Skjįlftar ķ Öręfajökli

Ekki getur mašur neitaš žvķ aš žaš örli į smį spennutilfinningu hjį manni žegar eitt mesta og hęsta eldfjall landsins fer aš sżna af sér hegšun sem gęti veriš vķsbending um aš žar séu kannski einhverjir stęrri atburšir ķ vęndum. Ég legg nś ekki ķ aš fara aš spį einhverju en allavega žį er žaš stašreynd jaršaskjįlftar hafa męlst nęr daglega ķ Öręfajökli nśna ķ haust og fariš į bera į žvķ ķ fréttum. Óróleikann mį žó rekja lengra aftur, jafnvel nokkur įr en jaršskjįlftavirkni hefur ótvķrętt fariš vaxandi į žessu įri hvaš sem žaš bošar. Einhver žensla og tilfęrsla męlist žarna sem žżšir aš fjalliš er eitthvaš aš bólgna śt en žó viršast jaršvķsindamenn ekki alveg vissir um hvaš žarna sé į feršinni. Farglétting vegna brįšnandi jökuls gęti veriš hluti af skżringunni en eins og kunnugt er žį rķs landiš upp žegar fargiš ofan į žvķ minnkar. Hvort aš žaš gęti aftur veriš skżringin į žvķ aš kvika sé mögulega į hreyfingu undir fjallinu veit mašur ekki og ekkert vķst aš nokkur tengsl gętu veriš žar į milli varšandi žessa skjįlfta.

Öręfajökull skjįlftar 4. nóv 2017
En ef viš segjum aš žarna sé kvika aš safnast fyrir žį vitum viš ekkert hvort slķkt eigi eftir aš leiša til eldgoss ķ nįinni framtķš og ef žetta er fyrirboši eldgoss žį vitum viš heldur ekkert hversu langt sé aš bķša žar til atburšir gerast. Vikur, mįnušir eša nokkur įr? Ekki spyrja mig, enda veit ég ekkert um žaš frekar en ašrir.

Viš vitum žó hvernig eldstöšin er ķ sveit sett og žekkjum söguna. Įriš 1362 var žarna mesta žeytigos Ķslandssögunnar sem gjöreyddi blómlegri byggš sem žį hét žvķ krśttlega nafni Litla-Héraš enda undu menn žar glašir viš sitt og smjör draup af hverju strįi įšur en ósköpin dundu yfir. Heldur verra var žó flest fólkiš strįfell einnig, enda krafturinn ķ gosinu žvķlķkur aš strókurinn nįši žvķ stigi aš hrynja ķ svoköllušum gusthlaupum ķ stķl viš žaš sem geršist ķ Vesśvķusi foršum. Žar viš bęttust jökulhlaupin sem ęddu nišur af jökli nęstum strax eftir upphaf hamfaranna öllum aš óvörum enda löngu fyrir tķma Almannavarna rķkisins. Seinna gosiš ķ Öręfajökli eftir landnįm varš įriš 1727 žaš var minna ķ snišum og olli mun minna tjóni en sveitin var žį reyndar ekki nema svipur hjį sjón frį dögum Litla-Hérašs sem reyndar fékk heitiš Öręfasveit eftir eyšinguna 1362.

Helstu eldstöšvar landsins viršast annars vera til alls lķklegar um žessar mundir en žó alls óvķst hvar nęsta gos ber uppi. Ef Öręfajökull lętur til sķn taka žį mį hafa ķ huga aš hann stendur utan viš glišnunarbelti landsins sem žżšir aš žaš eru ekki neinar virkar sprungureinar śt frį honum. Kvikan mun žvķ ekki feršast langa vegalengd įšur en hśn kemur upp eins og tilfelliš var meš Bįršarbungu sem aš lokum skilaši kviku af sér vel utan jökuls. Öręfajökull mun bara gjósa meš lįtum žar sem hann er, en mögulega gęti eitthvert hraunrennsli įtt sér staš ef gossprungur opnast ķ hlķšunum utan sjįlfs jökulsins, svona svipaš og geršist į Fimmvöršuhįlsi. Jökulhlaupin eru svo sér kapķtuli en stuttur tķmi lķšur frį upphafi goss žar til žau taka aš ógna samgöngum og raunar telja višbragšsašilar aš forša žurfi fólki af svęšinu įšur en gos hefst, takist mönnum aš tķmasetja žaš į annaš borš.

Žótt örli į smį hamfarspennufķkn ķ manni žį vonast mašur aušvitaš aš žaš gerist sem minnst žarna. Full įstęša er hinsvegar til aš fylgjast meš gangi mįla og žaš gera aušvitaš lķka opinberir įbyrgšarašilar sem munu vinsamlegast lįta okkur vita ef eitthvaš žarf aš óttast. Įhugamenn hafa lķka eitthvaš um mįliš aš segja og standa vaktina og mį žar sérstaklega benda į Jaršfręšibloggiš hans Jóns Frķmanns, žar sem fylgst er meš mįlum og żmsar vangaveltur koma fram um stöšu mįla ķ eldstöšvum landsins.

Af vef Vešurstofunnar mį svo benda į žetta hér: Nżir jaršskjįlftamęlar viš Öręfajökul

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband