Antonio Gaudķ og fagurfręši nįttśrunnar

Gaudķ

Žegar mašur heimsękir Barcelóna sem feršamašur og lķtur į žęr fjölmörgu minjagripaverslanir sem žar eru fer ekki milli mįla hvaš žaš er sem žykir tśristavęnast öšrum atrišum fremur, en žaš eru verk hönnušarins og arkitektsins Antonio Gaudķ sem bjó žar og starfaši į įratugunum um og eftir 1900. Žaš eru žó ekkert óskaplega margar byggingar sem hann lętur eftir sig en hinsvegar žykja verk hans svo sérstök aš nįnast allar hans byggingar eru ķ dag ekkert annaš en fjölsóttir feršamannastašir eša söfn žar sem gert er śt į verk listamannsins.

Fręgasta verk hans og um leiš eitt ašalkennileiti Barcelónaborgar er įn efa kirkjubyggingin mikla La Sagrada Familia, sem hafist var handa viš aš byggja įriš 1882, en sökum žess hve óskaplega stór hśn er og flókin ķ smķšum sér ekki enn fyrir endann į žeirri byggingarvinnu. Žeir 8 turnar sem žegar eru risnir eru ekki annaš en aukaturnar viš hliš ašalturnana sem hafa ekki enn veriš reistir, žar sem sį hęsti ķ mišjunni mun rķsa ķ upp ķ 170 metra hęš. Žaš sem gerir Verk Antonio Gaudķs svo sérstök eru hin óvenjulegu bogadregnu form og skreytilist allskonar sem er fengin śr nįttśrunni sjįlfri. Žarna eru engar beinar lķnur, öll form eru lķfręn og jafnvel buršarvirki bygginganna eiga sér fyrirmyndir ķ nįttśrunni. Žaš sem vakti fyrir Gaudķ į sķnum tķma var aš žróa nżjan byggingarstķl sem įtti aš taka viš af hinum reglufasta nżklassķska stķl sem hafši veriš allrįšandi ķ byggingarlist Evrópubśa og er uppruninn frį forn-Grikkjum og Rómverjum.

Žessi nżi stķll sem Gaudķ žróaši ķ byggingarlist er nįskyldur Art Nouveau stķlnum sem fleiri listamenn og hönnušir voru uppteknir viš um aldamótin 1900. Hugmyndafręšin er ķ žį įttina aš lķta į manninn sem hluta af nįttśrunni ķ staš žess aš lķta į aš nįttśran eigi aš vera undirgefin manninum. Žetta žżddi žó ekki aš allt ętti aš vera ķ óskipulagšri óreišu eša bara einhvernvegin, nįttśran bżr nefnilega yfir ströngum verkfręšilögmįlum sem bęši virka og geta bśiš yfir mikilli fegurš. En fagurfręšin er žó ekki bara sótt til nįttśrunnar, flest žaš sem var framandi og dularfullt žótti spennandi og žvķ var skreytilistin oft sótt til annarra heimsįlfa eins og Afrķku. Žetta į sér lķka hlišstęšu ķ dįlętinu į hinu dulręna og forna sem einkenndi hugarheim manna um 1900, einskonar rómantķsk tķska sem skżtur upp kollinum af og til ķ menningarsögunni, sķšast įriš 1968 žegar menn hlustušu į gśrśa frį Indlandi, bošušu afturhvarf til nįttśrunnar og friš į jörš.

Tķmabil hinnar nįttśrutengdu fagurfręši sem Antonio Gaudķ ašhylltist varš ekki langt. Ķ rauninni žóttu byggingar Gaudķ vera allt of framandi og furšulegar į sķnum tķma, įsamt žvķ aš vera afar flóknar ķ byggingu žar sem nįnast hver steinn hafši sķna eigin lögun og öll smįatriši voru meš sķnu lagi. Į sama tķma var lķka aš koma fram nż byggingarašferš sem byggšist į stįlgrindum og nżr stķll sem kallašist funktionalismi žar sem allar lķnur voru beinar og öll horn 90 grįšur. Sś stefna įtti eftir aš sigra heiminn og er enn rįšandi ķ byggingarlist dagsins ķ dag og kemur m.a. fram ķ veršlaunatillögu aš nżjum hśsakynnum Listahįskólans sem į aš rķsa į Laugavegi (žar er hugsanlega enn eitt skipulags- og menningarslysiš ķ uppsiglingu sem mętti skoša betur).

Myndirnar sem fylgja hér aš ofan eru fengnar śr dagatali 2009 sem er helgaš Antonio Gaudķ, gefiš śt af Triangle Postals. Ljósmyndarar: Pere Vivas og Ricard Pla.

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband