hafši upphaflega opnast į fyrstu dögunum. 

Meš enduruppvakningu gossprungu nr. 8 fęršist enn meiri kraftur ķ gosiš og nś fór hrauniš aš renna noršur fyrir fyrri sprungur, įfram ķ noršaustur og leitaši loks til sjįvar viš austurenda eyjarinnar og kaffęrši žar į stuttum tķma heilmikilli byggš er nefnist Vacaitonland sem stóš viš fallega vķk. Hraunśtrįsin til sjįvar fęršist žašan til sušurs og bętti viš strandlengjuna į löngum kafla.

Hraunrennsli Hawaii įgust 2018

Nś žegar öllu er lokiš, ķ bili aš minnsta kosti, er heildarflatarmįl nżrra hrauna 35.5 ferkķlómetrar sem er svo til jafn mikiš og flatarmįl žess sem kom upp ķ Kröflueldum į įrunum 1975-1984, žannig aš žetta er talsvert hraun. Flatarmįl Holuhrauns hins nżja er hinsvegar 85 ferkķlómetrar enda mesta hraungos į Ķslandi frį Skaftįreldum. Kortiš er frį USGS (U.S. Geological Survey) meš smį višbótum frį mér.

Hawaii gosgķgur nr8

Myndin hér aš ofan frį USGS sżnir hvernig umrędd gossprunga nr. 8 lķtur śt eftir hamfarirnar. Kominn er hinn sęmilegasti gķgur meš hrauntröš śt frį gķgopinu. Nokkuš kunnuglegt fyrir okkur hér į landi. Rétt ofan viš gķginn sér ķ ķbśabyggš sem sloppiš hefur meš skrekkinn en alls munu eitthvaš um 700 heimili hafa horfiš undir hraun.

Kilauea įgust 2018

Svo er žaš sjįlf Kilauea dyngjan meš sinni miklu öskju sem sigiš hefur hefur heilmikiš frį žvķ ķ maķ ķ vor eins og hringsprungurnar bera meš sér. Ķ mišju öskjunnar var žarna stutt ķ kviku og įšur en hśn hljópst į brott var žarna raušglóandi kvikutjörn eftir vęna innspżtingu aš nešan. Ekki var žó um eldgos aš ręša žarna en gufusprengingar voru ķ gķgnum ķ sumar eftir žvķ sem hann féll meira nišur. Allt hefur žó veriš meš kyrrum kjörum žarna sķšustu daga og frekara sig ekki įtt sér staš.

- - - -

Heimildir og myndir: https://volcanoes.usgs.gov/volcanoes/kilauea/multimedia_chronology.html

Fyrri pistlar um sömu atburši:

6. maķ. Ašstęšur skošašar į Hawaii meš hjįlp korta

12. maķ. Freatoplķnķskt žeytigos yfirvofandi į Hawaii

19. maķ. Meira af Hawaiieldum

6. jśnķ. Vķkurbyggš į Hawaii hverfur undir hraun


Sjįlfvirka žulan og Hrafninn flżgur

Yfir mörgu mį kvarta svona almennt og vissulega eru umkvörtunarefni misalvarleg. Eitt er žaš atriši sem hefur hvaš eftir annaš valdiš pirringi hjį undirritušum en žaš er žaš sem ég kalla sjįlfvirka žulan ķ Sjónvarpi allra landsmanna og žį sérstaklega hvernig hśn kemur inn ķ lok dramatķskra kvikmynda og kynnir nęsta dagskrįrliš af mikilli įkvešni. Reglan viršist vera sś aš skella į sjįlfvirku žulunni eftir aš sķšasta setningin hefur veriš sögš ķ myndinni og rétt įšur en kreditlistinn birtist. Akkśrat sś stund ķ kvikmyndum er oft įkaflega mikilvęgt og viškvęmt augnablik fyrir upplifunina enda vandlega śthugsaš aš hįlfu leikstjóra og annarra sem sjį um lokafrįgang kvikmyndanna og spilar tónlistin žar oft stórt hlutverk.

Sķšasta dęmi um žetta og alveg dęmigert var nśna sl. sunnudagskvöld žegar Sjónvarpiš sżndi Hrafninn flżgur eftir Hrafn Gunnlaugsson. Žį įgętu kvikmynd hefur mašur reyndar séš alloft en hśn vakti athygli į sķnum tķma śt fyrir landsteinanna og varš til žess Hrafn hélt įfram aš gera myndir ķ sama stķl - reyndar meš misgóšum įrangri. Kvikmyndin Hrafninn flżgur er kannski full langdregin og einhęf į köflum en mįliš er žó aš sagan er einföld og segir meš sterku lokaatriši hvernig hefndin heldur įfram milli kynslóša. HrafninnGestur (Jakob Einarsson), hefnir föšur sķns sem veginn var į sķnum tķma af tveimur fóstbręšrum leiknum af Flosa Ólafssyni og Helga Skślasyni. Žegar Gestur hafši meš kęnsku sinni att fóstbręšrunum saman žannig aš lišsmenn lįgu ķ valnum hver af öšrum var komiš aš lokauppgjörinu žegar Gestur fellir ašalskśrkinn (Helga Skśla) sem hafši einmitt ręnt systur Gests (Eddu Björgvins) eftir aš föšurmoršiš įtti sér staš į sķnum tķma, tekiš hana sem eiginkonu og įtti žarna meš henni son į barnsaldri. Aš öllum vķgaferlum loknum segir Gestur aš hér eftir muni penninn taka viš af sveršinu og gróf vopnin ķ jöršu viš tśnfót hins fallna föšurmoršingja og hélt sķšan į brott. Systirinn vildi ekki fylgja bróšur sķnum į brott en stóš nś uppi meš son sinn sem nś syrgši sinn föšur sįrt. Myndin hefši getaš endaš žannig en allra sķšasta atrišiš gerši žó gęfumuninn og kvikmyndina aš žvķ sem hśn var. Litli strįkurinn var ekki nógu ungur til aš gleyma. Hann gekk rakleitt aš žeim staš sem vopnin voru falin, gróf žau upp og horfši į eftir Gesti meš hefnd ķ huga. Nęrmyndin af strįknum meš vopnin ķ höndum var lokaandartak og grundvallaratriši myndarinnar, dramatķkin ķ hįmarki meš tilheyrandi tónlist - eitt įhrifamesta lokamóment ķ ķslenskri vil ég meina, sem ég ętlaši aš njóta enn einu sinni til botns žetta sunnudagskvöld. En hvaš gerist? Jś, kemur žį ekki sjįlfvirka žulan į viškvęmasta mómentinu og tilkynnir nęsta dagskrįrliš hįtt og snjallt: “TIL HEIŠURS BEE GEES” og svo einhver heilmikil romsa um žaš į mešan hljóšiš ķ myndinni er lękkaš į žessu grundvallaraugnabliki.

Hrafninn flżgur er annars ekki ašalatriši žessarar bloggfęrslu, heldur hin sjįlfvirka žula sem į sķnum tķma kom ķ staš sjónvarpsžulanna góškunnu sem birtust į milli dagskrįrliša og kynntu žaš sem kęmi nęst. Sjįlfsagt hefur žaš žótt of kostnašarsöm śtgerš aš vera meš stķfmįlašar žulur į vaktinni heilu kvöldin, jafnt um helgar sem virka daga. Žaš hlżtur žó aš vera hęgt aš gera žetta af meiri smekkvķsi. Sś sem ljįir žeirri sjįlfvirku rödd sķna er landsžekkt söng- og leikkona og hefur lķklega ekkert meš žetta fyrirkomalag aš gera žótt almennt mętti hśn lesa sinn texta meš blķšari tón. Fyrir mig sem horfir reglulega į RŚV eru sjįlfvirkar kynningar į dagskrįrefni fram ķ tķmann oft afar žreytandi og žį er ég ekki bara aš tala um žaš sem kemur ķ lokaatriši mynda. Vęntanlegir sjónvarpsžęttir eru kynntir ķ tķma og ótķma, stundum langt fram ķ tķmann og svo hvaš eftir annaš. Žį er eins gott aš fjarsżringin sé ekki langt undan svo hęgt sé aš lękka ķ hljóšinu eša draga alveg nišur ķ žvķ.

 

sjalfvirka žulan

 


Skżstrókar viš Sušuströndina

Ķ gönguferš minni um Grindarskörš og Hvirfil ofan Lönguhlķšar varš ég vitni af skżstróknum viš Žorlįkshöfn sem fjallaš er um ķ vištengdri frétt og nįši hinum sęmilegustu myndum af fyrirbęrinu. Ekki nóg meš žaš žvķ skömmu eftir aš strókurinn leystist upp fór annar aš myndast nįlęgt Selvogi aš mér sżndist. Yfir žetta hafši ég įgętis śtsżni en gjarnan hefši ég viljaš hafa almennilegu myndavélina mešferšis ķ staš sķmamyndavélarinnar. Myndirnar segja žó sżna sögu og eru teknar žann 1. įgśst 2018 milli kl. 15 og 16.

Skżstrókur Žorlįkshöfn 1

Kl. 15:19. Žessi fyrsta mynd er tekin ķ įtt aš Žorlįkshöfn og sjį mį litla mjóa totu teygja sig nišur śr bólstraskżinu.

Skżstrókur Žorlįkshöfn 1

Kl. 15:25. Totan hefur lengst og var hér oršin aš löngum mjóum spotta sem virtist nį langleišina til jaršar. Myndin er tekin į svipušum staš og sś fyrri en sjónarhorniš er žrengra. Skömmu sķšar leystist hvirfillinn upp og sįst ei meir.

Skżstrókur Selvogur

Kl. 15:36. Hér er horft lengra ķ vestur ķ įtt aš Selvogi en žarna viršist nżr skżstrókur vera byrja aš skrśfast ofan śr skżjunum.

Skżstrókur Selvogur 2

Kl. 15:40. Sama sjónahorn og į myndinni į undan en žarna er nżi skżstrókurinn fullmyndašur. Hann er heldur breišari um sig en sį fyrri, nęr beint nišur og svķfur ekki um eins og hinn gerši. Vęntanlega hefur hann ekki gert mikinn usla į jöršu nišri en kannski nįš aš róta einhverju upp mjög stašbundiš. Žessi skżstrókur varši ķ nokkrir mķnśtur ķ žessu formi.

Skżstrókur Selvogur 3

Kl. 16:02. Um 20 mķnśtum eftir aš skżstrókurinn fór um Selvoginn, helltist śrkoman śr skżinu.

Śtsżni til borgarinnar

Horft frį sama staš ķ hina įttina žar sem sést til Höfušborgarsvęšisins. Helgafell er žarna vinstra megin og Hśsfelliš er hęgra megin. Miklir hvķtir skżjabólstrar eru yfir Esju en vešriš er annars mjög meinlaust. Mikill óstöšugleiki er greinilega žennan dag, kalt ķ efri lögum og talsveršur raki ķ lofti sem žéttist ķ uppstreyminu. Um morguninn hafši žokuslęšingur legiš yfir sundunum.

Hvaš veldur žvķ aš svona greinilegir skżstrókar hafi myndast žennan dag vil ég segja sem minnst. Žessir strókar eru aušvitaš ekkert sambęrilegir žeim sem myndast ķ USA, bara smį sżnishorn. Öflugt uppstreymi hér į landi er žó ekki óalgengt sérstaklega ekki yfir sólbökušum söndunum viš Sušurströndina. En oftast er uppstreymiš nįnast ósżnilegt. Žennan fyrsta dag įgśstmįnašar hefur rakinn hinsvegar veriš nęgur til aš žétta rakann ķ uppstreyminu og gera žaš sżnilegt žegar loftiš skrśfast upp ķ loftiš eins og öfugt nišurfall ķ vatnstanki.

- - -

Višbót 2. įgśst: Ranaskż (funel cloud) er eiginlega réttara heiti yfir žetta fyrirbęri sem myndašist žarna, samkvęmt žvķ sem Trausti Jónsson segir į Fésbókarsķšu Hungurdiska. Alvöru skżstrókar eru stęrri og öflugri fyrirbęri. En hvaš sem žetta kallast žį var žetta óvenjuleg sjón og ég held śtskżring mķn į fyrirbęrinu sé ekki fjarri lagi.

 


mbl.is Skżiš teygši sig til jaršar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband