Frsluflokkur: Vsindi og fri

Hafsstaan Norurhfum

Hmarkstbreisla hafssins a vetrarlagi er a baki norurslum og sinn farin a brna jaarsvum sbreiunnar. nstu vikum og mnuum mun tbreisla ssins halda fram a dragast saman me hkkandi sl uns hinu rlegu lgmarki verur n september, eins og vera ber. Af tbreislu ssins n r er a a segja a hn hefur yfirleitt veri s minnsta ea vi a minnsta mia vi fyrri r ea fr v nkvmar tbreislumlingar hfust ri 1979. Ekki munar miklu fr sustu tveimur rum og reyndar fr vetrarhmarki r rlti hrra en fyrra. Engin vafi er hinsvegar a ri 2016 sttar a minnstu tbreislunni a vorlagi og a nokku afgerandi tt s forysta hafi ekki haldist t sumari. tbreislan a vetrar- og vorlagi segir ekki allt, samanber ri 2012 egar vetrartbreislan var vi a mesta sustu r en sumarlgmarki a afgerandi lgsta sem ekkt er. Spurningin er svo hvernig ri r rast.

Hafstbreisla aprl 2018

Lnuriti hr a ofan er tta fr bandarsku snj- og hafsmistinniNSIDC og snir, eftir sm herslubreytingar fr mr, tbreislurun hafssins fr rinu 2012 en gra lnan er mealtbreisla ranna 1981-2010.

Hafskort 20. aprl 2018 heimasu smu aila m finna njustu tbreislukort af hafsnum hverju sinni. ann 20. aprl var tbreislan eins og hr er snd. Sj m granna gula lnu sem markar mealtbreislu ranna 1981-2010 en mia vi a meallag eru ekki str frvik eim svum sem sna a Atlantshafinu tt vast s tbreislan undir meallaginu. Til dmis m sj a ltill hafs er nna Grnlandssundi lkt v sem oft var ur essum rstma.

Tv svi hef g merkt vi srstaklega Kyrrahafshliinni. Beringshafi er mesta frviki n um stundir en ar hefur raunar veri mjg ltill hafs allan vetur. etta mun vst vera minnsti hafs sem vita er um eim slum og skrist vntanlega af sulgum vindum ar. etta gti haft sitt a segja fyrir brnun sumar inn af Beringssundi og gefi brnun ar visst forskot mia vi fyrri r. Svo er a Okhotskhaf sunnan Kamtsjatkaskaga en ar hefur veri talsverur s vetur sem getur skrst af Sberukuldum sem leita hafa t hafssvi. Okhotskhaf er tali me tbreislumlingum tt a s alveg r tengslum vi Norur-shafi. sinn arna er vntanlega unnur og mun hverfa alveg sumar.

Liinn vetur norurslum hefur veri nokku dmigerur fyrir allra sustu r og hefur einkennst af talsverum hlindum yfir Norur-shafinu. Aftur mti hafa veri rltir kuldapollar meginlndunum, srstaklega Kanada og eitthva Sberu. Bandarkin og Evrpa hafa san fengi sna skammta inn milli. Vntanlega mun sinn Hudsonfla Kanada duga eitthva lengur fram sumar en venjulega sem afleiing af Kanadakuldum. Stundum er tala um etta sem eitthva ntt "norm" .e. kuldarnir vilja leita meira suur sem afleiing af hlnandi heimskautasvum. etta m sj essu tflatta hitafarskorti fyrir alla jrina, sem snir hitann sem frvik fr meallagi sustu 180 daga. Greinilegt er hvar hlindin eru mest en au hlindi nu hinsvegar ekki alveg suur til slands a essu sinni.

Vetrarhiti 2017-18, jrin

- - - -

http://nsidc.org/arcticseaicenews/
https://www.esrl.noaa.gov/psd/map/clim/glbcir_rnl.shtml


Vetrarhiti slnaformi

tt vetrarkuldar su kannski ekki alveg a baki tla g bja hr upp vetrarhitaslurit sem snir hitafar allra daga Reykjavk nliinn vetur, fr nvember til mars. Tlurnar sem liggja a baki eru r mnum prvatskrningum sem stai hafa lengi. Hver sla a sna dmigeran hita dagsins sem liggur einhversstaar milli mealhita slarhringsins og hmarkshita dagsins. Dagar yfir frostmarki eru litair rauir og rsa upp r nllstrikinu en frostdagarnir eru blir. Eins og venjulega var hitafar vetrarins upp og ofan en almennilegir hlindakaflar ltu sr standa ar til undir a sasta. Nnar um a undir myndinni.

Vetrarhitaslur 2017-18

Vetur byrjai nokku skart eftir g hausthlindi undan. Nvember er yfirleitt ekki skilgreindur sem vetrarmnuur en a essu sinni nu vetrarkuldar fljtlega yfirhndinni mnuinum og frust aukana eftir v sem lei. Mealhitinn endai rtt yfir frostmarki og var etta kaldasti nvember Reykjavk san 1996, en var reyndar mun kaldara. desember og janar var hitinn fram a dla sr sitt hvoru megin vi frostmarki. Lgir fru okkur hlindi r suri af tluveru afli en a jafnaist iulega t me kuldum r norri. Ekki er hgt a tala um fgar hitafari og eiginlega mesta fura a kldustu dagarnir hafi ekki veri kaldari en etta. Almennileg hlindi ltu lka ba eftir sr en febrar skri g fyrst 7 stiga hita yfir daginn snemma mnuinum. ess var auvita hefnt me meira en vikuskammti af kulda. Svo fr etta a koma. Eftir mijan febrar nu hlir loftmassar loks yfirhndinni og mars hefur strlega bjarga mlunum fyrir hitafar vetrarins. Mr reiknast svo til, t fr opinberum tlum, a mealhiti essara fimm vetrarmnaa s +0,5 stig sem er sambrilegt vetrinum 2001-2002 og a essir tveir vetur su ar me eir kldustu ldinni. etta var sem sagt heldur kaldari vetur en vi hfum tt a venjast essari ld. kalda tmabilinu 1965-1995 hefi hann sennilega fengi gtis eftirmli.

En til samanburar og upprifjunar g sambrilega mynd fyrir veturinn undan essum, .e. veturinn 2016-2017. S vetur var me eim allra hljustu og mldist mealhitinn hr Reykjavk 2,6 stig fr nv-mars. ar erum vi greinilega a tala um allt annarskonar vetur, en vetur engu a sur.

Vetrarhitaslur 2016-17


Hli geirinn llu snu veldi

Fyrir veurhugamann eins og mig eru strviri af llu tagi hin mesta skemmtun svo lengi sem hsi heldur vatni og vindum. En er a hella sr t veri. Lgin sem olli verinu nna fstudaginn var venjuleg mia vi arar lgir vetur af v leyti a n fengum vi stran skammt af hlju lofti og vorum essu hlja lofti 9 klukkustundir, ea fr kl. 15 og alveg til minttis, allavega hr Reykjavk. etta hlja loft sem fylgir llum lgum og knr r fram er oft kalla "hli geirinn" og a er a finna milli hitaskila lgarinnar og kuldaskilanna sem fylgja eftir. Hli geirinn sem heimstti okkur a essu sinni var vel opinn okkar slum en ekki rngur eins og oft ur sem hafi sitt a segja. Almennt hreyfast kuldaskilin a baki hlja geirans hraar heldur en hitaskilin og v rengist um hlja lofti vi yfirbor eftir v sem lgin rast. ar sem kuldaskilin hafa n a elta hitaskilin uppi missir hlja lofti jarsamband og myndast samskil sem oftast eru litu fjlubl skilakortum eins og v hr a nean fr Bresku veurstofunni. Skilasameiningin gerist fyrst nst lgarmijunni og rast san fram. Korti gildir mintti a loknum fstudeginum egar kuldaskilin voru komin upp a landinu.

MetOffice 23. febrar 2018

Lofti hlja geiranum er oftast tali vera stugt enda er ar ferinni hltt loft sem berst yfir kaldari svi, fugt vi til dmis ljalofti sem uppruna sinn af kaldari svum. Veri sjlft hlja geiranum er lka gjarnan stugt og eindregi. a er fyrsta lagi hltt og rakt og fer yfir me jfnum vindi sem getur veri sterkur eins og nna fstudaginn. Einkenni hlja geirans komu mjg vel fram lnuritum hr a nean, sem g fkk vef Veurstofunnar. ar sst vel hvernig veri breytist fyrst egar hitaskilin ganga yfir um kl. 15 (rautt strik) og san egar kuldaskilin komu um mintti (bltt strik) en strikin eru vibt fr mr. Tmabili milli skilanna litai g bleikt en a er einmitt sem vi erum hlja geiranum. Eins og sst er hitinn allan tmann bilinu 7-8 stig hlja loftinu, rkoman er talsver allan tmann og raunar venju mikil, vindhrainn heldur sr um 16 m/sek og er meiri hvium. Vindttin er stug af suaustri allan tmann.

Hli geirinn 23. feb lnurit V

a sem sennilega var venjulegt vi ennan hlja skammt af lofti var rkomumagni en oftast er rkoman hlja geiranum meira formi sldar sem myndast egar hltt og rakt lofti ttist egar a kemst kynni vi kaldarayfirbor sjvar. En etta var lka mjg djp lg enda vindurinn samkvmt v.

Best er annars a fara varlega skringar essu enda er g bara sjlfmenntaur heimilisveurfringur. g ykist vita a etta hlja loft muni halda fram lengra norur og leggja sitt af mrkum til a vihalda eim miklu hlindum sem rkja nna vi Norur-shafi alveg upp a Norurpl. vileitni til a vihalda einhverju jafnvgi verldinni mun hin austri senda kalt loft undir sig til a hrella Evrpuba meginlandinu. Hr hj okkur er von endurkomu hlju lofti og verur a enginn hlr geiri heldur str harknin hlindaframskn sem gti sar snist andhverfu sna. J, a er ng a gera essu. Sni hr a lokum hitafar norurslum ar sem snd eru hlindi og kuldar sem frvik fr mealhita. Ansi miklir fgar og venjulegheit essu.

Hiti norurslir 24. feb 2018

- - - -

Veurkort MetOffice: https://www.metoffice.gov.uk/public/weather/surface-pressure

Lnuritin fr Veurstofunni: http://www.vedur.is/vedur/athuganir/kort/faxafloi/#group=11&station=1

Nesta myndin: http://cci-reanalyzer.org/wx/DailySummary


Heimshiti og Reykjavkurhiti 1901-2017

Mr finnst alltaf forvitnilegt a bera saman hitarun Reykjavk vi hitarun jararinnar heild. Slkan samanbur setti g upp lnurit snum tma en hr birtist n tgfa ar sem ri 2017 er komi inn. Til a f rttan samanbur er hitaskalinn samrmdur og ferlarnir v rttum hlutfllum gagnvart hvor rum. Reykjavkurhitinn er teiknaur t fr rshita en heimshitinn er samkvmt venju sndur sem frvik fr mealtali. g stilli ferlana annig af a nlli heimshitanum er vi 4,5 stig Reykjavkurhita en t r essu kemur alveg fyrirtaks samanburarmynd, svo g segi sjlfur fr. Bollaleggingar eru fyrir nean mynd.

Reykjavkurhiti og heimshiti 1901-2017

Bollaleggingar: Fyrir a fyrsta sst vel essari mynd hversu miklu meiri sveiflur eru rshita milli ra Reykjavk en jrinni heild. a er elilegt v Reykjavk er auvita bara einn staur jrinni og rst rshitinn v a verulegu leyti af tarfari hvers rs. Allt slkt jafnast a mestu t egar jrin heild hlut. Reykjavkurhitinn sveiflast mjg kringum heimsmealtali en heildina virist runin hr vera mjg nlgt hlnun jarar. Hitinn hefur sveiflast mjg hr hj okkur, bi milli ra og einnig ratugaskala. Hlju og kldu tmabilin okkar slum eru stabundin a mestu og m lta au sem tmabundin yfir- og undirskot mia vi heimshitann.

a vill svo til a Reykjavkurhitinn og heimshitinn enda alveg smu slum lnuritinu. Reykjavk var hitinn linu ri mjg nlgt mealhitanum fr aldamtum. Hitinn Reykjavk hefur reyndast sveiflast heilmiki allra sustu rum. rin 2014 og 2016 voru nlgt rshitametinu fr 2003 en milli eirra fll mealhitinn niur 4,5 stig sem er kaldasta r aldarinnar borginni, tt a hafi raun ekki veri neitt srstaklega kalt. heimsvsu er ri 2017 yfirleitt tali 2.-3. sti yfir hljustu rin. Auvita er alltaf einhver vissa svona niurstum t.d. egar borin eru saman hljustu rin. Enginn vafi er v a sustu rj r hafa veri mjg hl jrinni sem einkum m rekja til flugs El Nino stands veturinn 2015-16.

Hva tekur vi nkvmlega er lti hgt a segja um. run hitafars jarar nstu ratugi er ekkt hitaml. Sumir treysta sr til a segja a a s a klna og hafa sagt a lengi mean almennt er tali a a haldi bara fram a hlna. Ef vi spum bara etta nbyrjaa r er mgulegt a segja til um hvort a veri hlrra en 2017 Reykjavk ljsi eirra miklu sveiflna sem eru milli ra. jrinni heild gti ri 2018 ori eitthva kaldara en sasta r vegna kalds La Nina stands Kyrrahafinu og svo hjlpar ekki a slvirkni er lgmarki um essar mundir. Varla er neitt hrun heimshitanum framundan en nsti kippur upp vi verur svo egar hinn hli El Nino bregur sr leik n Kyrrahafinu.

Benda m hr lokin a essi mynd fer geymslu myndaalbminu Veurgrafk hr sunni en ar m finna msar misnlegar myndir sem g hef sett upp.


Skauta yfir stuna

Hva sem segja m um loftslagsmlin svona almennt mjakast hlutirnir hgt og rlega vissa tt me msum bakslgum inn milli. Hr tla g skauta yfir stuna eim ttum sem helst koma vi sgu egar loftslagsbreytingar og heimsveurfar ber gma. Fyrst er a sem allt snst um.

CO2 desember 2017

Koltvsringur (CO2) andrmslofti heldur fram a aukast jafnt og tt me hverju ri, en samkvmt tlum fr desember 2017 var magni komi upp 407 ppm (parts per million). tt hlutfallkoltvsrings s raunar afar lti lofthjpnum hefur a sn hrif. Heilmikill stgandi er essu og ekki hgt a kenna ru um en umsvifum mannsins okkar tmum enda magni komi langt yfir a sem mest hefur veri sustu 400 sund r a minnsta kosti, samkvmt vef NASA aan sem myndin er fengin. https://climate.nasa.gov/vital-signs/carbon-dioxide/

UAH lnurit 1979-2017Mealhiti jarar ri 2017, samkvmt gervitunglamlingum UAH, var s riji hsti sem mlst hefur. Hljasta ri samkvmt eirri gagnar var ri 2016 og samrmi vi a eru sustu tv r, hljasta tveggja ra syrpa sem mlst hefur. ri 1998 heldur sinni stu sem anna hljasta ri. essi tveir hitatoppar sem eru svona berandi lnuritinu eru afleiingar El Nino Kyrrahafinu en lkt v sem gerist eftir 1998 hefur mealhiti jarar haldist nokku hr san. Hr m benda a samkvmt mlingum annarra aila er hlnun undanfarinna ra heldur meiri en hr kemur fram og m v segja a g hafi vai fyrir nean mig me v a velja gagnar UHA sem ttu er fr "efasemdamnnunum" Alabamahskla Bandarkjunum. http://www.drroyspencer.com/latest-global-temperatures/

Sjvarhiti janar 2018
Sjvarhiti er breytilegur eftir svum eins og venjulega. Bli liturinn Kyrrahafinu er til marks um kalt La Nina stand sem n rkir en a tti tmabundi a halda aftur a hitanum hnattrnt s. Hr okkar slum er Norur-Atlantshafi nokku hltt og hann er a mestu horfinn kuldapollurinn sem geri vart vi sig fyrir 2-3 rum. Kannski mun svi eitthva blna n vegna kuldatrsar fr Norur-Amerku nna vetur. https://www.esrl.noaa.gov/psd/map/clim/sst.shtml

Sjvaryfirbor

Sjvarh heimshafanna stgur nokku jafnt og tt um nokkra millimetra ri vegnahitaenslu hafsins og vibtarvatns vegna jkulbrnunar. tt a s ekki miki eru 3,2 mm ri = 32 cm einni ld. En etta er breytilegt milli ra en ttast er a hrai hkkunarinnar geti aukist me tmanum srstaklega ef jklar og shellur vi Suurskautslandi fara a steypast sjinn auknum mli. Mest hkkar sjvarbor annars hljum El Nino rum en svo hkkar a lti sem ekkert mean kalda systirin La Nina gengur yfir eins og nna. https://climate.nasa.gov/vital-signs/sea-level/

Hafslinurit NSIDC Jan 2018
Hafsinn Norurslum er me minnsta mti mia vi rstma og hefur tbreislan raunar ekki ur mlst minni upphafi rs en einmitt nna. Helsti keppinauturinn er ri fyrra, 2017, sem tti lgstu vetrartbreisluna til essa. Sustu vetur hafa veri mjg hlir norurslum enda hefur veri nokku miki um endaskipti heitu og kldu lofti norurhveli. Hinsvegar hafa sumarhitar ekki alveg n a fylgja vetrarhlindunum eftir sem sjlfsagt hefur bjarga einhverju fyrir sinn. https://nsidc.org/arcticseaicenews/sea-ice-tools/

Hafs heimurinn jan 2018
tbreisla ssins bum hvelum samanlagt er vi a minnsta sem mlst hefur og keppir lgmarki n vi ri 2016. Hafsinn Suurhveli minnkai ekki lengst af sama htt og Norurhveli enda astur arar. etta hefur breyst undanfari annig a hafstbreisla hnattvsu er n vi a minnsta fr upphafi mlinga. Hnattrn tbreisla hafss var einstaklega ltil ri 2016 og hefur veri ltil san. Frlegt verur a sj hvort heimsmeti hafsleysi fr v 2016 veri gna n vetur. https://sites.google.com/site/arctischepinguin/home/global-sea-ice

Slasveiflur

Slvirkni er oft mld me fjlda slbletta en fjldi eirra sveiflast um 11 ra fresti annig a eir hverfa svo til alveg slvirknilgmarki. Slin er einmitt a ganga inn slkt lgmark um essar mundir. Slarsveiflan sem n er a klrast var vgari en s fyrri sem aftur var vgari en r tvr sem komu ar undan.Slarsveiflurnar hafa annig ori vgari undanfarna ratugi eftir mikla virkni seinni hluta sustu aldar. Lklegt ykir a nsta slarsveifla veri veik ea jafnvel mjg veik og er a grundvllur missa spdma um a loftslag gti fari klna nstu ratugi. essar klnunarspr eru umdeildar v tt sjlf slblettasveiflan s mikil er sveiflan heildarslvirkni ekki nema um 0,1%. Einnig hefur veri bent a rtt fyrir minnkandi slvirkni sustu ratugi hefur hnattrnn hiti aukist sama tma. Almennt er tali a hrif slvirkni su einhver loftslag og veurlag. https://www.spaceweatherlive.com/en/solar-activity/solar-cycle

- - - -
annig er staan essum mlum svona nokkurn veginn. Framhaldi ekkjum vi ekki almennilega nema a vi getum fastlega gert r fyrir v a koltvsringur lofti muni halda fram a aukast. ri 2018 verur vntanlega hltt heimsvsu eins og ll r essarar aldar en getum vi tiloka a a veri hljasta ri hinga til vegna La Nina stands Kyrrahafi. Hva gerist lengra inn framtinni kemur svo bara ljs. Langtmahlnun er fullum gangi en skjn vi hana koma stundum fram spdmar um a hnattrn klnun s alveg nsta leiti. Slkar spr hefur maur a vsu heyrt og lesi um sustu 20 rum ea svo. Annars m nefna hr lokin a kveikjan og grunnurinn a essum pistli er athugasemd sem g geri vi bloggfrslu sem lgmaur einn skrifai hr svinu fyrir nokkrum dgum um loftslagsmlin en s athugasemd hefur reyndar ekki birst af einhverjum stum.


Hitamsak 1981-2017 fyrir Reykjavk

Samkvmt venju er fyrsta bloggfrsla rsins tengd verinu. A essu sinni er a msakmynd sem snir hvernig hitinn hefur rast Reykjavk fr mnui til mnaar aftur til rsins 1981 og hva sti hver mnuur er hitarinni. Fyrirmyndin a uppsetningu er mynd sem g s vefnum og birti fyrir stuttu, en hn sndi hitarun norurslum sustu ratugi. Sjlfur hef g reyndar gert svipaar msakmyndir, eins og g kalla r, og v fannst mr tilvali a eya nokkrum gum frstundum eina slka fyrir Reykjavk.

a fer ekki milli mla a a hefur hlna talsvert essu tmabili. A einhverju leyti er ar um a ra almenna hnattrna hlnun en ekki skiptir minna mli a hr er um a ra run fr kldu tmabili yfir hltt tmabil. Fyrir sjlfan mig er etta lka tmabil sem g man gtlega veurfarslega, en misvel eins og gefur a skilja. Lta m nrri a s hlnun sem arna hefur tt sr sta s um 1,4 stig sem er ekki lti, en mealhitinn 1981-1990 var um 4,1 stig en hefur veri um 5,5 stig essari ld. runin tilhlnunar er ekki samfelld enda hafa alltaf komi mnuir ea tmabil sem hafa veri skjn vi sinn samtma. Vonandi skrir uppsetningin sig sjlf en til a hjlpa til er ri 2017 lrtt lengst til hgri og svo raast mnuirnir niur me janar efstu lnu. Tlurnar tflunni vsa hvaa sti hver mnuur er hitafarslega fr 1981. Undir myndinni kemur sm greinarger.Hitamsak 1981-2017
Sm greinarger: samrmi vi hlnuntmabilsins koma hrri tlur og blir litir oftar fyrir vinstri helmingi myndarinnar og munar ar mest um rin 1981 og 1983 egar rsmealhitinn var aeins 3,4 stig. Kaldasti mnuurinn myndinni er janar 1984 (-4,0) egar miki vetrarrki var gangi. a m lka minnast oktber 1981 (0,5C) sem er langkaldasti oktber tmabilinu og s kaldasti sem mlst hefur borginni. g man reyndar lti eftir honum sjlfur, nbyrjaur menntaskla og me hugann vi anna. llu betur man g eftir hinu alrmda sumri 1983 sem arna kemur vel fram, og ekki laust vi a a kalda sumar hafi kveikt mr hinn rlta veurhuga.
En svo gerist hi vnta rsbyrjun 1987 egar allt einu kom mjg hlr vetrarmnuur en janar a r var hljasti janar sem g hafi upplifa (3,1C) og hefur s mnuur reyndar ekki ori hlrri hr san. Ekki ng me a v desember sama r var einnig einstaklega hlr (4,2) og urfti a fara aftur til kreppuranna til a finna hlrri desember. Eitthva var kannski fari a breytast, en var enn eitthva a og vi tk fimbulkaldur janar 1988 (-3,0C) sem voru mikil vibrigi milli mnaa. ri 1989 var san lengst af mjg kalt en sustu rr mnuirnir bjrguu v fr botninum.
Aftur lyftist brnin borgarbum jl-hitabylgjunni 1991 en hlrrijl (13C) hafi ekki mlst borginni fr upphafi. Nstu tv sumur voru hinsvegar kld hr Reykjavk annig a etta var ekki bi. Veturinn 1994-95 er frgur fyrir mikil snjyngsli noranveru landinu en ri 1995 er sasta kalda ri hr landi og var mealhitinn Reykjavk 3,8 stig. Svo fr etta a koma, nema a lokaandvarpi var eftir, v nvember 1996 var s kaldast Reykjavk (-1,9C) san einhverntma 19 ld.
Strax upp r miju ri 2001 hfst nverandi hlindaskei sem san hefur veri nokku samfellt. Raunar hlnai svo skart a 12 mnaa tmabilinu fr nv.2002-okt.2003 var mealhitinn 6,6 stig sem er alveg einstakt og hefur ekki n vlkum hum san. nokkrum rum komu svo arna hlindakaflar sem eyilgu hverja skavertina af annarri og sjst hlindin myndinni sem knippi af dkkrauum svetrarmnuum rin 2003-2006. Einnig m minnast desember 2002 sem var hlrri en nokkurn tma hefur mlst (4,5C). Sumarmnuirnir fru lka mjg svo hlnandi. Hljasti gst sem mlst hefur var ri 2003 (12,8C) og ri eftir kom gsthitabylgjan eftirminnilega, sem sl mrg met va um land. Eftir nokkurra ra tindaleysi me framhaldandi hlindum kom sumari 2010 en var rin komin a jn a setja ntt mealhitamet (11,4C) og kjlfari fylgdi jl, sem jafnai merkismnuinn jl 1991 a mealhita (13,0). Fleiri hlir mnuir ttu eftir koma allt fram sastlii r, en m segja a sveiflur hitafari hafi aukist. Mamnuur ri 2015 var ansi kaldur en 2015 m annars flokkast sem mealhltt r (4,5C) en hefi tt bara nokku gott fyrir 30-40 rum. rin ar undan og eftir 2014 og 2016, voru hinsvegar me eim allra hljustu (6,0). Mealhiti nliins rs var mjg samrmi vi nnur r essari ld (5,5C). Sustu tveir mnuirnir voru kaldara lagi og missti ri ar me af kvenum mguleikum.

Hvert framhaldi verur veit auvita enginn, en ljsi eirra hitasveiflna sem ur hafa tt sr sta hltur alltaf a vera mguleiki bakslagi eftir svona hltt tmabil. Ef a bakslag er nbyrja munum vi ekki vita af v fyrir en eftir einhver r egar vi horfum ntmann r fjarlg. En svo gtu hlindin lka bara rtt veri a byrja.


Kuldi hr en ekki allstaar

a hefur neitanlega veri fremur kalt hr Frni undanfari og verur vntanlega eitthva fram. Sjlfsagt finnst sumum svona kuldat passa illa vi allt hlnunartali sem dynur okkur sfellu. Kannski er eitthva til v en samt er a annig a rtt fyrir hlnun heyra kuldar ekki sgunni til og umfram allt geta hlindi ekki veri allsrandi allstaar og alltaf. kortinu hr a nean sst hvernig hitafarsstaan er strum hluta Norurhvels nna sunnudaginn 10. desember. etta er ekki eiginlegur hiti heldur frvik fr mealhita 1979-2000 (myndin er skjmynd af vefnum Climate Reanalyzer).

CR hitafar 9.des2017

Eins og sst er landi okkar einum af kldu blettunum og er frviki nlgt 10 grum undir meallaginu. sama tma er gjrvallt Grnland og svi ar norur og vestur af undirlagt af frviki sem er 10-20 stigum yfir meallaginu. Ara stra hlindabletti er einnig a finna og vissulega einhverja kuldabletti einnig. En a eru ekki margir sem njta hlindanna essa dagana enda eru stru jkvu frvikin stum ar sem ftt er um flk mean fjlmennustu svi Evrpu og Bandarkjanna eru ti kuldanum. Kalifornubar njta a vsu gtis hlinda en myndu rugglega stta sig vi anna veurlag en a sem kyndir undir eldunum ar.

tt svona hlindagusur su ekkert einsdmi Norurslum er etta samt heilmiki frvik fr hinu venjulega. Hlindi hafaannars veri viloandi Norurslir yfir vetramnuina essu ri en ekkert samanbori vi ri fyrra 2016 sem var alveg einstakt skum hlinda norri, .e. mia vi a sem venjulegt m kalla.

Hitamsak Norurlsir 1979-2017

Msakmyndin hr a ofan finnst mr hugaver en hn er tekin saman afZachary Labe og snir hvernig einstakir mnuir, allt fr 1979, noran vi 70N koma t hitafarslega s me asto talna og lita. Rauir mnuir me lgum tlum eru meira berandi hin sari r og endurspegla hlnunina sem tt hefur sr sta tmabilinu. ri 2016 hefur mikla srstu enda voru 6 mnuir ess rs eir hljustu sem ur hfu mlst. Allt voru a haust- og vetrarmnuir ar sem standi hefur veri eittva lkingu vi a sem uppi er essa dagana.

essi venjulegu norurslahlindi hafa hinsvegar ekki veri eins berandi a sumarlagi hin allra sustu r sem hefur rugglega haft sitt a segja a hafsbreian norri hefur ekki ori fyrir eins miklum skakkafllum a sumarlagi og annars hefi geta gerst. essu sambandi sst myndinni a sumari 2017 fr ma til gst var alls ekkert hltt og jl ekki nema 29. sti af 39 yfir hljustu mnui noran vi 70N. gstmnuir sustu riggja sumra hafa einnig samkvmt essu einungis veri stum 20, 21 og 23 yfir hljustu og munar um minna varandi sbrnun eim tma sem mealhitinn rtt hangir yfir frostmarki.

annig geta venjulegheit og furur haga sr egar kemur a hitafari. Verst er hinsvegar a aldrei er hgt a stla venjulegheitin ea vita fyrirfram hvaa tt r taka upp a stefna.


Heimsmynd flatjararsinna

Samtk sem kalla sig the International Flat Earth Society hafa vaki nokkra athygli a undanfrnu enda vekur a sjlfsagt furu hj flestum a slk samtk skuli yfirleitt vera til n dgum. Samtkin hafna viurkenndri heimsmynd ntmans og boa ann forna sannleik a jrin s flt og um lei mija alheimsins. Slin og tungli fylgja jrinni vegfer sinni sem og allarstjrnurnar einskonar hvelfingu fyrir ofan. Ef svo lklega fari a heimsynd flatjararsinna veri ofan er auvita gtt a kunna nokkur skil essum frum.

Flatjr

Sagan stuttu mli. Eins og gefur a skilja hafa flatjararsinnar tt fremur erfitt uppdrttar enda mta eir litlum skilningi vsindasamflagins rtt fyrir a eir telji sig hafa mis rk fyrir mli snu. Flatjararsamtkin voru upphaflega stofnu ri 1956 Englandi og byggu a grunni til hugmyndum Samuels nokkurs Rowbotham sem 19. ld hafi gefi t bkina Earth Not a Globe. nstu ratugum jkst fjldi flagsmanna upp rf sund og frist ungiflagsstarfsins til Kalifornu Bandarkjunum ar sem m.a. var gefi t flagsriti Flat Earth News. Mikil gfa dundi yfir ri 1997 egar heimili, Charles K. Johnsons, aldras forseta flagsins og aaltalsmanns, brann til kaldra kola og ar me flagaskrr og fleira mikilvgt. Sjlfur lst karlinn svo nokkrum rum sar og stefndi ekki anna en a dagarflagsskaparins vru taldir. En svo var ekki v n tmum veraldarvefsins hefur flagi gengi endurnjun lfdaga sinna, en me hjlp ntma samskipta hefur aldrei veri auveldara a tbreia allskonar sannleika sem stangast getur vi viteknar skoanir. Samtkin eru me vandaaheimasu, fjldi YouTube mynda hafa veri framleidd og hloti tbreislu og njustu tlu herma a 37 sund manns su melimir Fsbkarhpsins Flat Earth- No Trolls.

Hin flata Jr. Heimskort sem miast vi flata jr einhverri mynd hafa veri til lngu fyrir daga landafundanna miklu. Mijararhafi var til forna tali vera vi miju jararinnar eins og nafni bendir til. Nverandi heimskort flatjararsinna er hinsvegar me sjlfan Norurplinn mijunni og allt anna liggur umhverfis hann. Mibaugurinn liggur hring sem svarar til hlfri vegalengdinni fr miju og a endimrkunum ea brnunum jardisknum. Vi endimrkin eru sbreiur Antarktkur og yfir r hefur enginn komist nema falla fram af brninni. Hvort a hafi gerst veit maur ekki en arna endar jrin allan hringinn. etta vita flatjararsinnar og einnig helstu ramenn og frimenn heimsins, en kjsa a halda a okkur rngum sannleika.

Flatjr UN-fni

Ekki arf anna en a skoa fna Sameinuu janna til a sj hvernig mlum er htta en merki samtakana er einmitt kort me Norurplinn mijunni. Eitt vandaml kemur upp vi essa jarskipan v vegalengdir til austurs og vestur aukast mjg eftir v sem sunnar dregur. Kannski vegur upp mti a ll feralg r ttir ea tminn sjlfur ferist mishratt eftir v sem fjr dregur mijunni.

Slargangur. a sem kom mnnum spori eldgamla daga um a jrin gti veri hntttt var s stareynd a skuggi slarinnar um hdaginn vri almennt lengri eftir v sem norar var fari jrinni (jrin sunnan mibaugs var ekki ekkt). flatri jr vru skuggar hinsvegar jafn langir allstaar. Flatjararsinnar segja hins vegar a etta eigi ekki vi v slin er nefnilega mjg nlgt jrinni, ea ekki nema um 4,800 km yfir hfum okkar. a sama gildir um tungli.

Flatjr Slargangur

Slin lsir eins og lampi niur jrina og ferast hringinn eftir mibaug. egar hn er nlgt okkur yfir daginn snist hn hrra lofti en eftir v sem hn fjarlgist lkkar hn lofti uns hn hverfur okkur sjnum fjarska og sest. Reyndar er litaml hvers vegna slin er alltaf jafn str fr okkur s ef fjarlgin til hennar er svona breytileg. Ef hn hverfur fjarskann vi slsetur tti hn a vera agnarsm vi slarlag hefi maur haldi.rstarsveiflan eruhinsvegar minna vandaml fyrir flatjararsinna v hn er sg orsakast af v a sumrin hj okkur gengur slin sinn hring innan vi mibaug, nr mijunni, og lsir upp norlgar slir. Um veturinn hj okkur fer slin utanvi mibaug og er v almennt fjr mijunni og lsir meira sulgar slir.

Snfellsjkull
Sjndeildarhringurinn. Ein af helstu rksemdum fyrir hnttttri jr er s a fyrirbri fjarska virast skkva sjndeildarhringinn. annig hefur veri bent a egar seglskip nlgast r fjarska sjst seglin fyrst en skrokkurinn ekki fyrir en skipi er komi nr. Einnig sjum vi ekki nesta hluta fjalla eins og Snfellsjkuls egar vi horfum hann fr Reykjavk. Eftir v sem vi frum ofar kemur meira ljs af undirhlunum og uppi Esju sst jkullinn alveg niur a undirlendi. Flatjararsinnar eru mevitair um etta en afgreia mli me hrifum sjnhverfinga sem skrast af fjarlginni og nlgar vi sjndeildarhringinn. Flki ml sem arf srstakar skringar.

Tungli og stjrnurnar. Samkvmt flatjararkenningunni er tungli jafn stutt fr yfirbori jarar og slin ea 4.800 km fr yfirbori og ferast einnig sna hringi umhverfis miju jarar. Reikistjrnurnar eru mjg smar og ferast umhverfis slina en allar fastastjrnurnar eru san lti eitt ofar 5.000 km h og snast um mijuna nturhimninum ar sem plstjrnuna er a finna.

Geim- og tunglferir. N eru tiltkar fjldi mynda af jrinni eins og hn sst fr geimnum og ekki anna a sj eim a jrin s hnttur. Skemmst er fr v a segja a allar slkar myndir eru taldar vera tilbningur og byggar flsunum. Samkvmt flatjararsinnum hafa aldrei veri farnar neinar geimferir, hva tunglferir. Gervitungl sporbraut um jru eru einnig bara plat og bent hefur veri a v til stunings a gervihnattamttkudiskar vsi yfirleitt lrtt, en ekki til himins. Geimferastofnun Bandarkjanna NASA gerir lti anna en a halda a okkur brenglari heimsmynd v skyni a afla sr meiri fjrstunings. Flestll vsindi eru einnig samsek essu stra blekkingarmli og vinna stugt a v a halda fr okkur hinni einu og snnu heimsmynd, sem samrmist skpunarsgunni og allri heilbrigri skynsemi .e.a.s. a mati eirra sem vilja byggja tilveru sna flatri heimsmijujr.

En n gti ori breyting . Ofurhugi einn Bandarkjunum tlar skjta sr loft gufukninni eldflaug til a sna fram flatneskju jarar. S maur hefur reyndar ekki mikla tr viurkenndum vsindum en fari hann ekki flatt snu flugi gti etta veri tmamtaviburur ekkingarflun eli alheimsins ea ekki. Eitthva babb hefur a vsu komi btinn vegna afskipta stjrnvalda, nema hva? Maurinn mun ekki lta deigan sga og stefnir en feralag upp kosmosi.


mbl.is Hyggst sanna a jrin s flt
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Skjlftar rfajkli

Ekki getur maur neita v a a rli sm spennutilfinningu hj manni egar eitt mesta og hsta eldfjall landsins fer a sna af sr hegun sem gti veri vsbending um a ar su kannski einhverjir strri atburir vndum. g legg n ekki a fara a sp einhverju en allavega er a stareynd jaraskjlftar hafa mlst nr daglega rfajkli nna haust og fari bera v frttum. rleikann m rekja lengra aftur, jafnvel nokkur r en jarskjlftavirkni hefur tvrtt fari vaxandi essu ri hva sem a boar. Einhver ensla og tilfrsla mlist arna sem ir a fjalli er eitthva a blgna t en virast jarvsindamenn ekki alveg vissir um hva arna s ferinni. Fargltting vegna brnandi jkuls gti veri hluti af skringunni en eins ogkunnugt er rs landi upp egar fargi ofan v minnkar. Hvort a a gti aftur veri skringin v a kvika s mgulega hreyfingu undir fjallinu veit maur ekki og ekkert vst a nokkur tengsl gtu veri ar milli varandi essa skjlfta.

rfajkull skjlftar 4. nv 2017
En ef vi segjum a arna s kvika a safnast fyrir vitum vi ekkert hvort slkt eigi eftir a leia til eldgoss ninni framt og ef etta er fyrirboi eldgoss vitum vi heldur ekkert hversu langt s a ba ar til atburir gerast. Vikur, mnuir ea nokkur r? Ekki spyrja mig, enda veit g ekkert um a frekar en arir.

Vi vitum hvernig eldstin er sveit sett og ekkjum sguna. ri 1362 var arna mesta eytigos slandssgunnar sem gjreyddi blmlegri bygg sem ht v krttlega nafni Litla-Hra enda undu menn ar glair vi sitt og smjr draup af hverju stri ur en skpin dundu yfir. Heldur verra var flest flki strfell einnig, enda krafturinn gosinu vlkur a strkurinn ni v stigi a hrynja svoklluum gusthlaupum stl vi a sem gerist Vesvusi forum. ar vi bttust jkulhlaupin sem ddu niur af jkli nstum strax eftir upphaf hamfaranna llum a vrum enda lngu fyrir tma Almannavarna rkisins. Seinna gosi rfajkli eftir landnm var ri 1727 a var minna snium og olli mun minna tjni en sveitin var reyndar ekki nema svipur hj sjn fr dgum Litla-Hras sem reyndar fkk heiti rfasveit eftir eyinguna 1362.

Helstu eldstvar landsins virast annars vera til alls lklegar um essar mundir en alls vst hvar nsta gos ber uppi. Ef rfajkull ltur til sn taka m hafa huga a hann stendur utan vi glinunarbelti landsins sem ir a a eru ekki neinar virkar sprungureinar t fr honum. Kvikan mun v ekki ferast langa vegalengd ur en hn kemur upp eins og tilfelli var me Brarbungu sem a lokum skilai kviku af sr vel utan jkuls. rfajkull mun bara gjsa me ltum ar sem hann er, en mgulega gti eitthvert hraunrennsli tt sr sta ef gossprungur opnast hlunum utan sjlfs jkulsins, svona svipa og gerist Fimmvruhlsi. Jkulhlaupin eru svo sr kaptuli en stuttur tmi lur fr upphafi goss ar til au taka a gna samgngum og raunar telja vibragsailar a fora urfi flki af svinu ur en gos hefst, takist mnnum a tmasetja a anna bor.

tt rli sm hamfarspennufkn manni vonast maur auvita a a gerist sem minnst arna. Full sta er hinsvegar til a fylgjast me gangi mla og a gera auvita lka opinberir byrgarailar sem munu vinsamlegast lta okkur vita ef eitthva arf a ttast. hugamenn hafa lka eitthva um mli a segja og standa vaktina og m ar srstaklega benda Jarfribloggi hans Jns Frmanns, ar sem fylgst er me mlum og msar vangaveltur koma fram um stu mla eldstvum landsins.

Af vef Veurstofunnar m svo benda etta hr: Nir jarskjlftamlar vi rfajkul


Njustu hitatlur r Reykjavk

Hltt var veri oktber og eins og sama tma fyrra stefnir n allt a ri flokkist sem mjg hltt r og enn er sm mguleiki a etta veri hljasta ri fr upphafi mlinga. etta gefur auvita tilefni til a birta mnaarhitasluriti ga sem snir hvernig mealhitinn Reykjavk hefur stai sig rinu. A venju standa fjlublu slurnar fyrir mealhita eirra mnaa sem linir eru, en til samanburar eru annars vegar sustu 10 r (rauar slur) og hinsvegar 30 ra vimiunartmabili (blar slur) sem enn er gildi og uppnefnist hr kalda mealtali vegna ess hversu kalt a var raun. Lengst til hgri eru auk ess nokkrar rshitaslur. Allt eins og ur hefur veri boi upp .

Mnaarhitar Rvik 2017 - 10 mnuir

Eins og sj m skarar nliinn oktbermnuur vel fram r bi kalda mealtalinu og 10 ra mealtalinu, tt hann hafi ekki veri alveg eins venjuhlr og fyrra. Arir hlir mnuir a sem af er ri eru febrar, ma og september. Arir mnuir eru hefbundnari slum og enginn hefur veri kaldur enn sem komi er. Aprl er nstur v a teljast kaldur enda bara rlti hlrri en febrar.

Spennan liggur hins vegar framhaldinu og ar koma tnuu slurnar til hgri vi sgu en er vntanlegur rshiti reiknaur t fr v hvort sustu tveir mnuir rsins veri kalda mealtalinu ea meallagi sustu 10 ra. Kaldara framhaldi gefur rshitann 5,7C og a hlrra 5,9C sem hvort tveggja er mjg gott sgulegu samhengi. ri fyrra endai 6,0C (grn sla) og telst vera nst hljasta ri Reykjavk. Meti er 6,1C fr 2003 og til a sl v vi yrftu g hlindi a haldast meira og minna t ri, eins og reyndin var reyndar fyrra.

Best er a a sna etta allsherjar lnuriti yfir hitafar Reykjavk fr 1901 til vorra daga. ri 2017 er komi arna inn til brabirga en flbl sporaskja snir hvaa slum rshitinn mun lklega enda, egar sustu tlur hafa borist.

Mnaarhitar Rvik 2017 - 10 mnuir

Hvernig sem fer er allavega ljst a hlindi eru enn fullum gangi hr hj okkur og ekkert fari a bera klnun eins og einhverjir voru farnir a auglsa, eftir hi tiltlulega kalda r 2015. En tt ri r veri ekki a hljasta mlingasgunni er samt gur mguleiki ru meti sem er hljustu tv rin r - ea hljasta tveggja ra syrpan. En a er svo sem ekki vst a keppt s v. Nverandi hljustu tv r r eru 2003-2004 (5,85C), samkvmt v sem g reikna. Til a n v urfa sustu tveir mnuirnir ekki a gera betur en a hanga hinu svokallaa kalda mealtali ranna 1961-1990. Allt getur gerst og brugist - ekki sst lokasprettinum eins ekkt er og rysjtt t framundan.


Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband