Hafķslįgmarkiš nokkuš fjarri meti aš žessu sinni

Eins og venjulega ķ september žį hefur hafķsinn į noršurslóšum nś nįš sķnu įrlega lįgmarki ķ śtbreišslu eftir brįšnun sumarsins. Ekki veršur sagt aš lįgmarkiš ķ įr sęti einhverjum tķšindum nema žį helst hversu miklu munar frį įrinu ķ fyrra žegar lįgmarkiš var žaš nęst lęgsta frį upphafi męlinga. Žannig męldist minnsta śtbeišslan ķ fyrra 3.824 žśs km2 en nś ķ įr žann 16. september męldist hśn 4.724 žśs km2 sem er munur upp į akkśrat 900 žśs km2, samkvęmt tölum Bandarķsku hafķsmišstöšvarinnar NSIDC. Eitthvaš lengra er sķšan ķ metiš frį 2012 žegar śtbreišslan žį um haustiš fór nišur ķ 3.387 žśs km2.

NSIDC_linurit lagmark 2021

Sé mišaš viš öll įr frį upphafi nįkvęmra męlinga įriš 1979 endaši lįgmarkiš ķ įr einungis ķ 12. sęti. Hafa mį žó ķ huga aš öll įrin fyrir 2007 męldist śtbreišslan meiri, og stundum töluvert meiri, sérstaklega eftir žvķ sem viš förum lengra aftur ķ tķmann. Fyrir aldamótin 2000 fór lįgmarksśtbreišslan yfirleitt ekki undir 6000 žśs km2 og į nķunda įratug sķšustu aldar var lįgmarkiš aš dóla sér ķ kringum 7000 žśs km2, žannig aš töluvert er ķ hafķsmagn fyrri og kaldari tķma.

Žessi hafķsśtbreišsla žarf žó ekkert aš vera merki um aš eitthvaš bakslag sé ķ vęndum enda spila vešurašstęšur mikiš inn ķ žegar einstök įr eru skošuš. Žeir miklu hitar sem vķša geršu vart viš sig į meginlöndum Amerķku og Evrópu ķ sumar, aš ógleymdu Noršur- og Austurlandi, nįšu hreinlega ekki alla leiš noršur. Eša eins og kannski mį segja, žį héldu kuldapollarnir į Noršur-Ķshafinu sig heimafyrir aš mestu meš tilheyrandi sólarleysi. 

En svo mį lķka hafa ķ huga aš śtbreišslan segir ekki allt. Heildarrśmįl ķsbreišunnar er įlķka lķtil og veriš hefur undanfarin įr og gamli žykki ķsinn sem įšur žakti stóran hluta ķsbreišunnar er aš mestu horfinn. Ķsinn er žvķ aš yngjast og žynnast og ķ samręmi viš žaš hefur veriš gefiš śt aš hlutfall žunns 1. įrs ķss sé meira en įšur hefur męlst. Hafķsinn mun žvķ įfram verša viškvęmur fyrir skakkaföllum sumarlagi – en žį viš annarskonar vešurašstęšur og voru nś ķ sumar.

sea-ice-map 2021

 

Sjį einnig:

NSIDC: http://nsidc.org/arcticseaicenews/

MONGABAY: https://news.mongabay.com/2021/09/researchers-express-alarm-as-arctic-multiyear-sea-ice-hits-record-low/


« Sķšasta fęrsla

Athugasemdir

1 identicon

Žetta er nś full įróšurskennd umfjöllun hjį žér Emil! Notar t.d. orš eins og lįgmarks śtbreišslu ķ staš minni. Einnig aš nś sé śtbreišslan "ašeins" ķ 12. sęti (žrįtt fyrir hina rosalegu hnattręnu hlżnun!). Aš lokum er mikil nżmyndun ķss į sķšasta įrsgrundvelli tślkuš sem aš ķsinn sé aš veikjast, sé viškvęmari en įšur, en ekki eins og ešlilegra er aš žaš sé aš kólna meš aukinni ķsmyndun (nżr ķs mjög mikill)!

Torfi Stefįnsson (IP-tala skrįš) 25.9.2021 kl. 09:59

2 Smįmynd: Emil Hannes Valgeirsson

Žetta meš oršalagiš er alltaf viškvęmt en ég er nś bara aš reyna aš segja hlutina eins og žeir eru.

Ég nota alltaf oršiš lįgmarkśtbreišsla yfir žaš žegar hafķsinn er minnstur yfir įriš sem gerist alltaf ķ september. Hįmarksśtbreišsla hafsķssins veršur hins vegar sķšla vetrar ķ mars eša febrśar. Ekkert įróšurtengt viš žaš. Į ensku er talaš um "minimum" og "maximum" ķ žessu sambandi.

Śtbreišslulįgmarkiš nśna er einungis ķ 12. sęti frį upphafi męlinga. Ég hefši getaš sleppt "einungis" en žaš oršalag vķsar einmitt ķ aš lįgmarkiš ķ įr er frekar aftarlega į merinni mišaš viš žaš sem viš höfum vanist sķšu įr. Žegar ég skrifa um hafķsinn blanda ég aldrei hnattręnni hlżnun inn ķ. 

Hlutfallsleg aukning 1. įrs ķss ķ ķsbreišunni skiptir mįli žvķ žaš er merki um aš ķsbreišan sé aš veikjast. Žetta er žróun sem hefur veriš einkennandi į žessari öld. Įšur fyrr var fjölęri ķsinn rķkjandi sem var mun žykkari og fastari fyrir. Ef kemur aš žvķ aš ķsinn brįšni alveg sumrin veršur sį ķs semur kemur undan vetri einungis 1. įrs ķs. Mįliš snżst žvķ ekki um nżmyndun heldur hlutfall milli gamla og nżja ķssins.

Žaš mį lķka taka fram aš nżi ķsinn brįšnar aš stórum hluta yfir sumariš. Nśna ķ september er til dęmis mestallur ķs noršur af Sķberķu brįšnašur, einnig ķ Hudsonflóa og vestur af Gręnlandi.

Aš lokum segi ég aldrei aš žaš sé aš kólna eša hlżna. Til aš geta sagt žaš žurfum viš aš vita hvaš tekur viš en žaš vitum viš aldrei almennilega.

Emil Hannes Valgeirsson, 25.9.2021 kl. 12:43

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband