Stra snjdagamyndin 1986-2017

Enn einn veturinn er n endanlega a baki og senn fara grundirnar a gra. ar me er lka komi a einu af vorverkunum hr essari su sem er a birta nja tgfu af stru snjdagamyndinni sem a sna hvenr snjr hefur veri jru hfuborginni. Myndin er unnin upp r mnum eigin prvatskrningum sem hfust ri 1986 og er etta v 31. veturinn sem hefur veri frur til bkar. Hver lrtt lna stendur fyrir einn vetur samkvmt rtlum vinstra megin en tlurnar hgra megin sna samanlagan fjlda hvtra daga. Matsatrii getur veri hvenr jr er hvt envimiunin er a.m.k. helmingssnjhula mnum gari undir mintti. Nnari tlistanir eru undir myndinni.

Snjdagar 1986-2017

Eins og sst tlunum hgra megin voru flestir hvtir dagar veturinn 1994-95 en fstir voru eir veturinn 2012-13. linum vetri voru hvtir dagar 47 talsins sem er me minna mti mia vi mealtali sem eru 73 dagar vetri. eir vetur sem n hafa 100 hvtum dgum komu allir fyrir aldamt en mjg litlu munai veturna tvo 2014-15 og 2015-16.

a var frekar lng bi eftir fyrsta hvta deginum sasta vetri enda var hausti hltt og veturinn lengst af einnig. Snjrinn var v yfirleitt ekki mikill og staldrai stutt vi egar hann lt sj sig. Undantekningin snjlttum vetri var ofursnjkoman afararntt 26. febrar sem skilai 51 cm snjdpt sem er a mesta sem mlst hefur Reykjavk febrar og nst mesta snjdpt sem yfirleitt hefur mlst borginni. essi mikli snjr lt smm saman undan sga og lok dags ann 11. mars skri g aua jr n. Eitthva ltilri snjai eftir etta og rlai hvtri jr sustu dagana aprl tt ekki dygi a til a rata skrningarbkina, sem eins og fyrr segir miar vi garinn heima vestarlega borginni.

Snjr 26. febrar 2017

Allt kafi garinum heima a morgni hins 26. febrar 2017.


Veri sumardaginn fyrsta 1987-2017

g hef teki hr saman ltt yfirlit yfir veri sumardaginn fyrsta Reykjavk allt fr rinu 1987 sem byggist mnum eigin skrningum og a lsa einkennisverinu yfir daginn. Sumardagurinn fyrsti er alltaf fimmtudegi tmabilinu 19.-25. aprl egar enn er allra vera von, eins og vi hfum reynslu af, en srstaklega er a hitastigi sem gjarnan erfitt me a kvea hvaa rst a vill tilheyra. Eins og sst tflunni er yfirleitt nokku slrkt essum rstaskiptum og a sama skapi urrt. Kldustu dagarnir dla sr nlgt frostmarkinu og eir hljustu vippa sr yfir 10 stigin eins og ekkert s. Engin regla er vindafarinu fremur en endranr en a m nefna a hgvirasamir dagar eru arna tknair me hlykkjttri plu r vikomandi vindtt og tvfld pla er vindur af tvefldum styrk. Sasti dlkurinn er einkunn dagsins skalanum 0-8, fengin me kvenu kerfi sem g nenni ekki a tskra nema ef einhver spyr. Einisumardagurinn fyrsti sem fr fullt hs stiga er ri 2004 og gerir a me miklum glans. Ekki urfti a kvarta rin 1996, 2001 og 2007 tt s sastnefndi hafi veri svalara lagi. a stefnir reyndar ekki miki sumarveur a essu sinni essum annars gta degi. Hefbundin veurbkarskrning mun fara fram lok dags, en g er a hugsa um a bta vi skrningu dagsins eftir kvldmat.

Sumardagurinn fyrsti

Skrning dagsins er n komin inn og htt a segja a veri hafi veri afar fjlbreytt. Bjart var me kflum og stku l. Hitinn fr 4 stig slinni en klnai mean lin gengu yfir. Vindur nokku sterkur r vestri fyrri partinn en lgi heldur er lei daginn. Veureinkunn dagsins er 3 stig, ar af tv stig fyrir veurttinn og eitt stig fyrir hitann. Ekkert fyrir vindinn.


Hvernig kemur Esjan undan vetri? Myndasyrpa.

Samkvmt venju er n komi a hinum rlega samanburi snjalgum Esju sem felst v a taka mynd af Esjunni fyrstu vikuna aprl egar skyggni leyfir og bera saman vi sambrilegar myndir fyrri ra. Fyrsta myndin var tekin ri 2006 og eru myndirnar v ornar 12 talsins og koma allar hr eftir fugri tmar samt upplsingum hvort og hvenr allur snjr hefur horfi r Esjuhlum.

Undanfarin fjgur sumur hefur Esjan ekki n a hreinsa af sr alla snjskafla fr borginni s og hefur reyndar veri nokku fjarri v sustu tv sumur. Allnokkrir skaflar lifu sumari 2015 og srstaklega skaflinn langi ofan Gunnlaugssakars sem einnig lifi gu lfi fyrrahaust. a t af fyrir sig minnkar lkurnar a Esjan ni a vera alveg snjlaus r v undir snjalgum essa vetrar lrir hinn rautseigi skafl me snu tveggja ra hjarni. A ru leyti m segja a fannir Esju su frekarfnflekkttar a essu sinni me smskflum langt niur eftir hlum og m bast vi a metsnjkoman seint febrar eigi ar drjgan tt. Esjan var v ekkert srstaklega snjltil ennan fyrsta dag aprlmnaar rtt fyrir hljan vetur a meallagi - rkomumynstri og mis fnleg veurfarsleg atrii skipta ar ekki sur mli. En hr eru myndirnar:

Esja 1 aprl 2017

Esja aprl 2016

ESJA 1. aprl 2015

Esja 3. april 2014

Esja 3. aprl 2013

Esja 2. aprl 2012

Esja 4. aprl 2011

Esja 1. aprl 2010

Esja 3. aprl 2009

Esja 6. aprl 2008

Esja 6. aprl 2007

Esja 1. aprl 2006


Herubreiareldar?

ru hvoru erum vi minnt um mguleg eldgos hinum og essum eldstvum en allur gangur er v hvort eitthva gerist. Adragandi eldgosa er afar mislangur og fer a eftir eldstvum. Hekla gs nnast fyrirvaralaust mean arar eldstvar urfa vinna snum mlum rum ea ratugum saman ur en a brestur me gosi. Biin eftir gosi Ktlu virist engan enda tla a taka og tt hn hafi lengi veri talin einn lklegasti kanddatinn fyrir nsta gos skjtast sfellt arar eldstvar fram fyrir me sprkum gosum. takt vi a hefur talsverur stugleiki veri litlu svi rtt vi Herubrei undanfarna daga og ni hrinan vissu hmarki n morgun 18. mars me skjlfta upp nlgt remur Righter.

Herubreiarskjlftar
Vi vitum auvita ekkert hvort essir skjlftar arna vi Herubrei i a gos s yfirvofandi nstunni ea ekki. Raunar hafa veri skjlftar essum slum rum saman me mislngum hlum. Sennilega m tengja etta vi mikla smskjlftavirkni sem hfst vi Upptyppingar lti eitt austar fyrir nlgt 20 rum. S virkni tti eftir a frast a lftanesdyngju og aftur til baka en virist n hafa fundi sr gan afmarkaan sta rtt suaustan vi Herubrei. Svona virkni ykir vera til merkis um a einhver kvika s ferinni arna undirheimunum en hafi ekki fundi sr lei til yfirbors. Fyrirstaa virist vera til staar jarskorpunni um 3-4 klmetra dpi en flestallir skjlftarnir eiga sta ar fyrir nean og niur allt a 10 km dpi.

Eins og jarfringar benda stundum , nr bara takmarkaur hluti kviku til yfirbors yfirleitt, en megni af kvikunni storknar undir yfirbori n nokkurra frekari atbura. a gti vissulega tt vi arna vi Herubrei. En ef vi erum hugasm fyrir sakleysislegu hlendisgosi, jafnvel tristagosi, gti etta alveg veri staurinn. Lklegast er a um dyngjugos yri a ra og myndi myndast svokllu dyngja eins og algengt er essum slum. Slk gos einkennast af hgu unnuhraunrennsli afmrkuum sta (kannski sprungugos upphafi) og getur stai langtmum saman samanber gosi endalausa Hawaii. etta vri v ekki krftugt sprungugos eins og a sem kom upp Holuhrauni en kvikan ar var ttu r kvikur hinnar miklu megineldstvar Brarbungu. Tengsl gtu veri arna milli, t.d vegna glinunar sem tti sr sta vegna Brarbungu. Undir Herubrei er hinsvegar engin kvikur. Kvikan sem ar er undir kemur fersk beint r irum jarar n ess a hafa rast kvikuhlfi. Lengd gossins fer eftir v hversu gott jafnvgi er til staar v sem berst djpt a nean og upp til yfirbors.

Annars borgar sig a segja sem minnst um orna atburi sem ekki er einu sinni vst a su yfirvofandi. Hitt er vst a arna mun gjsa a lokum. Kvika mun halda fram a leita upp arna vegna nlgar vi heita reitinn og landi mun halda fram a glina vegna flekahreyfinga. ar sem etta tvennt fer saman vera hjkvmilega eldgos ru hvoru v kvikan mun alltaf finna sr lei a lokum um r sprungur og veikleika sem glinunin skapar. Mefylgjandi myndir eru skjskot af vef Veurstofunnar.

Herubreiarskjlftar


unnildislegur hafs Norurhfum

Mia vi hversu hltt hefur veri vetur norurslum, m velta fyrir sr hvort komi s a tmamtum og hvort nr fangi s framundan hnignandi hafsbreiunni Norur-shafinu. Sennilega er ekki tmabrt a skapa einhverjar vntingar ea rvntingar essum mlum, en n sem aldrei fyrr, finnst mr full sta til a fylgjast vel me afkomu hafssins egar sumarbrnunin hefst.

g tla a byrja hr samsettri mynd fr hafsdeildDnsku Veurstofunnar sem snir hvernig hitinn noran 80N hefur veri (rau lna) mia vi mealhita (grn lna) allt aftur til rsbyrjunar 2016. Frostmarki er snt sem bl lna og eins og sst skrur hitinn ar rtt yfir um sumari en annars er kvarinn til vinstri Kelvin. allan vetur hefur hitinn svinu veri htt yfir meallaginu og var a reyndar lengst af fyrravetur einnig. Topparnir vetur hafa hinsvegar veri afgerandi nema reyndar sm kuldakast fyrir nokkrum dgum egar fimbulfrosti fr niur a vera bara venjulegt essum slum.

DMI hiti 2016-2017

egar frosti er ekki meira en etta, gerist a nttrulega a ykknun hafssins verur minni en venjulega yfir vetrartmann og ess er fari gta mlingum og tlvutreikningum sem tla ykkt ssins. Sjlfsagt spilar fleira en lofthitinn inn . Me hljum lgum r suri berst lka hlr og saltur sjr norur shafi.

Kortin hr a nean sna ykkt ssins og eru unnin tfr tlvulknum, sem vi gerum r fyrir a su ekki mjg fjarri sanni. Kvarinn lengst til hgri er metrum. Bi kortin gilda 2. mars, 2016 er til vinstri en 2017 til hgri og eru au fr Bandarska sjhernum.

US NAVY 2mars 2016-2017

Breytingin milli ra er nokku greinileg. Samkvmt 2017-kortinu hgra megin er n mun minna af s sem er yfir 3 metrum ykkt. Slkan s hefur venjulega veri a finna Beaufort-hafi norur af Kanada og Alaska en s ykki s bei reyndar miki afhro sasta sumar. sinn er einnig mjg unnur norur af Beringssundi milli Alaska og Sberu. Ekki er standi betra inn af Barentshafinu ar sem margar hljar lgir hafa gert usla vetur. ungamija sbreiunnar er hinsvegar a essu sinni norur af Grnlandi og Svalbara og aan er stutt Fram-sundi ar sem sinn lekur gegn samkvmt venju og berst san suur me austur-Grnlandi. Ekki er miki um hafs hr vi land nna. Allt ltur etta frekar illa t fyrir hafsinn, hva sem okkur finnst um a.

a m lka taka anna samanburarr. Hr a nean eru borin saman me sama htti rin 2012 og 2017. Myndin til vinstri snir, sem sagt, stand ssins marsbyrjun 2012, en sumari ar eftir er frgt fyrir mestu brnun sem ori hefur snum yfir sumartmann og skilai af sr lgmarksmeti tbreislu sem stendur hagga enn. Mia vi standi dag er varla hgt a segja anna en a a lgmarksmet geti fari a vara sig sumar. Segi ekki meir bili.

US NAVY 2mars 2016-2017

- - -

Reyndar eitt til vibtar, kl 15:30: Lnuriti hr a nean, sem unni er r nuppfrum ggnum fr Piomas, snir stuna rmmli ssins mia vi sustu r. Raua lnan snir a ri 2017 er arna vel undir rum rum sem eru til vimiunar og hefur veri annig a sem af er ri. Ef sama neikva frviki helst nstu mnui m velta fyrir sr hversu miki verur yfirleitt eftir af snum lok september. En best a hafa alla fyrirvara ar . mislegt gti gerst millitinniPIOMAS sykkt mars 2017


Srkennilegur hraunfoss Hawaii

Hawaii kort

ru hvoru fum vi stuttar frttir af hinu lfseiga dyngjugosi sem stai hefur fr rinu 1983 austustu eyju Hawaii-eyjaklasans sem oftast er nefnd Big Island. etta er lang-eldvirkasta eyjan Hawaii og um lei yngsta eyjan klasanum. ar er einnig a finna hina stru elddyngju Mauna Loa ar sem allt er me kyrrum kjrum n. Allt fr v gosi hfst hefur unnfljtandihelluhrauni aallega leki rlegheitum suaustur til sjvar fr ggnum Puu Oo sem tilheyrir Kilauea eldstinni. llum essum rum hafa myndarlegar hraunbreiur breitt r sr hlunum niur a sjnum og hafa fjlmrg hs, vegir og nnur mannvirki ori undir eirri barttu.

Hraunrennsli hefur annars veri me msum tilbrigum og sjlfsagt ekki alltaf mjg tilkomumiki. a ekki vi n eins og einhverjir hafa kannski s frttum. Undanfarnar vikur hefur nefnilega mjg venjuleg hraunbuna streymt beint t r hraunveggnum vi strndina og falli rauglandi ofan sjinn me tilheyrandi gassagangi. etta er auvita alveg brskemmtilegt sjnarspil fyrir trista sem geta fylgst me fr btum hfilegri fjarlg. Fara arf a llu me gt v hraunveggurinn er stugur og aeins nokkrir dagar san strt stykki fll r klettunum og niur sj. Myndin hr a nean er fr Hawaiian Volcano Observatory.

Hawaii hraunbuna

llu tilkomumeira er auvita a sj lifandi myndir af essu sjnaspili me v a kkja myndskeii sem kemur hr eftir:

Eins og me nnur fyrirbri tengd eldgosum er mgulegt a segja til um hversu lengi essi hraunfoss eftir a lifa. Hraunrennsli a til a skipta um farveg og ekki endilega tt til sjvar. Sla rs 2014 bar svo vi a hraunrennsli fann sr nja lei umsprungukerfi talsvera vegalengd til norausturs og gnai orpi um 20 km fjarlg fr upptkum. g fylgdist spenntur me og skrifai tvr bloggfrslur um mli: Hraun gnar bygg Hawaii og Hraunfoss vi sorpflokkunarst. Mun betur fr en ttast var og slapp byggin a mestu. Sorpflokkunarstin meira a segja lka. ri 2013 skrifai g svo umlfseigan brynnishlma ar sem sasti bandinn hsayrpingu urfti a yfirgefa heimili sitt eftir a hafa sloppi furu vel fram a v.

Svona rtt mean allt er me kyrrum kjrum hr okkar eldfjallaeyju getur veri hugavert a fylgjast me framvindu mla arna Hawaii. Eldfjallamist eyjaskeggja er essari sl: https://hvo.wr.usgs.gov/En hver veit annars nema eitthva s alveg a fara a gerast hr hj okkur? mislegt a sagtvera bostlnum.


Gengi Heklu me Albert Engstrm sumari 1911

Til Heklu er komi a seinni hluta frsagnarinnar um feralag hins snska Albert Engstrm og flaga um sland en essi skrif eru bygg bk hans Til Heklu sem kom t slenskri ingu ri 1943, eins og geti var um fyrri hlutanum sem g birti fyrir viku. g skildi vi sast er eir voru lei a Gullfossi eftir dvl a Geysi, ar ur ingvllum og Reykjavk. Smu tristastair og dag tt hugtaki Gullni hringurinn hafi ekki veri fundi upp . Stefnan var tekin a Galtarlk, aan sem eir tluu a leggja Heklutind. eir riu fimm saman, Albert Engstrm, snskur feraflagi hans Thorild Wulff, Englendingurinn Mr. Lawson sem hafi slegist fr me eim og svo tveir slenskir fylgdarmenn, tlendingunum til halds og trausts, tt eir vru ekkert srlega heimavanir essum slum. essum rum var hesturinn enn aalsamgngutki og allar leiir miuu vi ann fararskjta. Bitahagar komu sta bensnsjoppa og fari var yfir bru fljt ar sem hestum var treyst til a vaa ea synda yfir. Sennilega hefur einn bll veri til llu landinu ri 1911. a var hinn svokallai Grundarbll, heilmikill skur trukkur sem fluttur var til landsins einhveri bjartsni, til flutninga norur Eyjafjr fjrum rum fyrr og var bll nmer tv hr landi, eftir Thomsen blnum. etta sumar geri Grundarbllin ekkert anna en a ryga tnftinum vi Grund Eyjafiri. En a er trdr.

Ferin um sunnlenskar sveitir gekk gtlega og virast eir hafa veri einstaklega heppnir me veur essa ssumardaga gst. Lka egar eir voru Norurlandi fyrr reisunni. Mesti farartlminn leiinni var jrs sem var tblgin eftir mikla jkulbrnun sumarhitunum. eir komu a klfferju vi binn jrsrholt en a apparat nttist bara mannflkinu. Koffort voru ferju yfir beljandann af ferjumanni me rabt. Hestunum leist hinsvegar ekkert a urfa a synda yfir og snru vallt til baka. slenska aferin vi v vandamli var a grta hestana til hlni og t strauminn en Svunum blskruu mjg r afarir og kynntu til sgunnar snsku leiina, sem var a binda hestana saman halarfu eftir rabtnum. S afer lukkaist og fylgir sgunni a slendingarnir hafi "ori hlf-hvumsa vi". etta gti veri enn ein snnun ess hve Svar hafa lngum veri rum jum framar a flestu tilliti og lengra komnir runarbrautinni. Sgiltumkvrtunarefni Engstrms hr landi voru annars hin stuttu rm sem veittu litla hvld fyrir langa snska ftur, auk ess sem honum ttu dnsngurnar hr landi allt of hljar sumarmollunni.

IngjaldurFeralangarnir gistu a Galtarlk en bandinn ar, Ingjaldur a nafni, hafi a aukastarf a fylgja gngumnnum upp Heklutind egar svo bar vi. Ingjaldur essi er me "miki skegg og miki af neftbaki v" eins og Engstrm segir sjlfur fr og teikning hans snir. Leist honum ekki heldur "yglibrn" Ingjaldar en eir Engstrm gtu sameinast tbaksnautn sinni gngunni, ekki sst vegna snska gatbaksins sem auvita var llu betra en nokkur slenskur sveitamaur hafi ur kynnst.

En n ver g a fara a beina frsgninni a Heklu. Sumari 1911 hafi Hekla ekki gosi 66 r og 36 r voru nsta gos ef vi skiljum tundan tv hraungos ngrenni fjallsins. Allt fr v Eggert og Bjarni gengu Heklu fyrstir manna ri 1750 l leiin vallt upp eftir suvestur-hryggnum og fru okkar menn lei einnig. S lei var hinsvegar illfr eftir gosi 1947 en samkvmt rbk Feraflagsins var minna um skipulagar Heklugngur kjlfar ess. a var svo ekki fyrr en eftir Skjlkvagosi 1970 sem fari var a ganga Heklu noranmegin, .e. eftir norausturhryggnum og a var einmitt s lei sem g fr snum tma me Feraflaginu, sumari 1990, grunlaus um a aeins hlfu ri sar tti Hekla eftir a gjsa.

HraungangaFerin fr Galtarlk a Heklu var farin hestum og urfti meal annars a fara vai yfir Ytri-Rang sem var allt anna en auvelt, en Ingjaldur kom eim slysalaust yfir. aan l leiin skgi vaxinn Hraunteig og framhj Nfurholti og aan hkkai landi smm saman. Samkvmt venju ess tma voru hestarnir skildir eftir dltilli lg ( 960 metra h samkvmt rbk F). tk vi miki brlt um fin hraun og allskyns torfrur uns komi var a langri og brattri fnn sem l upp fjalli og a raugulum gg ar sem n nefnist Axlarggur. aan var fari yfir meiri fannir mefram hryggnum uns ekki var hrra komist. Toppnum var n og vi blasti hlft sland heirkjunni og hi stra op helvtis. A vsu fullt af snj. Albert Engstrm lsir upplifun sinni me hstemmdum htti:

"etta er fintraland, og sannleika, Heklu hefir gu asetur sitt, enda tt stundum hafi virst svo, sem kvein fordmdra slna heyrust innan r dpstu fylgsnum hennar. Hr urum vi Wulff a taka upp fu konjaksdropa, er vi hfum geymt til essa, og skla fyrir fegurinni fullkomleika snum. Aldrei hefur himinhvolfi veri svo fagurt yfir fgrum hluta jararinnar [Hi ga skyggni] kva vera mjg sjaldgft. eir f hfundar, sem nent hafa upp efsta tindinn og g hefi lesi frsagnir eftir, kvarta allir um oku, storma og nnur ea svo ea svo mikil gindi."

Grasafringurinn Thorild Wolff, hinn snski flagi Engstrms, lt sr ekki ngja a dst a drinni, heldur aut skyndilega niur brnina til a komast snjskafl og fylgdi Englendingurinn Mr. Lawson hi snarasta eftir til a vera me. fnninni afklddist Svinn og velti sr allsberum snjnum. Ingjaldur gamli me sitt neftbak upp augabrnir hafi msu kynnst httsemi tlendinga en hafi etta a segja um athfi: "Hva er eiginlega vi a sem mentun heitir, egar doktor getur teki upp essum fbjnahttum?" Tku eir Ingjaldur og Engstrm san nefi og kinkuu kolli hvor til annars. a kemur ekki skrt fram bkinni hvaa dag nkvmlega eir flagar stu upp Heklutindi en a hefur sennilega veri upp r mijum gst. eir hldu til Reykjavkur daginn eftir Heklugnguna og feruust sunnar, ea ar sem jrs er bru smu slum og dag. Einnig fru eir yfir braa lfus vi Selfoss ar sem var gist. Daginn eftir voru eir komnir binn. ann 25. gst, nokkrum dgum sar hldu eir svo me Botnu til Svjar.

slandsfer eirra Engstrms og Wulffs var svo sem engin tmamtaheimskn en hin myndskreytta bk Engstrms, Til Hclefjll, sem kom t Svj tveimur rum sar, vakti athygli heimalandi hans og sagt a hn hafi mta sn Sva sland, lengi eftir. Kvikmyndir Wolffs fru einnig va. ar m nefna srstaklega, lifandi myndir sem hann tk Reykjavk af slenskri glmu, stuttu ur en heim var haldi. r myndir ttu sinni tt a glman var sningargrein lympuleikunum Stokkhlmi sumari 1912. Sm klausa er meira a segja um a ldinni okkar. ldin okkar lokin m lka minnast grein Morgunblainu ann 2. jn 1995, bls 22, ar sem sagt er fr sningu Norrna hsinu me myndum, teikningum og msu ru sem tengist slandsfer eirra Alberts Engstrm og Thorild Wolff. Reyndar var riji Svinn upphaflega einnig me fr, Carl Danielson, sem urfti a sna aftur heim eftir a hafa dotti af hestbaki norur Siglufiri. slandsferin var hin besta alla stai fyrir Albert Engstrm og a fegursta sem fyrir hann hefur komi eins og hann nefnir lokasum bkarinnar og hann fagnar v a "reikistjarnan okkar skuli eiga svo fagran blett yfirbori snu". Vr slendingar ntmans vonum a svo s enn og veri fram.

- - - -

Heimildir auk sjlfrar bkarinnar:
rbk Feraflags slands 1995
Bifreiir slandi 1904-1930 I.
ldin okkar, 1901-1930.
Morgunblai 2. jn 1995.


leiis Til Heklu me Albert Engstrm sumari 1911

Erlendir tristar eru ekkert ntmafyrirbri hr landi enda hefur sland lngum tt vera dularfullt og spennandi land augum eirra tlendinga sem anna bor hafa vita a a s til. Svinn Albert Engstrm var einn hinna vintragjrnu slandsvina en sumari 1911 heimstti hann landi samt flaga snum, Thorild Wulff, jurtafringi og landknnui og var lokatakmark ferarinnar a ganga sjlfa Heklu sem fr fornu fari var helst ekkt augum tlendinga fyrir a vera inngangur a sjlfu helvti. Albert Engstrm var fr Lnneberga Smlndum og hefur v veri sveitungi nafna mns, sem vi hfum kennt vi Kattholt. Engstrm var annars smilega ekktur Svj sem tgefandi grnblas og var sjlfur hinn gtasti skopmyndateiknari og gamansagnahfundur.

Til HekluA leiangri loknum tk hann saman ferasguna fr slandi og gaf t vinslli bk snu heimalandi og kallai riti: Til Hclefjll, en titillinn var ara rndina ltt tilvsun a fara til helvtis. Bkin tti eftir a mta sn Sva slandi lengi eftir og frekar jkvan htt heldur en hitt enda var Engstrm yfirleitt dolfallin yfir fegur hinnar hrjfu og skrtnu nttru landsins. ri 1943 kom bkin t slenskri ingu rsls rnasonar og ht auvita bara TIL HEKLU og prddi forsan teiknari sjlfsmynd hfundar. Sjlfsagt hefur bkin gert a gtt hr eins og Svj, g viti a ekki me vissu. Hitt veit g a eintak af bkinni hefur lengi veri til fjlskyldu minni enda er a merkt Hannesi Gulaugssyni, fsturafa fur mns. Sjlfur lt g ekki vera a v a kynna mr innihald hennar fyrr en nna fyrir stuttu og htt a segja a a voru g kynni. A vsu er bkin farin a lta sj og hangir bkstaflega saman einum blri.

Af fer eirra Engstrm og Wulff er annars a segja a eir lgu fr landi Svj me millilandaskipinu Emmy 16. jl 1911. Komu eir fyrst hr a landi Siglufiri og upplifu ar ekta sldarstemningu, ea llu heldur sldari eins og a kom eim fyrir sjnir. aan var siglt inn Eyjafjrinn og kusu flagarnir a hoppa fr bori vi Hjalteyri og fara aan hestbaki til Akureyrar. Feruust eir svo til Mvatns og knnuu meal annars hverasvin vi Nmaskar. fram var siglt vestur fyrir land me vikomu safiri og Stykkishlmi. Loks var stigi land Reykjavk og hafinn undirbningur a leiangrinum mikla austur um sveitir og a Heklu. Snski konsllin var eim innan handar og s eim fyrir hestum og tveimur leisgumnnum sem ttu a fylgja eim um etta erfia land. a kom sr vel a talsverar samgngubtur hfu tt sr sta vegna konungskomunnar fjrum rum fyrr og ingvllum var hgt a f htelgistingu sjlfri Valhll. Helst voru a breskir feralangar af fnna taginu sem mest bar . Fr ingvllum var haldi a Laugarvatni og me Konungsveginum fram a Geysi ar sem heimaflk var egar fari a hafa a gott t r tristabransanum. eir Engstrm og Wulff voru vi llu bnir og hfu teki me sr 50 kl af spu til a framkalla gos og tkst a me gtum me hjlp kunnugra.

Vi Laugarvatn og Geysi kynntust eir ensku feraflki af fnna taginu sem einmitt var a koma r Heklureisu. Gangan Heklu hj eim ensku hafi a vsu mistekist og stan sg s a konurnar hpnum hefuguggna mijum hlum eldfjallsins og hreinlega ekki nennt essu prli egar til kom, karlmnnunum hpnum til ltillar ngju. gtlega fr me llum essum feralngum vi Geysi. Thorild Wulff var vel binn ljsmynda- og kvikmyndatlum og kemur fram bkinni a hann hafi arna fyrstur manna kvikmynda Geysisgos. mislegt fleira skemmtilegt var kvikmynda eins og lst er bkinni:

um slseturbil tk Wulff kvikmynd af llum hpnum, okkur og Englendingunum, eysandi eftir reigtunum fyrir nean hverina, g broddi fylkingar og kvenflki hi nsta mr auvita ml me blaktandi bljur, rar og yndislegar, og veslings mennirnir humtt eftir, sem uru a htta vi a ganga Heklu vegna ess a eir hfu bundist svo brothttu glingri.

etta innskot textanum " auvita ml " er vntanlegaskrskotun kunnuglegt vandaml sem enn dag plagar margan feralanginn slandi, nefnilega takmrku ea lleg salernisastaa. Gefum bkarhfundi aftur ori:

"g vorkenni kvenflkinu sem arna er. Milli gistihssins og Geysis er lti, en mjg mikilvgt skli hvers vegna einmitt arna alfaralei? Hur var ar engin og dyrnar snru t a hverunum. etta er skrt dmi um tmlti slendinga og framtaksleysi, slaskapinn gagnvart tlendingum, sem eir vilja fslega a heimski sig, a eir kri sig kolltta um ll gindi handa eim. Hugsi ykkur t.d. hva jverjum yri r gistihsinu v arna!"

Mr Lawsonfram var haldi og stefnan tekin Gullfoss og aan Hekluslir. Einn Englendinganna, Mr. Lawson, kva a slst fr me Svunum enda kvenmannslaus essari reisu og tlai ekki a lta draum sinn um a standa Heklutindi fara forgrum. Svarnir tku essum nja feraflaga reyndar ekki mjg fagnandi fyrstu en hann tti eftir a skreyta feralagi me msumdyntum snum. Mr. Lawson var kaflega enskur llum httum og srstakur augum Svanna (srstaklega skopmyndateiknarans Alberts Engstrm) en st nr ntmanum a v leyti a hann var me spnja, handhga Kodak-myndavl og tti a til a smella af gr og erg n ess a kunna undirstuatrii ljsmyndunar svo sem a stilla ljsop og fkus.

a var ekki beinlnis grei og auveld lei sem bei flaganna leiis a Heklu essa sumardaga ri 1911 tt veri hafi leiki vi . Um framhald ferarinnar og glmuna vi Heklu mun g fjalla um seinni hluta essarar frsagnar sem g stefni a birta um nstu helgi hafi heimurinn ekki farist millitinni.


25 fjlmennustu rki jarar

Mannfjldi jarar telur n 7,5 milljara og flki fjlgar enn. mefylgjandi tflu m sj hvaa 25 jir eru fjlmennastar n byrjun rs 2017. Til a sna hvernig runin hefur veri hin sustu r eru rin 1998, 2004 og 2011 hf til samanburar en annig sst gtlega hvaa jum fjlgar mest og hverjar a dragast aftur r. Til ginda er g me litaskiptingu eftir heimslfum. Allra fjlmennustu jirnar sitja fastar snum stum enda ber ar meira milli. a mun eitthva breytast nstu ratugum og ess ekki langt a ba a Indverjar taki forystuna af Knverjum. Tala um a a gti jafnvel gerst ri 2022. Almennt er staan s a hinum rku og ruu jum fjlgar lti ea ekkert mean ftkustu junum fjlgar mest. annig fjlgar sfellt Afrkujum essum lista og ef flttamannastraumar vera ekki eim mun meiri er htt vi a einhver af gmlu Evrpustrveldunum falli af listanum nstu tgfu myndarinnar sem kannski verur birt a 6-7 rum linum.

Fjlmennustu rkin

- - - -

Tlurnar essari tflu fyrir rin 2010 og 2017 eru fengnar af netinu. r njustu eru af vefsunni worldometers. Tlur fyrir 1998 og 2004 voru hinsvegar reiknaar snum tma t fr ggnum Almanaki Hskla slands.


annig var mealhiti mnaana Reykjavk

Enn eitt ri a baki og allskonar yfirlit lta dagsins ljs. Hr kemur eitt eirra en a er hitafarsyfirlit sem byggir lnuriti sem g hef sett saman til a sna mealhita hvers mnaar 2016 Reykjavk samkvmt tlum Veurstofunnar. Til samanburar eru rauu slurnar sem sna mealhita 10 ranna ar undan og blu slurnar sem sna 30 ra vimiunartmabili sem enn er gildi og uppnefnist hr "kalda mealtali" vegna ess hversu kalt ar var raun. Til hgri eru a auki rshitaslur smu tmabila.

2016 mealhiti mnaa

Eins og sj m ltu hlindi sr standa tvo fyrstu mnuina og var febrar undir kalda mealtalinu. Ftt benti v til ess framan af a mjg hltt r vri uppsiglingu. Fr og me mars fr hitinn a n sr strik og voru tta af eim tu mnuum sem eftir voru hlrri en mealhiti 10 ranna ar undan. Mest afgerandi voru hlindin oktber sem var s hljasti rtt rm 100 r ea san oktber 1915 en var rlti hlrra og er merkilegt ljsi ess a almennt var nokku kaldara fyrir 100 rum. etta snir a venjuleg hlindi, ea kuldar, geta komi upp burt s fr rkjandi standi hverju sinni. Frvik desembermnaar mia vi mealtl var jafnvel enn meira en au hlindi voru ekki alveg eins venjuleg v einhver tilfelli eru um desembermnui sem hafa n 4 stigum en meti desember 2002 (4,5 stig).

Hljasta ri Reykjavk er 2003 egar mealhitinn var 6,1 stig. ri 2016 endai rlti lgra ea 6,0 stigum. Svo vill til amealhitinn ri 2014 var einnig 6,0 stig og eru essi tv r, 2016 og 2014, ru til rija sti yfir hljustu rin hr borg. Fast eftir eim fylgjir ri 2010 og tv r fr hlindaskeiinu sustu ld 1939 og 1941 og var mealhiti eirra 5,9 stig. Samanburur milli essara tmabila mun vera hur vissu og v gti duga a tala um essi sex r: 1939, 1941, 2003, 2010, 2014 og 2016, sem hljustu rin Reykjavk san fari var a mla.

a ir vst lti fyrir mig a sp fyrir um mealhitann essu nbyrjaa ri enda er g enginn veurfringur og jafnvel tt svo vri, vri sjlfsagt ftt um svr. Lklegra ykir mr a mealhitinn veri lgri essu ri og aallega vegna ess a erfitt er a toppa svona hltt r. Mia vi fjlda 6-stiga ra undanfari, m kannski alveg velta fyrir sr mguleikum strbtingu mealhita nstu rum, .e. ef almenn hlindi halda fram. Slkt gti til dmis olti v hva gerist me run sjvarhita hr kring og hvernig hafsmlum verur htta norri. ar hefur miki veri a gerast undanfari r og bls ekki byrlega fyrir hafsinn sem gti ramba barmi algers hruns komandi sumri mia vi skortinn elilegum fimbulkuldum ar undanfari. mislegt er allavega boi til a fylgjast me nttrunni, tala n ekki um egar Katla fer a loksins gjsa, sem auvita er alveg borleggjandi a gerist essu ri - ea annig.


mbl.is Hltt r a baki
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

heppilegir ngrannar tnleikum

essari lokabloggfrslu rsins er ml til komi a tua svolti sem er nokku sem g geri alltof lti af essum vettvangi. g er ekki mikill spekingur klassska tnlistarsviinu en fer ru hvoru slka tnleika til a hlusta upphaldsverkin og sj au flutt millilialaust vi bestu astur. Til a n hinu hrfna sambandi vi ri tnlist gildir auvita a tnleikagestir hafi hljtt um sig og sitji sem prastir snum stum, sem eir gera langflestir en ekki allir. g veit ekki hvort g s venju heppinn ea venju vikvmur fyrir ru flki tnleikum en allavega hef g furu oft sari tmum lent vi hliina , ea nlgt flki, sem hefur dregi a sr athygli mna meira mli en gi hfi gegnir og fr v sem g kom til a fylgjast me og njta. Hr mun g telja upp helstu slk atvik sem g man eftir.

Fyrst skal minnast tnleika fyrir nokkrum rum egar Hsklabi var enn aaltnleikahsi. anga var g kominn til a hla hina miklu og lngu 5.sinfnu Gustavs Mahlers, sem g hef dlti . Eftirvnting mn var mikil, en undan sjlfu verkinu var leiki stutt verk sem g man ekki hva var en athygli mn fr mest heppilega nefndun mannsins sem g lenti vi hliina . Sessunautur minn tti sem sagt vi einhverrengsli nefi a stra sem komu t sem regluleg blsturshlj vi tndun. g s fram a urfa a ba vi ennan aukaflautuleik vi hli mr alla tnleikana en til allrar hamingju var gert hl strax eftir stutt upphafsatrii og ar sem ekki var alveg uppselt gat g komi mr fyrir annarsstaar salnum eftir hl, fjarri nefflautuleikaranum og gat noti verksins sem g var kominn til a hla , sem betur fer!

Vkur sgunni a tnleikum Hrpu ar sem g var mttur, aallega til a fylgjast me 5. pankonsert Beethovens leikinn af Vkingi Heiari. nnur tnverk voru einnig efnisskrnni. Allt gott og blessa nema hva starinni beint fyrir framan mig sat ungt par og var maurinn llu hugasamari en konan sem greinilega vildi helst vera stdd einhversstaar allt annars staar. Hn hefi lka mn vegna alveg mtt vera allt annarstaar en athygli mn fr miki a fylgjast me aumingjans konunni horfa kring um sig, blaa skipulagslaust prgramminu, lta klukkuna ea gja augunum manninn/krastann sem sjlfur leit ekki af sviinu. einhverjum tmapunkti stst hn ekki freistinguna og fr a athuga smtkinu snu, hvort eitthva meira spennandi vri a gerast mannheimum.

Nsta tilfelli var tnleikum Norurljsasal Hrpu ar sem fram fr mis tnlistarflutningur, meal annars ljasngur me Kristni Sigmundssyni. Fyrir aftan mig sat maur sem kominn var til ra sinna og virtist eiga einhverjum ndunarrugleikum. Allavega tti hann a til a anda tt og ttt me nghljum en tk sr g ndunarhl ess milli. Hann hrkk alltaf gang a lokum, gaf ekki upp ndina og lifi af essa tnleika. a geri g einnig.

er komi a klassskriballettsningu en slka sningu s g fyrsta sinn fyrir tveimur rum egarRssneskur balletthpur tr upp me Svanavatni af miklum glans og fnheitum. Kannski voru viss mistk ger a velja sningu sem fram fr um mijan dag en ekki a kvldi til v talsvert var af brnum sningunni. Mest ungum stelpum me ballernudrauma. Reyndar voru stelpurnar prar og stilltar og trufluu mig ekki. Ara sgu er a segja af strk nokkrum sem sat fyrir aftan mig, sennilega me afa snum. Strkurinn vissi greinilega ekkert hva hann var a fara a sj og spuri afa sinn eftir a sningin og dansinn hfst: "Hvenr byrjar etta?" Fleiri spurningar fylgdu kjlfari sem snrust aallega um framvindu verksins, hver vri vondi karlinn og ess httar. einhverjum tmapunkti eftir hl spuri strkurinn hvenr etta yri bi.

Sasta vetur fr g sinfnutnleika Hrpu ar sem Ashkenazy var vi stjrnvlin. Fyrir framan mig sat maur sem me atferli snu virtist ekki vera tur gestur svona tnleikum. Hann var allur ii, leit miki kringum sig og tti erfitt me a kvea hvort hann tti a halla sr fram ea aftur stinu. Og egar hann kva a betra vri a halla sr aftur hlammai hann sr stisbaki af fullu afli. egar kom a hli s g a essi maur var einn af helstu tnlistarspeklntum landsins og v aldeilis ekki a mta sinfnutnleika fyrsta skipti auk ess sem g man vel eftir honum fr menntasklarunum. a rai mig nokku eftir hl a vita hver etta vri og g held a hann hafi eitthva rast lka. Allavega ni g a upplifa eftir hl hi hlistrna algleymi undir tnum sveitasinfnu Beethovens enda er hn meal allra fnustu tnverka sem til eru.Speklantinn fyrir framan mig var ekki alveg jafn alsll me flutninginn ef marka m hans eigin dm.

A lokum skal minnst sustu heimskn mna Eldborgarsal Hrpu fyrr vetur og aftur var a ballettsning, me Rssneskum listamnnum. Sjlfur Hnotubrjturinn eftirTchaikovsky og af fyrri reynslu var kvei a fara kvldsningu. Fyrir sningu velti g fyrir mr hverju g skildi n lenda og kom a fljtlega ljs eftir a sningin hfst en sessunautur minn reyndist vera lkamsmikill maur fylgd me konu sinni. Af ngu er a taka egar lsa skal nrveru hans en kannski var grunnurinn s a maurinn var of str fyrir sti sem hann sat og lti plss fyrir stra ftur. Maurinn urfti hva eftir a anna skipta um stellingu og oftar eftir v sem sninguna lei. ar a auki gat hann ekki anda hljalaust og gaf ru hvoru fr sr ung tndunarhlj gegnum nefi (oftast kalla a ds). egar la fr sninguna var honum sfellt oftar liti klukkuna rtt fyrir a a vri ekki auvelt fyrir hann a sj hana. Eftir eitt af dansatriunum seint sningunni tk hann miki undir egar klappa var salnum. Sennilega hefur hann haldi a sningin vri bin en var ekki a sk sinni fyrr en nokkru sar og var fljtur a standa upp a lokaklappi loknu.

Eins og g sagi hr ur er g kannski venju vikvmur fyrir ru flki tnleikum en mr finnst samt a gestir klassskum tnleikum eigi a sna rum vissa viringu, ekkja sn lkamlegu takmrk og ekki auglsa a of fyrir rum ef v finnst viveran tnleikunum brileg einhvern htt. g tla mr ekki a gefast upp a skja svona viburi enda tri g a g hafi bara veri venju heppin me ngranna undanfari og v hltur a fara a linna.


Mestu hitasveiflur milla ra Reykjavk

Vifumsennilega ekki rshitamet hr Reykjavk r en m alltaf finna eitthva til, vilji maur veurmetast. a er alvanalegt a mealhiti sveiflist miki milli tveggja ra og ekki alltaf frsgum frandi. Nna hinsvegar er dlti srstk staa uppi hva varar rshitasveiflur Reykjavk. Eftir venju mikla dfu mealhita rsins fyrra bendir allt til ess a uppsveiflan nna r veri svipuum stl og jafnvel meiri en ur hefur ori ef vi mium vi tmabili eftir 1900.

Munurinn mealhita hins mjg svo hlja rs 2014 (6,0C) og rsins 2015 (4,5C) er -1,5 stig og hefur aeins einu sinni klna jafn miki milli tveggja ra, en a var egar hi ofursvala r 1979 (2,9C) tk vi af mun skaplegra ri 1978 (4,4C). seinna skipti vorum vi v a fara r mjg hlju standi niur eitthva venjulegra, en fyrra skipti hins vegar r venjulegu standi ess tma, niur srlega kalt stand.

Hitalnurit Rvik 1900-2016
Hin kldu r hafa ann kost a eftir v sem au eru kaldari eim mun lklegra er a a hlni aftur og a minnir a sem g sagi einhvern tma fyrra a eftir v sem ri , 2015, yri kaldara, eim mun lklegra vri a ntt hlnunarmet yri sett kjlfari, .e ri 2016, n ess a g hafi haft einhverja srstaka tr v . Nema hva. N stefnir allt a ri 2016 veri meal allra hljustu ra hr Reykjavk. rsmealhitinn verur vntanlega 5,9-6,0 stig sem ir a hlnunin milli ra verur 1,4 ea 1,5 stig.

m aftur rifja upp kuldari 1979 en kjlfar ess kom ri 1980 (4,3C) sem var 1,4 stigum hlrra en fyrra r, sem er mesta hlnun milli tveggja ra tmabilinu fr 1900. essar tvr hitasveiflur eru v alveg sambrilegar a ru leyti en v a dfurnar eiga sr sta r mjg mismikilli h. egar etta er skrifa nverandi hitauppsveifla gtis mguleika a vera s mesta hinga til, en arf rsmealhitinn a n 6,0 stigum, sem gtis lkur eru . Vi frum varla fram a r essu a mealhitinn ni 6,1 stigi sem vri jfnun rshitametinu 2003. Eitthva er nefnilega veri a sp frostakafla nna um og eftir jlin, hva svo sem er a marka a.

ri 2017 er svo handan vi horni en ljsi essi hversu hltt hefur veri nna r, m tla a nsta r veri kaldara. a arf ekki a vera, en mia vi a sem g hef egar sagt hljta lkur klnunarmeti a vera mun meiri nsta ri heldur enlkurnar endurbttu hlnunarmeti.


Lveldisbrnin komin t bk

r hafa veri nokkrar strhtirnar sem haldnar hafa veri ingvllum. Gjarnan er veri a minnast sgulegra atbura svo sem kristnitkunnar, stofnunar alingis, stofnunar lveldisins og jafnvel landnmsins sjlfs. ann 17. jn 1944 egar jin kom saman ingvllum var hins vegar ekki veri a minnast eins ea neins heldur var ar um a ra atbur sem markai ttaskil sgu jarinnar, nefnilega stofnun sjlfs lveldisins. etta var v sannkallaur gleidagur hj jinni sem loksins st eigin ftum og gat horft bjartsn fram vi, ea a minnsta kosti vona a besta visjrverum heimi. Auvita voru svo einhverjar mismunandi skoanir v hvernig stai var a askilnainum vi Dani sem bjuggu arna enn vi skt hernm og hfu v lti um okkar ml a segja.

Lveldisbrnin bkOg jin mtti ingvll, ea a minnsta kosti str hluti hennar, ungir sem aldnir, llum eim fararskjtum sem vl var og tti ar blautan en gleymanlegan dag frgustu rigningu slandssgunnar. Margir hinna yngri, sem arna voru, eru enn til frsagnar eins og lesa m bkinni Lveldisbrnin sem n er komin t vegum Hins slenska bkmenntaflags. Veurfringurinn r Jakobsson er eitt essara lveldisbarna og tti hann frumkvi a v a safna saman minningum alls 86 manna og kvenna fr htinni me bkatgfu huga. Til lis vi sig verki fkk hann sagnfringinn rnu Bjrk Stefnsdttur en mr sjlfum hlotnaist s heiura sj um tlit og uppsetningu bkarinnar og klra fyrir prent. a hefur veri ngjulegt a koma a essu verki sem g held a hafi bara tekist nokku vel.

Annars er frlegt a lesa lsingar unga flksins af lveldishtinni. Sumir eru stuttorir og muna lti anna en sjlfa blferina og rigninguna. Arir hafa fr mrgu a segja og bta vi hugleiingum um tarandann og sjlfstishugsjnina fyrr og n. Eitthva er um misminni sem er ekki elilegt eftir allan ennan tma og minnast jafnvel einhverjir atria eins og glmukeppni sem fr ekki fram vegna rhellis og bleytu. Rigningin kom ekki veg fyrir a lveldisstofnun var fagna og v fylgdu mikil ruhld, upplestur ttjararljum a gleymdum lrahljmum, llum sngnum og rnaarskum fr erlendum sendifulltrum. Mest um vert tti heillaskaskeyti sem kom fr sjlfum knginum sem fr og me essum degi var ekki lengur kngurinn okkar. Einhverjir felldu regnvot tr og hugsuu um blessaan knginn sem ekki tlai a gera veur r essu upphlaupi okkar. En a birti aftur til og brast me gviri og urrki daginn eftir egar mikillmannfjldi safnaist saman mib Reykjavkur til a hlusta fleiri rur. J, etta hljta a hafa veri skemmtilegir dagar.

Reykjavk 18. jn 1944

Htarhld Reykjavk 18. jn 1944.
Myndina tk Vigfs Sigurgeirsson og er hn ein fjlmargra ljsmynda bkinni

Nnar um bkina hr: http://hib.is/vara/lydveldisbornin/


Ktluskjlftar

Ktluskjlftar Skelfir

Eldstin Katla minnir sig ru hvoru me skjlftum ea stku hlaupum n ess a almennileg umbrot eigi sr sta, en mia vi fyrri hegun tti Katla a hafa gosi fyrir nokkrum ratugum. sustu 15-20 rum hefur margt tt benda til a loksins gti eitthva alveg fari a gerast. Meira segja a hafa vlvuspr teki undir a tt slkir spdmar hafi veri orair sfellt varfrnari htt me tmanum.
Fyrirboar eldgosa eru nokkrir en mesta athygli f jarskjlftarnir enda benda eir iulega til stugleika jarskorpunni. Forleikur Ktlugosa er svo sem ekki miki ekktur en eldstin er annars nokku skjlftavn a llu jfnu og v ekki elilegt a tla a skjlftum fjlgi mnuina ea vikurnar fyrir gos - enda eru menn sfellt nlum egar slkar hrynur ganga yfir.

A essu sgu kemur hr lnurit sem g hef teikna upp eftir skjlftagrfum sem finna m vef Veurstofunnar. Myndin snir fjlda skjlfta Mrdalsjkulsskjunni og Goabungu sem eru hluti af Ktlueldstinni en einnig sst fjldi skjlfta ngrannaeldstinni Eyjafjallajkli. Hver punktur lnuritinu snir uppsafnaan fjlda 12 mnaa tmabili og ar skal haft huga a skil milli tmabila er 1. ma r hvert og v eru aeins linir tpir 7 mnuir af essu skjlftari. Raua brotalnan er v einskonar tlun um hvert stefnir nsta vor Mrdalsjkulsskjunni me sama framhaldi.

Ktluskjlftar

Eins og sst voru skjlftar undir Goabungu ansi tir runum 2002-2004 me tilheyrandi gosra meal jarfringa sem og almennings. Goabunga er vestarlega Mrdalsjkli og eiginlega ekki hluti af Ktluskjunni og v ljst a etta voru ekki alveg hefbundnir atburir sem adragandi venjulegs Ktlugoss. Hugmyndir um svokallaa glamyndun undir jklinum komu fram ea jafnvel a etta hafi bara veri jkulhreyfingar. Hva sem etta var gaus ekki upp r jklinum.

En svo kom gos, nema bara ekki Ktlu. Eyjafjallajkull stal nefnilega senunni. Skjlftar ar jukust mjg byrjun rs 2010 uns hi heimsfrga gos kom ar upp um vori. Eins og vi munum tti gosi Eyjafjallajkli bara a vera forsmekkurinn a v sem koma skyldi v ljsi sgunnar var Katla talin lkleg til eldgoss strax klfari. You ain't seen nothing yet eins og einhver sagi.

Sumari 2011 fjlgai skjlftum mjg Mrdalsjkulsskjunni og vsbendingar eru um a hafi gosi undir jkli. Ekkert var a sj nema einhverja sigkatla og hlaup sem reyndar tk af brna yfir Mlakvsl. Eitthva gti hafa breyst Ktlu eftir gosi Eyjafjallajkli. tt eitthva hafi rast eftir rleikann Ktlu ri 2011 voru skjlftar fram vivarandi og essu ri hefur skjlftum fari mjg fjlgandi og srstaklega me hrinunni um mnaarmtin sept-okt.
egar etta er skrifa hafa 1800 skjlftar mlst san 1. ma vor og me sama framhaldi gti fjldinn veri kominn upp 3000 lok skjlftarsins. Kannski eitthva fari loksins a gerast arna nsta ri kannski? Best er reyndar a stilla vntingum hf, allavega er gtt ba og sj til dmis hva Vlva Vikunnar hefur a segja. Aldrei er a vita nema nnur eldfjll troi sr fram fyrir rinni, eina ferina enn. Hekla er vst alltaf startholunum lka.

- - - -

Heimildir: http://hraun.vedur.is/ja/myr/myr_num.html

Skjlftakorti efst er skjmynd tekin af Skelfir.is


Allskonar hitasveiflur

Allt stefnir a 2016 veri hljasta ri jrinni fr upphafi beinna mlinga. Str sta essara hlinda er mjg flugt El Nino stand Kyrrahafinu sem ni hmarki sasta vetur en vissulega leggjast hlindin samfara v ofan almenna hlnun jarar vegna aukinna grurhsahrifa af mannavldum sem sr ekki fyrir endann . Hvernig sem a fer allt saman er ekkert launungarml a hitasveiflur hafa einkennt sgu jarar fr upphafi en s saga geymir bi miklu hlrri og kaldari tmabil en vi bum vi dag.

msar langtma- og skammtmastur eru fyrir v a hiti jarar er ekki alltaf s sami og koma ar vi sgu allskonar nttrulegar astur og sveiflur af msum toga. a er einmitt a sem g hef reynt a taka saman hr eftir eftir minni bestu getu stuttu mli og raa eftir tmalengd.

Allskonar

Milljarar ra. Aldurstengd virkni slar sem n er mialdra sem slstjarna. Orka slar hefur aukist viskeii hennar og verur svo fram sem ir a jrin eftir a vera of heit til a halda uppi lfi.atensla sr sta eftir ara 5 milljara ra og mun hn gleypa innstu reikistjrnurnar. Eftir a slin hefur loki viskeii snu fellur hn saman og verur a hvtum dverg. Heljarkuldi verur framvegs jrinni, lifi hn af umskipti slarinnar.
Milljnir ra. Jarsgulegar stur. Rek meginlanda veldur msum breytingum ekki sst vegna hrifa hafstrauma. skiptir einnig mli hvernig og hvort meginlndin liggja a plunum ea nlgt mibaug. Sasta stra breytingin essa veru er tenging Norur- og Suur-Amerku me Panamaeyinu fyrir nokkrum milljnum ra en kjlfar ess breyttust hafstraumar, jkuls fr a myndast plunum og framhaldi af v, saldartminn me vaxandi jkulskeium.
sundir ra. Afstusveiflur jarar gagnvart slu ea hinar svoklluu Milancovitch-sveiflur sem ganga yfir tugsundum ra ea meir. Braut jarar sveiflast milli ess a vera regluleg ea sporskjulaga um 100 sund rum. Halli jarar sveiflast til og fr 41 sund rum og plveltan er 21 sund ra skopparakringlusveifla sem rur v hvort norur- ea suurhvel er nr jru t.d. a sumarlagi. Samspil essara sveiflna hafa skipt miklu mli sustu rmilljnum vegna ess hversu tpt er a saldarstand rki norurhveli ea ekki. Staan er hagst nna enda erum vi hlskeii milli jkulskeia.
ratugir/Aldir. reglulegur breytileiki virkni slar. Gti tskrt kuldaskei bor vi litlu sld og mis hlskei sgulegum tmum. Mannflki getur fundi fyrir slkum breytingum viskeii snu. Slin var me flugara mti sustu ld en teikn eru lofti um minni virkni nstu ratugum. Breytileikinn heildarvikni slar er ekki nema eitthva um 0,1%
ratugir. msar sveiflur virkni hafstrauma en alls vst er hversu reglulegar r eru. Hr vi land hefur veri tala um AMO sem er n hljum fasa en gti snist yfir neikvan eftir einhver r. Einnig eru uppi hugmyndir um slkar ratugasveiflur Kyrrahafinu og var.
10-13 r. Reglulegar sveiflur virkni slar og tengjast slblettahmrkum, oftast tala um 11 ra sveiflu. Um essar mundir er niursveifla og slblettalgmark framundan sem gti haft ltilshttar hrif til klnunar.
1-7 r. ENSO-sveiflurnar Kyrrahafi, .e. El Nino og La Nina sem hafa vtk veurfarsleg hrif va um heim. Ekki reglulegar sveiflur en bast m vi a kalda ea hlja standi komi allavega upp einu sinni um a bil sj ra tmabili. Mjg flugt El Nino stand er a baki sem stran tt v a mealhiti jarar hefur ekki mlst hrri en essu ri og jafnframt er nokku ljst a mealhiti nsta rs jrinni verur eitthva lgri.
12 mnuir. rstasveiflan hin eina sanna og s sveifla sem algerlega er hgt a stla . Orsakast af halla jarar og gngu jarar umhverfis slu rmum 365 dgum.
Dagar. reiuheimarveursins koma hr vi sgu en lta snum fjlmrgu lgmlum. Mealhiti jarar sveiflast annigltillega fr degi til dags eftir v hvernig vindar blsa. Svisbundinn breytileiki er auvita mun meiri og gjarnan eru hlindi einu svi vsun kulda annarstaar.
24 klukkutmar. essi sasti liur snst um a jrin snst um sjlfa sig og slin v mist ofan ea nean sjndeildarhrings hverjum sta me tilheyrandi dgursveiflu. etta gildir ekki vi plana ar sem slin er nnast jafn htt lofti innan hvers slahrings.

Ofan essar sveiflur btast vi allskonar atburir sem hafa hrif til klnunar ea hlnunar til lengri ea skemmri tma og m ar nefna eldgos og rekstra loftsteina. Sumir atburir hafa veri rlagarkir og leitt til varanlegra breytinga og fjldatdaua drategunda sem kunnugt er.Grurhsahrif hafa alltaf veri mjg mismikil gegnum tina og oft meiri en au eru dag. Breytingar magni grurhsalofttegunda hafa fram a essu veri afleiing breyttra astna af msum fyrrnefndum stum en ekki frumorskin sjlf. Spurning er hvernig skal skilgreina ntmann. Lifnaarhttir mannsins hr jrinni eru stundum skilgreindir sem ein af stru nttruhamfrunum sem ekki sr fyrir endann . Aukin grurhsahrif f ar mestu athygli enda er hinn mikli eldsneytisbruni ntmamanna atburur sem sr ekki fordmi og mun hjkvmilega leia til hlnunar jarar nstu ratugi ea aldir. S hlnun verur alltaf eitthva truflu ea mgnu af eim nttrulegum atrium sem hefu tt s sta hvort sem er.


Fyrri sa | Nsta sa

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband