Frsluflokkur: Viskipti og fjrml

Karamella sundkall

Verblgan er vissulega ekki a sliga okkur essa dagana. En a hefur ekki alltaf veri annig. g man a eitt sinn mnum ungdmsrum ttunda ratugnum vorum vi strkarnir a velta fyrir okkur verlagi nausynjavrum verblginni framt. Spurt var: Gti veri a ein karamella tti eftir a kosta sund krnur framtinni? Okkur fannst a frleit tilhugsun og eiginlega bara fyndi. essum tma minnir mig a ein ltil karamella hafi kosta eina krnu og g vi essar venjulegu Tggur fr Na. Ltill brjstsykur kostai sennilega lka eina krnu en eir strri af Haltukjafti-ger kostuu tvr krnur. En gamla krnan hlt svo sannarlega ekki vergildi snu averblgu ranna eftir. Hn breyttist ltta flotkrnu. Henni var myntbreitthundrafalt sem tti undir enn meiri verblgu. Sar var nkrnan sett flott og skk enn dpra. Hva tli ein ltil karamella kosti dag um 40 rum sar? J, r kosta um 20-30 krnur stykki samkvmt innanheimilisheimildum. eftir a bta vi tveimur nllum vegna myntbreytingar sem gera tv til rj sund krnur gamlar, takk fyrir. etta snir auvita hva allt krnugildi er afsttt egar kemur a framtinni. Hva fst fyrir sund krnur eftir 40 r? Skyldi karamellan kosta sundkall? Hver veit? Verur hn kannski verlg Evrum, Dollurum ea Norskum krnum?

g fr n eiginlega a sp etta um daginn egar EFTA-dmurinn fll um vertryggu lnin. Samkvmt honum er a me llu vieigandi a gera ekki r fyrir verbtum ofan vexti egar greislutlun fram tmann er gefin t. Svindl og prettir lnastofnanna kom huga margra egar um var rtt. En er endilega rtt ljsi karamelluhagfrinnar a a eigi alltaf a gera r fyrir verbtum greislutlunum? a arf kannski ekki a vera. egar til dmis verbtur 40 ra lns eru reiknaar inn tlanir og eftirstvar skoaar eins og r vera eftir 20 r kemur sennilega fram a upphin hefur hkka krnum tali rtt fyrir rotlausar shkkandi afborganir. Svo gti v virst sem lni geri ekki anna en a hkka a raungildi um langa framt egar raunin er s a lni lkkar. maur skuldi sfellt fleiri krnur er ekki ar me sagt a maur skuldi fleiri karamellur.

Sjlfum finnst mr vertygging raun ekkert elileg v hn tryggir a afborganir og eftirstvar su samrmi vi almenna verlagsrun. a mtti hinsvegar frekar herja sjlfa vextina enda eru raunvextir um 5% i miki 40 ra lni. En a sem mli skiptir llu svona er a eir sem taka ln, stutt ea lng, geri sr grein fyrir v hverju a felst til framtar og a s sem tekur ln og s sem veitir ln su smu blasu.


Um hagfri Bjrns Brekkukoti

g tla a leyfa mr essum pistli a birta smkafla r bkinni Brekkukotsannl eftir Halldr Laxness ar sem sguhetjan lfgrmur fjallar um tger afa sns Bjrns Brekkukoti:

Bjrn  Brekkukotig var ekki gamall egar g komst snoir um a sumir fiskikarlar voru afa mnum srir af v hann seldi stundum suma sonngu drra en arir menn; eir klluu dreingilegt a etja me lgri boum kappi vi ga menn. En hvursu mikils viri er einn raumagi? Og hvurs viri er pundi sunni? Ellegar kolinn? a liggur kanski nst a svara eirri spurnngu, og segja: Hva kostar slin, tngli og stjrnurnar? g geri r fyrir a afi minn hafi svara essu svo me sjlfum sr, undirskilvitlega, a rtt ver, til a mynda raumaga, s a ver sem kemur veg fyrir a upp hrgist hj fiskimanni penngar umfram a sem arf til nausynja.

Eftir hagfrilegu lgmli hneigust menn til a hkka ver fiski egar afli var tregur ea daufar gftir, allir nema Bjrn Brekkukoti. Kmi einhver til hans og segi: g skal kaupa af r alt sem hefur brunum dag vi helmngi ea jafnvel risvar sinnum hrra veri en vant er, leit hann me tmlti ann mann er slkt bo geri, og hlt fram a vega reislunni sinni eitt og eitt pund ellegar afhenda mnnum einn og einn raumaga uppr brunum eftir v hva hver urfti soi, og vi sama veri og venjulega. En egar rt var frambo og flestir fiskimenn ttust tilknir a lkka fiskver sitt gtunni, hvarflai aldrei a afa mnum a lkka sig, heldur seldi hann afla sinn vi sama veri og hann var vanur; var fiskurinn orinn langdrastur hj honum. annig afneitai afi minn Bjrn Brekkukoti grundvallaratrium hagfinnar. ess maur bar brjsti sr dularfullan mlikvara pennga. Var essi mlikvari rttur ea rangur? Var kanski mlikvari bnkans rttari? Vel m vera a hann hafi veri rangur hj afa, en ekki rangari en svo a flestir sem hfu vanist a kaupa hj honum fisk upp r hjlbrum hans, eir komu til a versla vi hann einnig daga sem fiskurinn var drari hj honum en rum mnnum. menn tru v a a hann Bjrn Brekkukoti drgi me einhverjum dularfullum htti betri og fallegri fiska uppr sjnum en arir menn. Og essvegna vildu allir kaupa fisk hj Birni Brekkukoti, einnig daga sem fiskurinn var drari hj honum en rum mnnum

- - - - -

Burt s fr v hversu gtur texti etta er hj skldinu er ekki vst a hagfrin hans Bjrns Brekkukoti s gagnlegt innlegg llum eim fjrhagsvangaveltum sem n eru uppi. Allavega hefur ekki veri liti a sem vandaml ef a lklega gerist a peningar hrgist upp umfram a sem flk arf til nausynja.

Hagsveiflur eiga sr sta n sem aldrei fyrr. ar skiptast gyllibo og verblgur sem margir fara flatt . Srstaklega er etta varasamt egar peningarnir sjlfir bjast undirveri v sast menn upp grisglei, sl ln og fjrfesta sem mest eir mega fyrir r tekjur sem vntanlegar eru framtinni. Margir fara v inn krepput sem hjkvmilega fylgir uppsveiflum me allt of miklar fjrhagsskuldbindingar bakinu sta ess a nota gri til a safna saman sm hrgu af peningum sem ntist egar ver rar. a eru nefnilega engir Birnir Brekkukotum lengur sem bja alltaf sama ver, srstaklega ekki peningum v eir lta lgmlum frambos og eftirspurnar eins og anna dag.

- - - - -

mefylgjandi mynd sst orsteinn . Stephensen hlutverki Bjrns Brekkukoti sjnvarpsttunum sem gerir voru eftir sgunni ri 1972.


Af mr og bnkum fyrr og n

BANKAR

N egar vi horfum upp alveg ntt landslag fjrmlakerfi landsins er stundum sagt a vi sum a hverfa aftur til hinna gmlu tma egar allt var einfaldara og hlutirnir gjarnan fastari skorum. etta voru tmar egar menn gengu me peningasela veskinu ea skrifuu vsanir, etta voru tmar egar bankarnir stu rum landbnaar-tvegs, ekki bara Austurstrti heldur lka Bankastrti sem bar nafn me rentu me rj bankatib. llum essum bnkum var vallt margt um manninn, flk st vgu vi gjaldkeraborin, enda voru slendingar ekki bnir a lra a fara r. var lka brinn fullur af flki, strtisvagnarnir snum mosagrna felulit voru lka fullir af flki, sumir voru svo sjlfir fullir en a hefur kannski ekki miki breyst.

Mn fyrstu kynni af bankakerfinu voru eins og hj svo mrgum a g eignaist sparibauk. ennan sparibauk sem var lki Mmnpabba fyllti g reglulega og fr me Inaarbankann - stoltur yfir v a eiga eigin bankareikning, tt um miklar upphir hafi ekki veri um a ra.

Hinsvegar handlk g llu strri upphir egar g gerist sendisveinn hj Slturflagi Suurlands ri 1980. Eitt af mnum verkefnum ar var a labba hverjum degi me milljnir sendlatsku, sneisafullri af peningaselum og vsunum tib Landsbankans a Laugavegi 77. essar fjrhir lagi g inn bankann hj gjaldkera eftir a hafa stai vgunni vi gjaldkerabori og bei eftir afgreislu. Engum datt hug a essi unglingspiltur hefi geta veri mikil uppgrip fyrir sniugan rningja. Aeins nokkrum rum sar var frami aulskipulagt rn vi etta sama bankatib egar vopnair rningjar nu strf af mnnum sem tluu a leggja peninga fr TVR nturhlf bankans.

mnu starfi sem grafskur hnnuur hef g stundum unni fyrir banka. Eitt af fyrstu verkefnum mnum auglsingastofu ri 1989 var a leggja pkki tillgur a merki fyrir njan slandsbanka sem st til a stofna egar sameina tti Inaarbankann, Verslunarbankann, Alubankann og tvegsbankann. Eitthva af mnum tillgum komu til greina en g tti ekki merki sem endanlega var vali, en a var hi litrka og fjruga slandsbankamerki sem var mikil njung meal bankamerkja slandi. etta merki lifi til rsins2000 egar slandsbanki FBA var til, en tk svo upp aftur einfaldari tgfu sem lifi ar til nafni GLITNIR var teki upp enda var a svona meira erlendis. dag heitir svo bankinn Ni Glitnir samkvmt 2008-stlnum. Allar svona breytingar eru auvita mjg atvinnuskapandi fyrir okkur auglsingateiknara.

slandsbanki-Glitnir

rtt fyrir msar framfarir rafrnni bankajnustu sustu r f g mr reglulega gngutr bankatibi mitt til a borga mnaarlega reikninga mna og taka um lei t dlti af peningum. etta ykir vst mrgum dlti gamaldags v helst maur a gera netinu allt sem hgt er a gera ar. g tel etta ekkert eftir mr en essar heimsknir mnar eru auvita atvinnuskapandi fyrir bankaflk. Yfirbragi bnkunum er lka allt miklu rlegra en ur og engar vgur lengur vi gjaldkeraborin, v flestir arir eru bara netinu og nenna ekki bankann sinn.

Ljsmyndin sem fylgir pistlinum birtist jviljanum ri 1980. g sjlfur er hvergi sjanlegur myndinni.


Harindavetur framundan

fyrravetur uru kvein umskipti hr landi sem og var sem benda tvrtt til ess a veturinn sem framundan er veri me alharasta mti. Vi ekkjum r sgunni lsingar alvru harindavetrum sem fengi hafa nfn eins Pningsvetur, Lurkur, Svellavetur og sustu ld var a Frostaveturinn mikli. a eftir a koma ljs hva komandi vetur mun vera kallaur, en mr dettur hug nfn eins og Gengisfellingavetur, Fjrmagnskostnaarvetur, Verblguvetur, Uppsagnavetur, Gjaldrotavetur og svo framvegis. Kannski eru etta full jl nfn, kannski mun hann einfaldlega bara heita rotavetur ea rotaveturinn mikli. Harindi vorum dgum eru semsagt ekki lengur bundin vi duttlunga nttrunnar eins og ur v n er a hi manngera fjrmlakerfi sem rur afkomu okkar. En lkt eim vanda sem stafar af nttruflunum er fjrmlavandi eitthva sem vi sem j komum okkur sjlf me ofmetnai og hina bilandi bjartsni a leiarljsi.
a er eitthva vi standi dag sem minnir mig lti atrii r kvikmyndinni al feranna, eftir Hrafn Gunnlaugsson. egar allt stefndi efni eim b myndinni spuri sonurinn mur sna angistarfullur, Hva eigum vi a gera? Mirin svarai me dramatskri rddu: A ER EKKERT HGT A GERA!

En kannski eigum vi ekki a mla skrattann vegginn, kannski verur eitthva hgt a gera til ess allavega a lina rautir essa komandi harindavetrar. Senn er sigru raut verur kannski sagt undir vor er hugarhrelling s er hart oss jakar n mun hverfa og fleiri hpp oss falla skaut.

Kerhlakambur


Hestflin eru farin a kosta sitt

Enn ein hkkunin bensnveri leiir hugann a v hvort vi urfum a fara a hugsa okkar gang varandi blaflotann sem hefur anist t magni og str undangengnum grum. Hva me ll hestflin sem fara a knja alla essa jeppa gtum borgarinnar? Jeppar eru auvita ekkert anna en torfrublar og eyslufrekir eftir v en eru aallega notair daglegt innanbjarsnatt malbikuum gtum borgarinnar og innihalda oftast blstjrann einan. Er stutkni kannski ori a tkni um orkusun ntmamannsins? Dmigerur milungsfnn jeppi er 165 hestfl sem jafngildir auvita afli 165 hesta. a tti n rugglega dlti skondi a sj mann mta til vinnu vagni sem dreginn er af 165 hestum og einhver gti tali a hgt vri a komast af me minna.

165hestar


mbl.is Verhkkun hj N1
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Er olukreppan byrju?

Sannir svartsnismenn fengu sannarlega eitthva a hugsa um egar myndinA Crude Awekeningvar snd Sjnvarpinu n um daginn. Hn fjallar um a a oluframleisla jararba s um etta leiti komin hmark sem ir a hr eftir mun framleislumagni einungis fara minnkandi sama tma og eftirspurnin eigi bara eftir a aukast. a tti a vera augljst a svoleiis jafna gengur ekki upp nema me rt hkkandi oluveri ar til einn daginn a olan verur fheyr munaarvara sem almenningi stendur ekki til boa. Og ess verur kannski ekki svo langt a ba eins og kemur fram essari mynd sem snir run oluframleislu heimsins fort og framt samkvmt sp eirra sem til ekkja.

Oluframleislan

egar olan er bin

g tla a gefa mr a a myndin s nokkurn vegin rtt. a er allavega ekki spurning a olan er takmrku endurnjanleg aulind og egar hn er uppurin verur engin ola meir svo lengi sem mannkyni lifir. Ntmasamflagi er algerlega h olu dag og er raunar forsenda ess a a ni a rast og a lfskjr okkar su eins og au eru dag. a eru ekki bara blar, skip og flugvlar sem nota olu, heldur einnig allskonar framleisla, s.s. efnainaur, lyfjainaur, allt plasti, allt malbiki og svo m ekki gleyma allri hernaarmasknunni sem arf sitt me gu ea illu. Mannkyni hefur svo sem ur skipt um orkugjafa, hestafli er ori relt, gufuafli lka og v getum vi ekki bara fundi upp eitthva ntt? ar er meini. Orkuframleisla me olu er ekki relt v a er ekkert anna boi dag sem leyst getur oluna af hlmi. Kjarnorkan er t.d. lka takmrku aulind v hn er h hinu sjaldgfa efni ran. Vindorka, vatnsorka, slarorka ea jarvarmaorka duga san engan vegin til a mta sejandi rfinni.Vetni er engin lausn v a arf orku til a framleia vetni og v er a ekki orkugjafi.a er langt njar lausnir, stundum er tala um hina miklu samrunaorku sem er geislavirk kjarnorka sem gengur t a sama og orka slarinnar, en s tkni er alltof stutt komin og vst a slkt ferli skili ngilegri orku til a rttlta gfurlegan kostna.

͠dag ttum vi a vera fullu a venja okkur vi verld n olu, en a virist ekkert ttina vera gangi. Bandarkjunum sem nota fjrung allrar olunnar er bensn t.d. drasti vkvi sem seldur er almenningi. Vi verum framtinni vntanlega dmd sem eigingjarna kynslin sem klrai oluna. En etta m ekki ra, stjrnmlamaur Bandarkjunum enga von um kosningu ef hann vogar sr a benda essa httu, en eir vita af essu, eir vita lka a Mi-austurlndum eru einu almennilegu olubirgirnar heiminum sem ekki munu fara verrandi alveg nstunni.

Hva me loftslagsmlin og umhverfismlin?

a hefur ekki veri mikil umra um vntanlega olukreppu, allavega ekki mia vi umrurnar um loftslagsmlin. N f g samt ekki betur s en a essi tv vandaml tengist, en samt me fugum formerkjum ef hgt er a segja svo. Ef olukreppan framundan er stareynd er augljst a mun draga r brennslu olu sem ir a draga muni sjlfkrafa r eirri losun grurhsalofttegunda sem talin er nausynleg og jafnvel gott betur. a m v kannski segja a annig leysist strt en kannski dlti umdeilt vandaml og anna strra og verra taki vi. Svo er lka augljst ml a a er tmt ml a tala um a riji heimurinn muni n v neyslustigi og lfskjrum og vi bum vi dag hr Vesturlndum. Verur a kannski bara hinn veginn? a er hjkvmilegt a orkuver mun hkka framtinni, ekki vegna Kyoto-sttmlans heldur af hreinum orkuskorti. Og er htt vi v a allt veri virkja sem virkjanlegt er v orkan verur gulls gildi.Hva verur um Gullfoss? Hva verur um Fagra sland?

Meiri svartsnisfrleik um etta ml m finna hr: http://www.lifeaftertheoilcrash.net/


mbl.is Skeljungur hkkar eldsneytisver
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

egar Rssar tluu a reisa olust Viey

oliustod

ri 1979 birtist frtt v sluga blai jviljanum a samkomulag hafi nst milli rkisstjrnarinnar og Sovtrkjanna a Viey skildi rsa str og fullkomin oluhfn me llu tilheyrandi. Eins og gefur a skilja var etta strplitskt ml miju kalda strinu en essum tma voru vinstri flokkarnir vi vld, en eir sem komu a essu mli fyrir hnd rkisstjrnarinnar voru eir Svavar Gestsson, Ragnar Arnalds og Hjrleifur Guttormsson og tldu eir etta miki jrifaml. jviljinn var greinilega hlynntur essum framkvmdum og hvatti alla ssalista til a sniganga mtmlafund sem halda tti vi Sovska sendiri. frtt blasins mtti m.a. lesa etta:

Oluhfnin Viey samt tu 55 sund lesta olutnkum og tilheyrandi leislum land verur gfurlegt mannvirki og vera framkvmdir bonar t 1. ma n.k. va um A-Evrpu og einnig Kbu, Vetnam og Angla.Samkomulagnist um a eignaraild slands yri 50% ea jafnmikil og Rssa eins og vieigandi er milli brraja.Aalhfnin verur stasett vkinni fram undir Vieyjarstofu og til marks um str hennar er a skip allt a 120 sund lestir geta lagst a vilegukanti.

oliustod_fundurOlutnkunum verur raa hlfhring utanum Vieyjarstofu og kirkjuna en ess skal geti a essi fornu mannvirki f a standa algerlega hreyf og hafa Rssar m.a.s. boist til a gera kirkjuna a minjasafni gegn v a skrifstofur hafnarinnar fi inni i Vieyjarstofu.Olutankarnir vera a miklu leyti grafnir jru ea 9/10 hluti eirra, og er a gert vegna nttruverndarsjnarmia. a sem upp r stendur verur um 40 metrar h. Verur tignarlegt a lta yfir Vieyjarsund egar tu fagurgjrfum turnunum verur raa me reglulegu millibili sem einskonar umgjr um hfubl inrekandans Skla fgeta.

- - - - - -

a er kannski allt lagi a minnast a lokin a essi frtt birtist ann 1. aprl 1979. N eru hinsvegar breyttir tmar, en ekki alveg v eitthva koma Rssar vi sgu eim formum a reisa oluhreinsist Vestfjrum, en g hef reyndar aldrei veri viss um hvort ar s eitthva spaug gangi ea ekki.


Knverskt fyrirtki tekur upp smalgi

SUTOR_Siminn

strveldinu Kna eru menn ekkert srstaklega frgir fyrir a vira hfundarrtt og egar Knverska stlfyrirtki SUTOR var stofna tti ekkert sjlfsagara en a taka upp okkar gta Smalg sem var nota egar SUTOR var skr Nasdaq-markainn. Lkindin me essum lgum eru a mikil a hr getur alls ekki veri um tilviljun a ra. heimasu fyrirtkisins kemur fram a 15. gst 2006 s stofndagur fyrirtkisins og hafa eir vntanlega teki upp etta lg. Sgu fyrirtkisins, vntanlega undir ru nafni, m rekja til rsins 2003 eins og kemur fram forsu heimasunnar. g veit ekki til ess a nokkur tengsl su milli essara fyrirtkja en a au su a nota sama lgi. g veit hinsvegar a Smalgi er teikna slenskri auglsingastofu og var verlauna af mark sem besta lg rsins 2004. Anna slenskt smafyrirtki heitir NOVA og er ekki mjg vinslt um essar mundir hj mbl. bloggurum, kannski ttu menn bara a taka v rlega og dst af eirri fnu grafsku hnnun sem er boi og greinilegri trs. (OK, kannski ekki allir sammla essu sasta).

Sutor_Nasdaq


Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband